Maṇḍala 10 — 191 hymns, latest layer (Puruṣa Sūkta, Nāsadīya)

अग्रे बृहन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान्निर्जगन्वान्तमसो ज्योतिषागात् । अग्निर्भानुना रुशता स्वङ्ग आ जातो विश्वा सद्मान्यप्राः

agre bṛhannuṣasāmūrdhvo asthānnirjaganvāntamaso jyotiṣāgāt | agnirbhānunā ruśatā svaṅga ā jāto viśvā sadmānyaprāḥ

स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभृत ओषधीषु । चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून्प्र मातृभ्यो अधि कनिक्रदद्गाः

sa jāto garbho asi rodasyoragne cārurvibhṛta oṣadhīṣu | citraḥ śiśuḥ pari tamāṃsyaktūnpra mātṛbhyo adhi kanikradadgāḥ

विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ्जातो बृहन्नभि पाति तृतीयम् । आसा यदस्य पयो अक्रत स्वं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र

viṣṇuritthā paramamasya vidvāñjāto bṛhannabhi pāti tṛtīyam | āsā yadasya payo akrata svaṃ sacetaso abhyarcantyatra

अत उ त्वा पितुभृतो जनित्रीरन्नावृधं प्रति चरन्त्यन्नैः । ता ईं प्रत्येषि पुनरन्यरूपा असि त्वं विक्षु मानुषीषु होता

ata u tvā pitubhṛto janitrīrannāvṛdhaṃ prati carantyannaiḥ | tā īṃ pratyeṣi punaranyarūpā asi tvaṃ vikṣu mānuṣīṣu hotā

होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्ययज्ञस्य केतुं रुशन्तम् । प्रत्यर्धिं देवस्यदेवस्य मह्ना श्रिया त्वग्निमतिथिं जनानाम्

hotāraṃ citrarathamadhvarasya yajñasyayajñasya ketuṃ ruśantam | pratyardhiṃ devasyadevasya mahnā śriyā tvagnimatithiṃ janānām

स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभा पृथिव्याः । अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान्

sa tu vastrāṇyadha peśanāni vasāno agnirnābhā pṛthivyāḥ | aruṣo jātaḥ pada il̤āyāḥ purohito rājanyakṣīha devān

आ हि द्यावापृथिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातरा ततन्थ । प्र याह्यच्छोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येह देवान्

ā hi dyāvāpṛthivī agna ubhe sadā putro na mātarā tatantha | pra yāhyacchośato yaviṣṭhāthā vaha sahasyeha devān

पिप्रीहि देवाँ उशतो यविष्ठ विद्वाँ ऋतूँरृतुपते यजेह । ये दैव्या ऋत्विजस्तेभिरग्ने त्वं होतॄणामस्यायजिष्ठः

piprīhi devā~ uśato yaviṣṭha vidvā~ ṛtū~rṛtupate yajeha | ye daivyā ṛtvijastebhiragne tvaṃ hotṝṇāmasyāyajiṣṭhaḥ

वेषि होत्रमुत पोत्रं जनानां मन्धातासि द्रविणोदा ऋतावा । स्वाहा वयं कृणवामा हवींषि देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन्

veṣi hotramuta potraṃ janānāṃ mandhātāsi draviṇodā ṛtāvā | svāhā vayaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi devo devānyajatvagnirarhan

आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनु प्रवोळ्हुम् । अग्निर्विद्वान्स यजात्सेदु होता सो अध्वरान्स ऋतून्कल्पयाति

ā devānāmapi panthāmaganma yacchaknavāma tadanu pravol̤hum | agnirvidvānsa yajātsedu hotā so adhvarānsa ṛtūnkalpayāti

यद्वो वयं प्रमिनाम व्रतानि विदुषां देवा अविदुष्टरासः । अग्निष्टद्विश्वमा पृणाति विद्वान्येभिर्देवाँ ऋतुभिः कल्पयाति

yadvo vayaṃ pramināma vratāni viduṣāṃ devā aviduṣṭarāsaḥ | agniṣṭadviśvamā pṛṇāti vidvānyebhirdevā~ ṛtubhiḥ kalpayāti

यत्पाकत्रा मनसा दीनदक्षा न यज्ञस्य मन्वते मर्त्यासः । अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुशो यजाति

yatpākatrā manasā dīnadakṣā na yajñasya manvate martyāsaḥ | agniṣṭaddhotā kratuvidvijānanyajiṣṭho devā~ ṛtuśo yajāti

विश्वेषां ह्यध्वराणामनीकं चित्रं केतुं जनिता त्वा जजान । स आ यजस्व नृवतीरनु क्षा स्पार्हा इषः क्षुमतीर्विश्वजन्याः

viśveṣāṃ hyadhvarāṇāmanīkaṃ citraṃ ketuṃ janitā tvā jajāna | sa ā yajasva nṛvatīranu kṣā spārhā iṣaḥ kṣumatīrviśvajanyāḥ

यं त्वा द्यावापृथिवी यं त्वापस्त्वष्टा यं त्वा सुजनिमा जजान । पन्थामनु प्रविद्वान्पितृयाणं द्युमदग्ने समिधानो वि भाहि

yaṃ tvā dyāvāpṛthivī yaṃ tvāpastvaṣṭā yaṃ tvā sujanimā jajāna | panthāmanu pravidvānpitṛyāṇaṃ dyumadagne samidhāno vi bhāhi

इनो राजन्नरतिः समिद्धो रौद्रो दक्षाय सुषुमाँ अदर्शि । चिकिद्वि भाति भासा बृहतासिक्नीमेति रुशतीमपाजन्

ino rājannaratiḥ samiddho raudro dakṣāya suṣumā~ adarśi | cikidvi bhāti bhāsā bṛhatāsiknīmeti ruśatīmapājan

कृष्णां यदेनीमभि वर्पसा भूज्जनयन्योषां बृहतः पितुर्जाम् । ऊर्ध्वं भानुं सूर्यस्य स्तभायन्दिवो वसुभिररतिर्वि भाति

kṛṣṇāṃ yadenīmabhi varpasā bhūjjanayanyoṣāṃ bṛhataḥ piturjām | ūrdhvaṃ bhānuṃ sūryasya stabhāyandivo vasubhiraratirvi bhāti

भद्रो भद्रया सचमान आगात्स्वसारं जारो अभ्येति पश्चात् । सुप्रकेतैर्द्युभिरग्निर्वितिष्ठन्रुशद्भिर्वर्णैरभि राममस्थात्

bhadro bhadrayā sacamāna āgātsvasāraṃ jāro abhyeti paścāt | supraketairdyubhiragnirvitiṣṭhanruśadbhirvarṇairabhi rāmamasthāt

अस्य यामासो बृहतो न वग्नूनिन्धाना अग्नेः सख्युः शिवस्य । ईड्यस्य वृष्णो बृहतः स्वासो भामासो यामन्नक्तवश्चिकित्रे

asya yāmāso bṛhato na vagnūnindhānā agneḥ sakhyuḥ śivasya | īḍyasya vṛṣṇo bṛhataḥ svāso bhāmāso yāmannaktavaścikitre

स्वना न यस्य भामासः पवन्ते रोचमानस्य बृहतः सुदिवः । ज्येष्ठेभिर्यस्तेजिष्ठैः क्रीळुमद्भिर्वर्षिष्ठेभिर्भानुभिर्नक्षति द्याम्

svanā na yasya bhāmāsaḥ pavante rocamānasya bṛhataḥ sudivaḥ | jyeṣṭhebhiryastejiṣṭhaiḥ krīl̤umadbhirvarṣiṣṭhebhirbhānubhirnakṣati dyām

अस्य शुष्मासो ददृशानपवेर्जेहमानस्य स्वनयन्नियुद्भिः । प्रत्नेभिर्यो रुशद्भिर्देवतमो वि रेभद्भिररतिर्भाति विभ्वा

asya śuṣmāso dadṛśānapaverjehamānasya svanayanniyudbhiḥ | pratnebhiryo ruśadbhirdevatamo vi rebhadbhiraratirbhāti vibhvā

स आ वक्षि महि न आ च सत्सि दिवस्पृथिव्योररतिर्युवत्योः । अग्निः सुतुकः सुतुकेभिरश्वै रभस्वद्भी रभस्वाँ एह गम्याः

sa ā vakṣi mahi na ā ca satsi divaspṛthivyoraratiryuvatyoḥ | agniḥ sutukaḥ sutukebhiraśvai rabhasvadbhī rabhasvā~ eha gamyāḥ

प्र ते यक्षि प्र त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नो हवेषु । धन्वन्निव प्रपा असि त्वमग्न इयक्षवे पूरवे प्रत्न राजन्

pra te yakṣi pra ta iyarmi manma bhuvo yathā vandyo no haveṣu | dhanvanniva prapā asi tvamagna iyakṣave pūrave pratna rājan

यं त्वा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव व्रजं यविष्ठ । दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महाँश्चरसि रोचनेन

yaṃ tvā janāso abhi saṃcaranti gāva uṣṇamiva vrajaṃ yaviṣṭha | dūto devānāmasi martyānāmantarmahā~ścarasi rocanena

शिशुं न त्वा जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्ति सचनस्यमाना । धनोरधि प्रवता यासि हर्यञ्जिगीषसे पशुरिवावसृष्टः

śiśuṃ na tvā jenyaṃ vardhayantī mātā bibharti sacanasyamānā | dhanoradhi pravatā yāsi haryañjigīṣase paśurivāvasṛṣṭaḥ

मूरा अमूर न वयं चिकित्वो महित्वमग्ने त्वमङ्ग वित्से । शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन्रेरिह्यते युवतिं विश्पतिः सन्

mūrā amūra na vayaṃ cikitvo mahitvamagne tvamaṅga vitse | śaye vavriścarati jihvayādanrerihyate yuvatiṃ viśpatiḥ san

कूचिज्जायते सनयासु नव्यो वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः । अस्नातापो वृषभो न प्र वेति सचेतसो यं प्रणयन्त मर्ताः

kūcijjāyate sanayāsu navyo vane tasthau palito dhūmaketuḥ | asnātāpo vṛṣabho na pra veti sacetaso yaṃ praṇayanta martāḥ

तनूत्यजेव तस्करा वनर्गू रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम् । इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथं न शुचयद्भिरङ्गैः

tanūtyajeva taskarā vanargū raśanābhirdaśabhirabhyadhītām | iyaṃ te agne navyasī manīṣā yukṣvā rathaṃ na śucayadbhiraṅgaiḥ

ब्रह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः सदमिद्वर्धनी भूत् । रक्षा णो अग्ने तनयानि तोका रक्षोत नस्तन्वो अप्रयुच्छन्

brahma ca te jātavedo namaśceyaṃ ca gīḥ sadamidvardhanī bhūt | rakṣā ṇo agne tanayāni tokā rakṣota nastanvo aprayucchan

एकः समुद्रो धरुणो रयीणामस्मद्धृदो भूरिजन्मा वि चष्टे । सिषक्त्यूधर्निण्योरुपस्थ उत्सस्य मध्ये निहितं पदं वेः

ekaḥ samudro dharuṇo rayīṇāmasmaddhṛdo bhūrijanmā vi caṣṭe | siṣaktyūdharniṇyorupastha utsasya madhye nihitaṃ padaṃ veḥ

समानं नीळं वृषणो वसानाः सं जग्मिरे महिषा अर्वतीभिः । ऋतस्य पदं कवयो नि पान्ति गुहा नामानि दधिरे पराणि

samānaṃ nīl̤aṃ vṛṣaṇo vasānāḥ saṃ jagmire mahiṣā arvatībhiḥ | ṛtasya padaṃ kavayo ni pānti guhā nāmāni dadhire parāṇi

ऋतायिनी मायिनी सं दधाते मित्वा शिशुं जज्ञतुर्वर्धयन्ती । विश्वस्य नाभिं चरतो ध्रुवस्य कवेश्चित्तन्तुं मनसा वियन्तः

ṛtāyinī māyinī saṃ dadhāte mitvā śiśuṃ jajñaturvardhayantī | viśvasya nābhiṃ carato dhruvasya kaveścittantuṃ manasā viyantaḥ

ऋतस्य हि वर्तनयः सुजातमिषो वाजाय प्रदिवः सचन्ते । अधीवासं रोदसी वावसाने घृतैरन्नैर्वावृधाते मधूनाम्

ṛtasya hi vartanayaḥ sujātamiṣo vājāya pradivaḥ sacante | adhīvāsaṃ rodasī vāvasāne ghṛtairannairvāvṛdhāte madhūnām

सप्त स्वसॄररुषीर्वावशानो विद्वान्मध्व उज्जभारा दृशे कम् । अन्तर्येमे अन्तरिक्षे पुराजा इच्छन्वव्रिमविदत्पूषणस्य

sapta svasṝraruṣīrvāvaśāno vidvānmadhva ujjabhārā dṛśe kam | antaryeme antarikṣe purājā icchanvavrimavidatpūṣaṇasya

सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामेकामिदभ्यंहुरो गात् । आयोर्ह स्कम्भ उपमस्य नीळे पथां विसर्गे धरुणेषु तस्थौ

sapta maryādāḥ kavayastatakṣustāsāmekāmidabhyaṃhuro gāt | āyorha skambha upamasya nīl̤e pathāṃ visarge dharuṇeṣu tasthau

असच्च सच्च परमे व्योमन्दक्षस्य जन्मन्नदितेरुपस्थे । अग्निर्ह नः प्रथमजा ऋतस्य पूर्व आयुनि वृषभश्च धेनुः

asacca sacca parame vyomandakṣasya janmannaditerupasthe | agnirha naḥ prathamajā ṛtasya pūrva āyuni vṛṣabhaśca dhenuḥ

अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ । ज्येष्ठेभिर्यो भानुभिरृषूणां पर्येति परिवीतो विभावा

ayaṃ sa yasya śarmannavobhiragneredhate jaritābhiṣṭau | jyeṣṭhebhiryo bhānubhirṛṣūṇāṃ paryeti parivīto vibhāvā

यो भानुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिरृतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्योऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः

yo bhānubhirvibhāvā vibhātyagnirdevebhirṛtāvājasraḥ | ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo'parihvṛto atyo na saptiḥ

ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसो व्युष्टौ । आ यस्मिन्मना हवींष्यग्नावरिष्टरथ स्कभ्नाति शूषैः

īśe yo viśvasyā devavīterīśe viśvāyuruṣaso vyuṣṭau | ā yasminmanā havīṃṣyagnāvariṣṭaratha skabhnāti śūṣaiḥ

शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान्

śūṣebhirvṛdho juṣāṇo arkairdevā~ acchā raghupatvā jigāti | mandro hotā sa juhvā yajiṣṭhaḥ sammiślo agnirā jigharti devān

तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिरा कृणुध्वम् । आ यं विप्रासो मतिभिर्गृणन्ति जातवेदसं जुह्वं सहानाम्

tamusrāmindraṃ na rejamānamagniṃ gīrbhirnamobhirā kṛṇudhvam | ā yaṃ viprāso matibhirgṛṇanti jātavedasaṃ juhvaṃ sahānām

सं यस्मिन्विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाः सप्तीवन्त एवैः । अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीना अग्न आ कृणुष्व

saṃ yasminviśvā vasūni jagmurvāje nāśvāḥ saptīvanta evaiḥ | asme ūtīrindravātatamā arvācīnā agna ā kṛṇuṣva

अधा ह्यग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ । तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त प्रथमास ऊमाः

adhā hyagne mahnā niṣadyā sadyo jajñāno havyo babhūtha | taṃ te devāso anu ketamāyannadhāvardhanta prathamāsa ūmāḥ

स्वस्ति नो दिवो अग्ने पृथिव्या विश्वायुर्धेहि यजथाय देव । सचेमहि तव दस्म प्रकेतैरुरुष्या ण उरुभिर्देव शंसैः

svasti no divo agne pṛthivyā viśvāyurdhehi yajathāya deva | sacemahi tava dasma praketairuruṣyā ṇa urubhirdeva śaṃsaiḥ

इमा अग्ने मतयस्तुभ्यं जाता गोभिरश्वैरभि गृणन्ति राधः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानड्वसो दधानो मतिभिः सुजात

imā agne matayastubhyaṃ jātā gobhiraśvairabhi gṛṇanti rādhaḥ | yadā te marto anu bhogamānaḍvaso dadhāno matibhiḥ sujāta

अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमग्निं भ्रातरं सदमित्सखायम् । अग्नेरनीकं बृहतः सपर्यं दिवि शुक्रं यजतं सूर्यस्य

agniṃ manye pitaramagnimāpimagniṃ bhrātaraṃ sadamitsakhāyam | agneranīkaṃ bṛhataḥ saparyaṃ divi śukraṃ yajataṃ sūryasya

सिध्रा अग्ने धियो अस्मे सनुत्रीर्यं त्रायसे दम आ नित्यहोता । ऋतावा स रोहिदश्वः पुरुक्षुर्द्युभिरस्मा अहभिर्वाममस्तु

sidhrā agne dhiyo asme sanutrīryaṃ trāyase dama ā nityahotā | ṛtāvā sa rohidaśvaḥ purukṣurdyubhirasmā ahabhirvāmamastu

द्युभिर्हितं मित्रमिव प्रयोगं प्रत्नमृत्विजमध्वरस्य जारम् । बाहुभ्यामग्निमायवोऽजनन्त विक्षु होतारं न्यसादयन्त

dyubhirhitaṃ mitramiva prayogaṃ pratnamṛtvijamadhvarasya jāram | bāhubhyāmagnimāyavo'jananta vikṣu hotāraṃ nyasādayanta

स्वयं यजस्व दिवि देव देवान्किं ते पाकः कृणवदप्रचेताः । यथायज ऋतुभिर्देव देवानेवा यजस्व तन्वं सुजात

svayaṃ yajasva divi deva devānkiṃ te pākaḥ kṛṇavadapracetāḥ | yathāyaja ṛtubhirdeva devānevā yajasva tanvaṃ sujāta

भवा नो अग्नेऽवितोत गोपा भवा वयस्कृदुत नो वयोधाः । रास्वा च नः सुमहो हव्यदातिं त्रास्वोत नस्तन्वो अप्रयुच्छन्

bhavā no agne'vitota gopā bhavā vayaskṛduta no vayodhāḥ | rāsvā ca naḥ sumaho havyadātiṃ trāsvota nastanvo aprayucchan

प्र केतुना बृहता यात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्ताँ उपमाँ उदानळपामुपस्थे महिषो ववर्ध

pra ketunā bṛhatā yātyagnirā rodasī vṛṣabho roravīti | divaścidantā~ upamā~ udānal̤apāmupasthe mahiṣo vavardha

मुमोद गर्भो वृषभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवाँ अरावीत् । स देवतात्युद्यतानि कृण्वन्स्वेषु क्षयेषु प्रथमो जिगाति

mumoda garbho vṛṣabhaḥ kakudmānasremā vatsaḥ śimīvā~ arāvīt | sa devatātyudyatāni kṛṇvansveṣu kṣayeṣu prathamo jigāti

आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध न्यध्वरे दधिरे सूरो अर्णः । अस्य पत्मन्नरुषीरश्वबुध्ना ऋतस्य योनौ तन्वो जुषन्त

ā yo mūrdhānaṃ pitrorarabdha nyadhvare dadhire sūro arṇaḥ | asya patmannaruṣīraśvabudhnā ṛtasya yonau tanvo juṣanta

उषौषो हि वसो अग्रमेषि त्वं यमयोरभवो विभावा । ऋताय सप्त दधिषे पदानि जनयन्मित्रं तन्वे स्वायै

uṣauṣo hi vaso agrameṣi tvaṃ yamayorabhavo vibhāvā | ṛtāya sapta dadhiṣe padāni janayanmitraṃ tanve svāyai

भुवश्चक्षुर्मह ऋतस्य गोपा भुवो वरुणो यदृताय वेषि । भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्य हव्यं जुजोषः

bhuvaścakṣurmaha ṛtasya gopā bhuvo varuṇo yadṛtāya veṣi | bhuvo apāṃ napājjātavedo bhuvo dūto yasya havyaṃ jujoṣaḥ

भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः । दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहम्

bhuvo yajñasya rajasaśca netā yatrā niyudbhiḥ sacase śivābhiḥ | divi mūrdhānaṃ dadhiṣe svarṣāṃ jihvāmagne cakṛṣe havyavāham

अस्य त्रितः क्रतुना वव्रे अन्तरिच्छन्धीतिं पितुरेवैः परस्य । सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि ब्रुवाण आयुधानि वेति

asya tritaḥ kratunā vavre antaricchandhītiṃ piturevaiḥ parasya | sacasyamānaḥ pitrorupasthe jāmi bruvāṇa āyudhāni veti

स पित्र्याण्यायुधानि विद्वानिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत् । त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्त्वाष्ट्रस्य चिन्निः ससृजे त्रितो गाः

sa pitryāṇyāyudhāni vidvānindreṣita āptyo abhyayudhyat | triśīrṣāṇaṃ saptaraśmiṃ jaghanvāntvāṣṭrasya cinniḥ sasṛje trito gāḥ

भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजोऽवाभिनत्सत्पतिर्मन्यमानम् । त्वाष्ट्रस्य चिद्विश्वरूपस्य गोनामाचक्राणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क्

bhūrīdindra udinakṣantamojo'vābhinatsatpatirmanyamānam | tvāṣṭrasya cidviśvarūpasya gonāmācakrāṇastrīṇi śīrṣā parā vark

आपो हि ष्ठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन । महे रणाय चक्षसे

āpo hi ṣṭhā mayobhuvastā na ūrje dadhātana | mahe raṇāya cakṣase

यो वः शिवतमो रसस्तस्य भाजयतेह नः । उशतीरिव मातरः

yo vaḥ śivatamo rasastasya bhājayateha naḥ | uśatīriva mātaraḥ

तस्मा अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ । आपो जनयथा च नः

tasmā araṃ gamāma vo yasya kṣayāya jinvatha | āpo janayathā ca naḥ

शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योरभि स्रवन्तु नः

śaṃ no devīrabhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye | śaṃ yorabhi sravantu naḥ

ईशाना वार्याणां क्षयन्तीश्चर्षणीनाम् । अपो याचामि भेषजम्

īśānā vāryāṇāṃ kṣayantīścarṣaṇīnām | apo yācāmi bheṣajam

अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवम्

apsu me somo abravīdantarviśvāni bheṣajā | agniṃ ca viśvaśambhuvam

आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे

āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve mama | jyokca sūryaṃ dṛśe

इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम्

idamāpaḥ pra vahata yatkiṃ ca duritaṃ mayi | yadvāhamabhidudroha yadvā śepa utānṛtam

आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा

āpo adyānvacāriṣaṃ rasena samagasmahi | payasvānagna ā gahi taṃ mā saṃ sṛja varcasā

ओ चित्सखायं सख्या ववृत्यां तिरः पुरू चिदर्णवं जगन्वान् । पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि क्षमि प्रतरं दीध्यानः

o citsakhāyaṃ sakhyā vavṛtyāṃ tiraḥ purū cidarṇavaṃ jaganvān | piturnapātamā dadhīta vedhā adhi kṣami prataraṃ dīdhyānaḥ

न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत्सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । महस्पुत्रासो असुरस्य वीरा दिवो धर्तार उर्विया परि ख्यन्

na te sakhā sakhyaṃ vaṣṭyetatsalakṣmā yadviṣurūpā bhavāti | mahasputrāso asurasya vīrā divo dhartāra urviyā pari khyan

उशन्ति घा ते अमृतास एतदेकस्य चित्त्यजसं मर्त्यस्य । नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमा विविश्याः

uśanti ghā te amṛtāsa etadekasya cittyajasaṃ martyasya | ni te mano manasi dhāyyasme janyuḥ patistanvamā viviśyāḥ

न यत्पुरा चकृमा कद्ध नूनमृता वदन्तो अनृतं रपेम । गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नो नाभिः परमं जामि तन्नौ

na yatpurā cakṛmā kaddha nūnamṛtā vadanto anṛtaṃ rapema | gandharvo apsvapyā ca yoṣā sā no nābhiḥ paramaṃ jāmi tannau

गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः । नकिरस्य प्र मिनन्ति व्रतानि वेद नावस्य पृथिवी उत द्यौः

garbhe nu nau janitā dampatī kardevastvaṣṭā savitā viśvarūpaḥ | nakirasya pra minanti vratāni veda nāvasya pṛthivī uta dyauḥ

को अस्य वेद प्रथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह प्र वोचत् । बृहन्मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु ब्रव आहनो वीच्या नॄन्

ko asya veda prathamasyāhnaḥ ka īṃ dadarśa ka iha pra vocat | bṛhanmitrasya varuṇasya dhāma kadu brava āhano vīcyā nṝn

यमस्य मा यम्यं काम आगन्समाने योनौ सहशेय्याय । जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद्वृहेव रथ्येव चक्रा

yamasya mā yamyaṃ kāma āgansamāne yonau sahaśeyyāya | jāyeva patye tanvaṃ riricyāṃ vi cidvṛheva rathyeva cakrā

न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां स्पश इह ये चरन्ति । अन्येन मदाहनो याहि तूयं तेन वि वृह रथ्येव चक्रा

na tiṣṭhanti na ni miṣantyete devānāṃ spaśa iha ye caranti | anyena madāhano yāhi tūyaṃ tena vi vṛha rathyeva cakrā

रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत्सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन्मिमीयात् । दिवा पृथिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्य बिभृयादजामि

rātrībhirasmā ahabhirdaśasyetsūryasya cakṣurmuhurunmimīyāt | divā pṛthivyā mithunā sabandhū yamīryamasya bibhṛyādajāmi

आ घा ता गच्छानुत्तरा युगानि यत्र जामयः कृणवन्नजामि । उप बर्बृहि वृषभाय बाहुमन्यमिच्छस्व सुभगे पतिं मत्

ā ghā tā gacchānuttarā yugāni yatra jāmayaḥ kṛṇavannajāmi | upa barbṛhi vṛṣabhāya bāhumanyamicchasva subhage patiṃ mat

किं भ्रातासद्यदनाथं भवाति किमु स्वसा यन्निरृतिर्निगच्छात् । काममूता बह्वेतद्रपामि तन्वा मे तन्वं सं पिपृग्धि

kiṃ bhrātāsadyadanāthaṃ bhavāti kimu svasā yannirṛtirnigacchāt | kāmamūtā bahvetadrapāmi tanvā me tanvaṃ saṃ pipṛgdhi

न वा उ ते तन्वा तन्वं सं पपृच्यां पापमाहुर्यः स्वसारं निगच्छात् । अन्येन मत्प्रमुदः कल्पयस्व न ते भ्राता सुभगे वष्ट्येतत्

na vā u te tanvā tanvaṃ saṃ papṛcyāṃ pāpamāhuryaḥ svasāraṃ nigacchāt | anyena matpramudaḥ kalpayasva na te bhrātā subhage vaṣṭyetat

बतो बतासि यम नैव ते मनो हृदयं चाविदाम । अन्या किल त्वां कक्ष्येव युक्तं परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम्

bato batāsi yama naiva te mano hṛdayaṃ cāvidāma | anyā kila tvāṃ kakṣyeva yuktaṃ pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam

अन्यमू षु त्वं यम्यन्य उ त्वां परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम् । तस्य वा त्वं मन इच्छा स वा तवाधा कृणुष्व संविदं सुभद्राम्

anyamū ṣu tvaṃ yamyanya u tvāṃ pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam | tasya vā tvaṃ mana icchā sa vā tavādhā kṛṇuṣva saṃvidaṃ subhadrām

वृषा वृष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः । विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया स यज्ञियो यजतु यज्ञियाँ ऋतून्

vṛṣā vṛṣṇe duduhe dohasā divaḥ payāṃsi yahvo aditeradābhyaḥ | viśvaṃ sa veda varuṇo yathā dhiyā sa yajñiyo yajatu yajñiyā~ ṛtūn

रपद्गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातु मे मनः । इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भ्राता नो ज्येष्ठः प्रथमो वि वोचति

rapadgandharvīrapyā ca yoṣaṇā nadasya nāde pari pātu me manaḥ | iṣṭasya madhye aditirni dhātu no bhrātā no jyeṣṭhaḥ prathamo vi vocati

सो चिन्नु भद्रा क्षुमती यशस्वत्युषा उवास मनवे स्वर्वती । यदीमुशन्तमुशतामनु क्रतुमग्निं होतारं विदथाय जीजनन्

so cinnu bhadrā kṣumatī yaśasvatyuṣā uvāsa manave svarvatī | yadīmuśantamuśatāmanu kratumagniṃ hotāraṃ vidathāya jījanan

अध त्यं द्रप्सं विभ्वं विचक्षणं विराभरदिषितः श्येनो अध्वरे । यदी विशो वृणते दस्ममार्या अग्निं होतारमध धीरजायत

adha tyaṃ drapsaṃ vibhvaṃ vicakṣaṇaṃ virābharadiṣitaḥ śyeno adhvare | yadī viśo vṛṇate dasmamāryā agniṃ hotāramadha dhīrajāyata

सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषः स्वध्वरः । विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजं ससवाँ उपयासि भूरिभिः

sadāsi raṇvo yavaseva puṣyate hotrābhiragne manuṣaḥ svadhvaraḥ | viprasya vā yacchaśamāna ukthyaṃ vājaṃ sasavā~ upayāsi bhūribhiḥ

उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हृत्त इष्यति । विवक्ति वह्निः स्वपस्यते मखस्तविष्यते असुरो वेपते मती

udīraya pitarā jāra ā bhagamiyakṣati haryato hṛtta iṣyati | vivakti vahniḥ svapasyate makhastaviṣyate asuro vepate matī

यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत्सहसः सूनो अति स प्र शृण्वे । इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स द्युमाँ अमवान्भूषति द्यून्

yaste agne sumatiṃ marto akṣatsahasaḥ sūno ati sa pra śṛṇve | iṣaṃ dadhāno vahamāno aśvairā sa dyumā~ amavānbhūṣati dyūn

यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र । रत्ना च यद्विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात्

yadagna eṣā samitirbhavāti devī deveṣu yajatā yajatra | ratnā ca yadvibhajāsi svadhāvo bhāgaṃ no atra vasumantaṃ vītāt

श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः

śrudhī no agne sadane sadhasthe yukṣvā rathamamṛtasya dravitnum | ā no vaha rodasī devaputre mākirdevānāmapa bhūriha syāḥ

द्यावा ह क्षामा प्रथमे ऋतेनाभिश्रावे भवतः सत्यवाचा । देवो यन्मर्तान्यजथाय कृण्वन्सीदद्धोता प्रत्यङ्स्वमसुं यन्

dyāvā ha kṣāmā prathame ṛtenābhiśrāve bhavataḥ satyavācā | devo yanmartānyajathāya kṛṇvansīdaddhotā pratyaṅsvamasuṃ yan

देवो देवान्परिभूरृतेन वहा नो हव्यं प्रथमश्चिकित्वान् । धूमकेतुः समिधा भाऋजीको मन्द्रो होता नित्यो वाचा यजीयान्

devo devānparibhūrṛtena vahā no havyaṃ prathamaścikitvān | dhūmaketuḥ samidhā bhāṛjīko mandro hotā nityo vācā yajīyān

स्वावृग्देवस्यामृतं यदी गोरतो जातासो धारयन्त उर्वी । विश्वे देवा अनु तत्ते यजुर्गुर्दुहे यदेनी दिव्यं घृतं वाः

svāvṛgdevasyāmṛtaṃ yadī gorato jātāso dhārayanta urvī | viśve devā anu tatte yajurgurduhe yadenī divyaṃ ghṛtaṃ vāḥ

अर्चामि वां वर्धायापो घृतस्नू द्यावाभूमी शृणुतं रोदसी मे । अहा यद्द्यावोऽसुनीतिमयन्मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम्

arcāmi vāṃ vardhāyāpo ghṛtasnū dyāvābhūmī śṛṇutaṃ rodasī me | ahā yaddyāvo'sunītimayanmadhvā no atra pitarā śiśītām

किं स्विन्नो राजा जगृहे कदस्याति व्रतं चकृमा को वि वेद । मित्रश्चिद्धि ष्मा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको न यातामपि वाजो अस्ति

kiṃ svinno rājā jagṛhe kadasyāti vrataṃ cakṛmā ko vi veda | mitraściddhi ṣmā juhurāṇo devāñchloko na yātāmapi vājo asti

दुर्मन्त्वत्रामृतस्य नाम सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तमृष्व पाह्यप्रयुच्छन्

durmantvatrāmṛtasya nāma salakṣmā yadviṣurūpā bhavāti | yamasya yo manavate sumantvagne tamṛṣva pāhyaprayucchan

यस्मिन्देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते । सूर्ये ज्योतिरदधुर्मास्यक्तून्परि द्योतनिं चरतो अजस्रा

yasmindevā vidathe mādayante vivasvataḥ sadane dhārayante | sūrye jyotiradadhurmāsyaktūnpari dyotaniṃ carato ajasrā

यस्मिन्देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म । मित्रो नो अत्रादितिरनागान्सविता देवो वरुणाय वोचत्

yasmindevā manmani saṃcarantyapīcye na vayamasya vidma | mitro no atrāditiranāgānsavitā devo varuṇāya vocat

श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः

śrudhī no agne sadane sadhasthe yukṣvā rathamamṛtasya dravitnum | ā no vaha rodasī devaputre mākirdevānāmapa bhūriha syāḥ

युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर्वि श्लोक एतु पथ्येव सूरेः । शृण्वन्तु विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये धामानि दिव्यानि तस्थुः

yuje vāṃ brahma pūrvyaṃ namobhirvi śloka etu pathyeva sūreḥ | śṛṇvantu viśve amṛtasya putrā ā ye dhāmāni divyāni tasthuḥ

यमे इव यतमाने यदैतं प्र वां भरन्मानुषा देवयन्तः । आ सीदतं स्वमु लोकं विदाने स्वासस्थे भवतमिन्दवे नः

yame iva yatamāne yadaitaṃ pra vāṃ bharanmānuṣā devayantaḥ | ā sīdataṃ svamu lokaṃ vidāne svāsasthe bhavatamindave naḥ

पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि व्रतेन । अक्षरेण प्रति मिम एतामृतस्य नाभावधि सं पुनामि

pañca padāni rupo anvarohaṃ catuṣpadīmanvemi vratena | akṣareṇa prati mima etāmṛtasya nābhāvadhi saṃ punāmi

देवेभ्यः कमवृणीत मृत्युं प्रजायै कममृतं नावृणीत । बृहस्पतिं यज्ञमकृण्वत ऋषिं प्रियां यमस्तन्वं प्रारिरेचीत्

devebhyaḥ kamavṛṇīta mṛtyuṃ prajāyai kamamṛtaṃ nāvṛṇīta | bṛhaspatiṃ yajñamakṛṇvata ṛṣiṃ priyāṃ yamastanvaṃ prārirecīt

सप्त क्षरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्नृतम् । उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्य पुष्यतः

sapta kṣaranti śiśave marutvate pitre putrāso apyavīvatannṛtam | ubhe idasyobhayasya rājata ubhe yatete ubhayasya puṣyataḥ

परेयिवांसं प्रवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशानम् । वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य

pareyivāṃsaṃ pravato mahīranu bahubhyaḥ panthāmanupaspaśānam | vaivasvataṃ saṃgamanaṃ janānāṃ yamaṃ rājānaṃ haviṣā duvasya

यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः

yamo no gātuṃ prathamo viveda naiṣā gavyūtirapabhartavā u | yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyurenā jajñānāḥ pathyā anu svāḥ

मातली कव्यैर्यमो अङ्गिरोभिर्बृहस्पतिर्ऋक्वभिर्वावृधानः । याँश्च देवा वावृधुर्ये च देवान्स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति

mātalī kavyairyamo aṅgirobhirbṛhaspatirṛkvabhirvāvṛdhānaḥ | yā~śca devā vāvṛdhurye ca devānsvāhānye svadhayānye madanti

इमं यम प्रस्तरमा हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः । आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व

imaṃ yama prastaramā hi sīdāṅgirobhiḥ pitṛbhiḥ saṃvidānaḥ | ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantvenā rājanhaviṣā mādayasva

अङ्गिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व । विवस्वन्तं हुवे यः पिता तेऽस्मिन्यज्ञे बर्हिष्या निषद्य

aṅgirobhirā gahi yajñiyebhiryama vairūpairiha mādayasva | vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te'sminyajñe barhiṣyā niṣadya

अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः । तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसे स्याम

aṅgiraso naḥ pitaro navagvā atharvāṇo bhṛgavaḥ somyāsaḥ | teṣāṃ vayaṃ sumatau yajñiyānāmapi bhadre saumanase syāma

प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुः । उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमं पश्यासि वरुणं च देवम्

prehi prehi pathibhiḥ pūrvyebhiryatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyuḥ | ubhā rājānā svadhayā madantā yamaṃ paśyāsi varuṇaṃ ca devam

सं गच्छस्व पितृभिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमे व्योमन् । हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गच्छस्व तन्वा सुवर्चाः

saṃ gacchasva pitṛbhiḥ saṃ yameneṣṭāpūrtena parame vyoman | hitvāyāvadyaṃ punarastamehi saṃ gacchasva tanvā suvarcāḥ

अपेत वीत वि च सर्पतातोऽस्मा एतं पितरो लोकमक्रन् । अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै

apeta vīta vi ca sarpatāto'smā etaṃ pitaro lokamakran | ahobhiradbhiraktubhirvyaktaṃ yamo dadātyavasānamasmai

अति द्रव सारमेयौ श्वानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा । अथा पितॄन्सुविदत्राँ उपेहि यमेन ये सधमादं मदन्ति

ati drava sārameyau śvānau caturakṣau śabalau sādhunā pathā | athā pitṝnsuvidatrā~ upehi yamena ye sadhamādaṃ madanti

यौ ते श्वानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षी नृचक्षसौ । ताभ्यामेनं परि देहि राजन्स्वस्ति चास्मा अनमीवं च धेहि

yau te śvānau yama rakṣitārau caturakṣau pathirakṣī nṛcakṣasau | tābhyāmenaṃ pari dehi rājansvasti cāsmā anamīvaṃ ca dhehi

उरूणसावसुतृपा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनाँ अनु । तावस्मभ्यं दृशये सूर्याय पुनर्दातामसुमद्येह भद्रम्

urūṇasāvasutṛpā udumbalau yamasya dūtau carato janā~ anu | tāvasmabhyaṃ dṛśaye sūryāya punardātāmasumadyeha bhadram

यमाय सोमं सुनुत यमाय जुहुता हविः । यमं ह यज्ञो गच्छत्यग्निदूतो अरंकृतः

yamāya somaṃ sunuta yamāya juhutā haviḥ | yamaṃ ha yajño gacchatyagnidūto araṃkṛtaḥ

यमाय घृतवद्धविर्जुहोत प्र च तिष्ठत । स नो देवेष्वा यमद्दीर्घमायुः प्र जीवसे

yamāya ghṛtavaddhavirjuhota pra ca tiṣṭhata | sa no deveṣvā yamaddīrghamāyuḥ pra jīvase

यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन । इदं नम ऋषिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिकृद्भ्यः

yamāya madhumattamaṃ rājñe havyaṃ juhotana | idaṃ nama ṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ pūrvebhyaḥ pathikṛdbhyaḥ

त्रिकद्रुकेभिः पतति षळुर्वीरेकमिद्बृहत् । त्रिष्टुब्गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता

trikadrukebhiḥ patati ṣal̤urvīrekamidbṛhat | triṣṭubgāyatrī chandāṃsi sarvā tā yama āhitā

उदीरतामवर उत्परास उन्मध्यमाः पितरः सोम्यासः । असुं य ईयुरवृका ऋतज्ञास्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु

udīratāmavara utparāsa unmadhyamāḥ pitaraḥ somyāsaḥ | asuṃ ya īyuravṛkā ṛtajñāste no'vantu pitaro haveṣu

इदं पितृभ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः । ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुवृजनासु विक्षु

idaṃ pitṛbhyo namo astvadya ye pūrvāso ya uparāsa īyuḥ | ye pārthive rajasyā niṣattā ye vā nūnaṃ suvṛjanāsu vikṣu

आहं पितॄन्सुविदत्राँ अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः । बर्हिषदो ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त इहागमिष्ठाः

āhaṃ pitṝnsuvidatrā~ avitsi napātaṃ ca vikramaṇaṃ ca viṣṇoḥ | barhiṣado ye svadhayā sutasya bhajanta pitvasta ihāgamiṣṭhāḥ

बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् । त आ गतावसा शंतमेनाथा नः शं योररपो दधात

barhiṣadaḥ pitara ūtyarvāgimā vo havyā cakṛmā juṣadhvam | ta ā gatāvasā śaṃtamenāthā naḥ śaṃ yorarapo dadhāta

उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु । त आ गमन्तु त इह श्रुवन्त्वधि ब्रुवन्तु तेऽवन्त्वस्मान्

upahūtāḥ pitaraḥ somyāso barhiṣyeṣu nidhiṣu priyeṣu | ta ā gamantu ta iha śruvantvadhi bruvantu te'vantvasmān

आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गृणीत विश्वे । मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन्नो यद्व आगः पुरुषता कराम

ācyā jānu dakṣiṇato niṣadyemaṃ yajñamabhi gṛṇīta viśve | mā hiṃsiṣṭa pitaraḥ kena cinno yadva āgaḥ puruṣatā karāma

आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय । पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः प्र यच्छत त इहोर्जं दधात

āsīnāso aruṇīnāmupasthe rayiṃ dhatta dāśuṣe martyāya | putrebhyaḥ pitarastasya vasvaḥ pra yacchata ta ihorjaṃ dadhāta

ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासोऽनूहिरे सोमपीथं वसिष्ठाः । तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः प्रतिकाममत्तु

ye naḥ pūrve pitaraḥ somyāso'nūhire somapīthaṃ vasiṣṭhāḥ | tebhiryamaḥ saṃrarāṇo havīṃṣyuśannuśadbhiḥ pratikāmamattu

ये तातृषुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविद स्तोमतष्टासो अर्कैः । आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वाङ्सत्यैः कव्यैः पितृभिर्घर्मसद्भिः

ye tātṛṣurdevatrā jehamānā hotrāvida stomataṣṭāso arkaiḥ | āgne yāhi suvidatrebhirarvāṅsatyaiḥ kavyaiḥ pitṛbhirgharmasadbhiḥ

ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इन्द्रेण देवैः सरथं दधानाः । आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैः पूर्वैः पितृभिर्घर्मसद्भिः

ye satyāso havirado haviṣpā indreṇa devaiḥ sarathaṃ dadhānāḥ | āgne yāhi sahasraṃ devavandaiḥ paraiḥ pūrvaiḥ pitṛbhirgharmasadbhiḥ

अग्निष्वात्ताः पितर एह गच्छत सदःसदः सदत सुप्रणीतयः । अत्ता हवींषि प्रयतानि बर्हिष्यथा रयिं सर्ववीरं दधातन

agniṣvāttāḥ pitara eha gacchata sadaḥsadaḥ sadata supraṇītayaḥ | attā havīṃṣi prayatāni barhiṣyathā rayiṃ sarvavīraṃ dadhātana

त्वमग्न ईळितो जातवेदोऽवाड्ढव्यानि सुरभीणि कृत्वी । प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि

tvamagna īl̤ito jātavedo'vāḍḍhavyāni surabhīṇi kṛtvī | prādāḥ pitṛbhyaḥ svadhayā te akṣannaddhi tvaṃ deva prayatā havīṃṣi

ये चेह पितरो ये च नेह याँश्च विद्म याँ उ च न प्रविद्म । त्वं वेत्थ यति ते जातवेदः स्वधाभिर्यज्ञं सुकृतं जुषस्व

ye ceha pitaro ye ca neha yā~śca vidma yā~ u ca na pravidma | tvaṃ vettha yati te jātavedaḥ svadhābhiryajñaṃ sukṛtaṃ juṣasva

ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते । तेभिः स्वराळसुनीतिमेतां यथावशं तन्वं कल्पयस्व

ye agnidagdhā ye anagnidagdhā madhye divaḥ svadhayā mādayante | tebhiḥ svarāl̤asunītimetāṃ yathāvaśaṃ tanvaṃ kalpayasva

मैनमग्ने वि दहो माभि शोचो मास्य त्वचं चिक्षिपो मा शरीरम् । यदा शृतं कृणवो जातवेदोऽथेमेनं प्र हिणुतात्पितृभ्यः

mainamagne vi daho mābhi śoco māsya tvacaṃ cikṣipo mā śarīram | yadā śṛtaṃ kṛṇavo jātavedo'themenaṃ pra hiṇutātpitṛbhyaḥ

शृतं यदा करसि जातवेदोऽथेमेनं परि दत्तात्पितृभ्यः । यदा गच्छात्यसुनीतिमेतामथा देवानां वशनीर्भवाति

śṛtaṃ yadā karasi jātavedo'themenaṃ pari dattātpitṛbhyaḥ | yadā gacchātyasunītimetāmathā devānāṃ vaśanīrbhavāti

सूर्यं चक्षुर्गच्छतु वातमात्मा द्यां च गच्छ पृथिवीं च धर्मणा । अपो वा गच्छ यदि तत्र ते हितमोषधीषु प्रति तिष्ठा शरीरैः

sūryaṃ cakṣurgacchatu vātamātmā dyāṃ ca gaccha pṛthivīṃ ca dharmaṇā | apo vā gaccha yadi tatra te hitamoṣadhīṣu prati tiṣṭhā śarīraiḥ

अजो भागस्तपसा तं तपस्व तं ते शोचिस्तपतु तं ते अर्चिः । यास्ते शिवास्तन्वो जातवेदस्ताभिर्वहैनं सुकृतामु लोकम्

ajo bhāgastapasā taṃ tapasva taṃ te śocistapatu taṃ te arciḥ | yāste śivāstanvo jātavedastābhirvahainaṃ sukṛtāmu lokam

अव सृज पुनरग्ने पितृभ्यो यस्त आहुतश्चरति स्वधाभिः । आयुर्वसान उप वेतु शेषः सं गच्छतां तन्वा जातवेदः

ava sṛja punaragne pitṛbhyo yasta āhutaścarati svadhābhiḥ | āyurvasāna upa vetu śeṣaḥ saṃ gacchatāṃ tanvā jātavedaḥ

यत्ते कृष्णः शकुन आतुतोद पिपीलः सर्प उत वा श्वापदः । अग्निष्टद्विश्वादगदं कृणोतु सोमश्च यो ब्राह्मणाँ आविवेश

yatte kṛṣṇaḥ śakuna ātutoda pipīlaḥ sarpa uta vā śvāpadaḥ | agniṣṭadviśvādagadaṃ kṛṇotu somaśca yo brāhmaṇā~ āviveśa

अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व सं प्रोर्णुष्व पीवसा मेदसा च । नेत्त्वा धृष्णुर्हरसा जर्हृषाणो दधृग्विधक्ष्यन्पर्यङ्खयाते

agnervarma pari gobhirvyayasva saṃ prorṇuṣva pīvasā medasā ca | nettvā dhṛṣṇurharasā jarhṛṣāṇo dadhṛgvidhakṣyanparyaṅkhayāte

इममग्ने चमसं मा वि जिह्वरः प्रियो देवानामुत सोम्यानाम् । एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन्देवा अमृता मादयन्ते

imamagne camasaṃ mā vi jihvaraḥ priyo devānāmuta somyānām | eṣa yaścamaso devapānastasmindevā amṛtā mādayante

क्रव्यादमग्निं प्र हिणोमि दूरं यमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन्

kravyādamagniṃ pra hiṇomi dūraṃ yamarājño gacchatu ripravāhaḥ | ihaivāyamitaro jātavedā devebhyo havyaṃ vahatu prajānan

यो अग्निः क्रव्यात्प्रविवेश वो गृहमिमं पश्यन्नितरं जातवेदसम् । तं हरामि पितृयज्ञाय देवं स घर्ममिन्वात्परमे सधस्थे

yo agniḥ kravyātpraviveśa vo gṛhamimaṃ paśyannitaraṃ jātavedasam | taṃ harāmi pitṛyajñāya devaṃ sa gharmaminvātparame sadhasthe

यो अग्निः क्रव्यवाहनः पितॄन्यक्षदृतावृधः । प्रेदु हव्यानि वोचति देवेभ्यश्च पितृभ्य आ

yo agniḥ kravyavāhanaḥ pitṝnyakṣadṛtāvṛdhaḥ | predu havyāni vocati devebhyaśca pitṛbhya ā

उशन्तस्त्वा नि धीमह्युशन्तः समिधीमहि । उशन्नुशत आ वह पितॄन्हविषे अत्तवे

uśantastvā ni dhīmahyuśantaḥ samidhīmahi | uśannuśata ā vaha pitṝnhaviṣe attave

यं त्वमग्ने समदहस्तमु निर्वापया पुनः । कियाम्ब्वत्र रोहतु पाकदूर्वा व्यल्कशा

yaṃ tvamagne samadahastamu nirvāpayā punaḥ | kiyāmbvatra rohatu pākadūrvā vyalkaśā

शीतिके शीतिकावति ह्लादिके ह्लादिकावति । मण्डूक्या सु सं गम इमं स्वग्निं हर्षय

śītike śītikāvati hlādike hlādikāvati | maṇḍūkyā su saṃ gama imaṃ svagniṃ harṣaya

त्वष्टा दुहित्रे वहतुं कृणोतीतीदं विश्वं भुवनं समेति । यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतो ननाश

tvaṣṭā duhitre vahatuṃ kṛṇotītīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ sameti | yamasya mātā paryuhyamānā maho jāyā vivasvato nanāśa

अपागूहन्नमृतां मर्त्येभ्यः कृत्वी सवर्णामददुर्विवस्वते । उताश्विनावभरद्यत्तदासीदजहादु द्वा मिथुना सरण्यूः

apāgūhannamṛtāṃ martyebhyaḥ kṛtvī savarṇāmadadurvivasvate | utāśvināvabharadyattadāsīdajahādu dvā mithunā saraṇyūḥ

पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परि ददत्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः

pūṣā tvetaścyāvayatu pra vidvānanaṣṭapaśurbhuvanasya gopāḥ | sa tvaitebhyaḥ pari dadatpitṛbhyo'gnirdevebhyaḥ suvidatriyebhyaḥ

आयुर्विश्वायुः परि पासति त्वा पूषा त्वा पातु प्रपथे पुरस्तात् । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस्तत्र त्वा देवः सविता दधातु

āyurviśvāyuḥ pari pāsati tvā pūṣā tvā pātu prapathe purastāt | yatrāsate sukṛto yatra te yayustatra tvā devaḥ savitā dadhātu

पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन्

pūṣemā āśā anu veda sarvāḥ so asmā~ abhayatamena neṣat | svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro'prayucchanpura etu prajānan

प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन्

prapathe pathāmajaniṣṭa pūṣā prapathe divaḥ prapathe pṛthivyāḥ | ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā ca carati prajānan

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने । सरस्वतीं सुकृतो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात्

sarasvatīṃ devayanto havante sarasvatīmadhvare tāyamāne | sarasvatīṃ sukṛto ahvayanta sarasvatī dāśuṣe vāryaṃ dāt

सरस्वति या सरथं ययाथ स्वधाभिर्देवि पितृभिर्मदन्ती । आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आ धेह्यस्मे

sarasvati yā sarathaṃ yayātha svadhābhirdevi pitṛbhirmadantī | āsadyāsminbarhiṣi mādayasvānamīvā iṣa ā dhehyasme

सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः । सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि

sarasvatīṃ yāṃ pitaro havante dakṣiṇā yajñamabhinakṣamāṇāḥ | sahasrārghamil̤o atra bhāgaṃ rāyaspoṣaṃ yajamāneṣu dhehi

आपो अस्मान्मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु । विश्वं हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीरुदिदाभ्यः शुचिरा पूत एमि

āpo asmānmātaraḥ śundhayantu ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantu | viśvaṃ hi ripraṃ pravahanti devīrudidābhyaḥ śucirā pūta emi

द्रप्सश्चस्कन्द प्रथमाँ अनु द्यूनिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । समानं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः

drapsaścaskanda prathamā~ anu dyūnimaṃ ca yonimanu yaśca pūrvaḥ | samānaṃ yonimanu saṃcarantaṃ drapsaṃ juhomyanu sapta hotrāḥ

यस्ते द्रप्स स्कन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणाया उपस्थात् । अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात्तं ते जुहोमि मनसा वषट्कृतम्

yaste drapsa skandati yaste aṃśurbāhucyuto dhiṣaṇāyā upasthāt | adhvaryorvā pari vā yaḥ pavitrāttaṃ te juhomi manasā vaṣaṭkṛtam

यस्ते द्रप्स स्कन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परः स्रुचा । अयं देवो बृहस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे

yaste drapsa skanno yaste aṃśuravaśca yaḥ paraḥ srucā | ayaṃ devo bṛhaspatiḥ saṃ taṃ siñcatu rādhase

पयस्वतीरोषधयः पयस्वन्मामकं वचः । अपां पयस्वदित्पयस्तेन मा सह शुन्धत

payasvatīroṣadhayaḥ payasvanmāmakaṃ vacaḥ | apāṃ payasvaditpayastena mā saha śundhata

परं मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते स्व इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजां रीरिषो मोत वीरान्

paraṃ mṛtyo anu parehi panthāṃ yaste sva itaro devayānāt | cakṣuṣmate śṛṇvate te bravīmi mā naḥ prajāṃ rīriṣo mota vīrān

मृत्योः पदं योपयन्तो यदैत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः । आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवत यज्ञियासः

mṛtyoḥ padaṃ yopayanto yadaita drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ | āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥ pūtā bhavata yajñiyāsaḥ

इमे जीवा वि मृतैराववृत्रन्नभूद्भद्रा देवहूतिर्नो अद्य । प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः

ime jīvā vi mṛtairāvavṛtrannabhūdbhadrā devahūtirno adya | prāñco agāma nṛtaye hasāya drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ

इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरो अर्थमेतम् । शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्मृत्युं दधतां पर्वतेन

imaṃ jīvebhyaḥ paridhiṃ dadhāmi maiṣāṃ nu gādaparo arthametam | śataṃ jīvantu śaradaḥ purūcīrantarmṛtyuṃ dadhatāṃ parvatena

यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ ऋतव ऋतुभिर्यन्ति साधु । यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम्

yathāhānyanupūrvaṃ bhavanti yatha ṛtava ṛtubhiryanti sādhu | yathā na pūrvamaparo jahātyevā dhātarāyūṃṣi kalpayaiṣām

आ रोहतायुर्जरसं वृणाना अनुपूर्वं यतमाना यति ष्ठ । इह त्वष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुः करति जीवसे वः

ā rohatāyurjarasaṃ vṛṇānā anupūrvaṃ yatamānā yati ṣṭha | iha tvaṣṭā sujanimā sajoṣā dīrghamāyuḥ karati jīvase vaḥ

इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा सं विशन्तु । अनश्रवोऽनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयो योनिमग्रे

imā nārīravidhavāḥ supatnīrāñjanena sarpiṣā saṃ viśantu | anaśravo'namīvāḥ suratnā ā rohantu janayo yonimagre

उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि । हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सं बभूथ

udīrṣva nāryabhi jīvalokaṃ gatāsumetamupa śeṣa ehi | hastagrābhasya didhiṣostavedaṃ patyurjanitvamabhi saṃ babhūtha

धनुर्हस्तादाददानो मृतस्यास्मे क्षत्राय वर्चसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयं सुवीरा विश्वा स्पृधो अभिमातीर्जयेम

dhanurhastādādadāno mṛtasyāsme kṣatrāya varcase balāya | atraiva tvamiha vayaṃ suvīrā viśvā spṛdho abhimātīrjayema

उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पृथिवीं सुशेवाम् । ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा त्वा पातु निरृतेरुपस्थात्

upa sarpa mātaraṃ bhūmimetāmuruvyacasaṃ pṛthivīṃ suśevām | ūrṇamradā yuvatirdakṣiṇāvata eṣā tvā pātu nirṛterupasthāt

उच्छ्वञ्चस्व पृथिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भव सूपवञ्चना । माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूम ऊर्णुहि

ucchvañcasva pṛthivi mā ni bādhathāḥ sūpāyanāsmai bhava sūpavañcanā | mātā putraṃ yathā sicābhyenaṃ bhūma ūrṇuhi

उच्छ्वञ्चमाना पृथिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हि श्रयन्ताम् । ते गृहासो घृतश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मै शरणाः सन्त्वत्र

ucchvañcamānā pṛthivī su tiṣṭhatu sahasraṃ mita upa hi śrayantām | te gṛhāso ghṛtaścuto bhavantu viśvāhāsmai śaraṇāḥ santvatra

उत्ते स्तभ्नामि पृथिवीं त्वत्परीमं लोगं निदधन्मो अहं रिषम् । एतां स्थूणां पितरो धारयन्तु तेऽत्रा यमः सादना ते मिनोतु

utte stabhnāmi pṛthivīṃ tvatparīmaṃ logaṃ nidadhanmo ahaṃ riṣam | etāṃ sthūṇāṃ pitaro dhārayantu te'trā yamaḥ sādanā te minotu

प्रतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः । प्रतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा

pratīcīne māmahanīṣvāḥ parṇamivā dadhuḥ | pratīcīṃ jagrabhā vācamaśvaṃ raśanayā yathā

नि वर्तध्वं मानु गातास्मान्सिषक्त रेवतीः । अग्नीषोमा पुनर्वसू अस्मे धारयतं रयिम्

ni vartadhvaṃ mānu gātāsmānsiṣakta revatīḥ | agnīṣomā punarvasū asme dhārayataṃ rayim

पुनरेना नि वर्तय पुनरेना न्या कुरु । इन्द्र एणा नि यच्छत्वग्निरेना उपाजतु

punarenā ni vartaya punarenā nyā kuru | indra eṇā ni yacchatvagnirenā upājatu

पुनरेता नि वर्तन्तामस्मिन्पुष्यन्तु गोपतौ । इहैवाग्ने नि धारयेह तिष्ठतु या रयिः

punaretā ni vartantāmasminpuṣyantu gopatau | ihaivāgne ni dhārayeha tiṣṭhatu yā rayiḥ

यन्नियानं न्ययनं संज्ञानं यत्परायणम् । आवर्तनं निवर्तनं यो गोपा अपि तं हुवे

yanniyānaṃ nyayanaṃ saṃjñānaṃ yatparāyaṇam | āvartanaṃ nivartanaṃ yo gopā api taṃ huve

य उदानड्व्ययनं य उदानट् परायणम् । आवर्तनं निवर्तनमपि गोपा नि वर्तताम्

ya udānaḍvyayanaṃ ya udānaṭ parāyaṇam | āvartanaṃ nivartanamapi gopā ni vartatām

आ निवर्त नि वर्तय पुनर्न इन्द्र गा देहि । जीवाभिर्भुनजामहै

ā nivarta ni vartaya punarna indra gā dehi | jīvābhirbhunajāmahai

परि वो विश्वतो दध ऊर्जा घृतेन पयसा । ये देवाः के च यज्ञियास्ते रय्या सं सृजन्तु नः

pari vo viśvato dadha ūrjā ghṛtena payasā | ye devāḥ ke ca yajñiyāste rayyā saṃ sṛjantu naḥ

आ निवर्तन वर्तय नि निवर्तन वर्तय । भूम्याश्चतस्रः प्रदिशस्ताभ्य एना नि वर्तय

ā nivartana vartaya ni nivartana vartaya | bhūmyāścatasraḥ pradiśastābhya enā ni vartaya

भद्रं नो अपि वातय मनः

bhadraṃ no api vātaya manaḥ

अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम् । यस्य धर्मन्स्वरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः

agnimīl̤e bhujāṃ yaviṣṭhaṃ śāsā mitraṃ durdharītum | yasya dharmansvarenīḥ saparyanti māturūdhaḥ

यमासा कृपनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति । भ्राजते श्रेणिदन्

yamāsā kṛpanīl̤aṃ bhāsāketuṃ vardhayanti | bhrājate śreṇidan

अर्यो विशां गातुरेति प्र यदानड्दिवो अन्तान् । कविरभ्रं दीद्यानः

aryo viśāṃ gātureti pra yadānaḍdivo antān | kavirabhraṃ dīdyānaḥ

जुषद्धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थावृभ्वा यज्ञे । मिन्वन्सद्म पुर एति

juṣaddhavyā mānuṣasyordhvastasthāvṛbhvā yajñe | minvansadma pura eti

स हि क्षेमो हविर्यज्ञः श्रुष्टीदस्य गातुरेति । अग्निं देवा वाशीमन्तम्

sa hi kṣemo haviryajñaḥ śruṣṭīdasya gātureti | agniṃ devā vāśīmantam

यज्ञासाहं दुव इषेऽग्निं पूर्वस्य शेवस्य । अद्रेः सूनुमायुमाहुः

yajñāsāhaṃ duva iṣe'gniṃ pūrvasya śevasya | adreḥ sūnumāyumāhuḥ

नरो ये के चास्मदा विश्वेत्ते वाम आ स्युः । अग्निं हविषा वर्धन्तः

naro ye ke cāsmadā viśvette vāma ā syuḥ | agniṃ haviṣā vardhantaḥ

कृष्णः श्वेतोऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् । हिरण्यरूपं जनिता जजान

kṛṣṇaḥ śveto'ruṣo yāmo asya bradhna ṛjra uta śoṇo yaśasvān | hiraṇyarūpaṃ janitā jajāna

एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादमृतेभिः सजोषाः । गिर आ वक्षत्सुमतीरियान इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः

evā te agne vimado manīṣāmūrjo napādamṛtebhiḥ sajoṣāḥ | gira ā vakṣatsumatīriyāna iṣamūrjaṃ sukṣitiṃ viśvamābhāḥ

आग्निं न स्ववृक्तिभिर्होतारं त्वा वृणीमहे । यज्ञाय स्तीर्णबर्हिषे वि वो मदे शीरं पावकशोचिषं विवक्षसे

āgniṃ na svavṛktibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe | yajñāya stīrṇabarhiṣe vi vo made śīraṃ pāvakaśociṣaṃ vivakṣase

त्वामु ते स्वाभुवः शुम्भन्त्यश्वराधसः । वेति त्वामुपसेचनी वि वो मद ऋजीतिरग्न आहुतिर्विवक्षसे

tvāmu te svābhuvaḥ śumbhantyaśvarādhasaḥ | veti tvāmupasecanī vi vo mada ṛjītiragna āhutirvivakṣase

त्वे धर्माण आसते जुहूभिः सिञ्चतीरिव । कृष्णा रूपाण्यर्जुना वि वो मदे विश्वा अधि श्रियो धिषे विवक्षसे

tve dharmāṇa āsate juhūbhiḥ siñcatīriva | kṛṣṇā rūpāṇyarjunā vi vo made viśvā adhi śriyo dhiṣe vivakṣase

यमग्ने मन्यसे रयिं सहसावन्नमर्त्य । तमा नो वाजसातये वि वो मदे यज्ञेषु चित्रमा भरा विवक्षसे

yamagne manyase rayiṃ sahasāvannamartya | tamā no vājasātaye vi vo made yajñeṣu citramā bharā vivakṣase

अग्निर्जातो अथर्वणा विदद्विश्वानि काव्या । भुवद्दूतो विवस्वतो वि वो मदे प्रियो यमस्य काम्यो विवक्षसे

agnirjāto atharvaṇā vidadviśvāni kāvyā | bhuvaddūto vivasvato vi vo made priyo yamasya kāmyo vivakṣase

त्वां यज्ञेष्वीळतेऽग्ने प्रयत्यध्वरे । त्वं वसूनि काम्या वि वो मदे विश्वा दधासि दाशुषे विवक्षसे

tvāṃ yajñeṣvīl̤ate'gne prayatyadhvare | tvaṃ vasūni kāmyā vi vo made viśvā dadhāsi dāśuṣe vivakṣase

त्वां यज्ञेष्वृत्विजं चारुमग्ने नि षेदिरे । घृतप्रतीकं मनुषो वि वो मदे शुक्रं चेतिष्ठमक्षभिर्विवक्षसे

tvāṃ yajñeṣvṛtvijaṃ cārumagne ni ṣedire | ghṛtapratīkaṃ manuṣo vi vo made śukraṃ cetiṣṭhamakṣabhirvivakṣase

अग्ने शुक्रेण शोचिषोरु प्रथयसे बृहत् । अभिक्रन्दन्वृषायसे वि वो मदे गर्भं दधासि जामिषु विवक्षसे

agne śukreṇa śociṣoru prathayase bṛhat | abhikrandanvṛṣāyase vi vo made garbhaṃ dadhāsi jāmiṣu vivakṣase

कुह श्रुत इन्द्रः कस्मिन्नद्य जने मित्रो न श्रूयते । ऋषीणां वा यः क्षये गुहा वा चर्कृषे गिरा

kuha śruta indraḥ kasminnadya jane mitro na śrūyate | ṛṣīṇāṃ vā yaḥ kṣaye guhā vā carkṛṣe girā

इह श्रुत इन्द्रो अस्मे अद्य स्तवे वज्र्यृचीषमः । मित्रो न यो जनेष्वा यशश्चक्रे असाम्या

iha śruta indro asme adya stave vajryṛcīṣamaḥ | mitro na yo janeṣvā yaśaścakre asāmyā

महो यस्पतिः शवसो असाम्या महो नृम्णस्य तूतुजिः । भर्ता वज्रस्य धृष्णोः पिता पुत्रमिव प्रियम्

maho yaspatiḥ śavaso asāmyā maho nṛmṇasya tūtujiḥ | bhartā vajrasya dhṛṣṇoḥ pitā putramiva priyam

युजानो अश्वा वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः । स्यन्ता पथा विरुक्मता सृजान स्तोष्यध्वनः

yujāno aśvā vātasya dhunī devo devasya vajrivaḥ | syantā pathā virukmatā sṛjāna stoṣyadhvanaḥ

त्वं त्या चिद्वातस्याश्वागा ऋज्रा त्मना वहध्यै । ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः

tvaṃ tyā cidvātasyāśvāgā ṛjrā tmanā vahadhyai | yayordevo na martyo yantā nakirvidāyyaḥ

अध ग्मन्तोशना पृच्छते वां कदर्था न आ गृहम् । आ जग्मथुः पराकाद्दिवश्च ग्मश्च मर्त्यम्

adha gmantośanā pṛcchate vāṃ kadarthā na ā gṛham | ā jagmathuḥ parākāddivaśca gmaśca martyam

आ न इन्द्र पृक्षसेऽस्माकं ब्रह्मोद्यतम् । तत्त्वा याचामहेऽवः शुष्णं यद्धन्नमानुषम्

ā na indra pṛkṣase'smākaṃ brahmodyatam | tattvā yācāmahe'vaḥ śuṣṇaṃ yaddhannamānuṣam

अकर्मा दस्युरभि नो अमन्तुरन्यव्रतो अमानुषः । त्वं तस्यामित्रहन्वधर्दासस्य दम्भय

akarmā dasyurabhi no amanturanyavrato amānuṣaḥ | tvaṃ tasyāmitrahanvadhardāsasya dambhaya

त्वं न इन्द्र शूर शूरैरुत त्वोतासो बर्हणा । पुरुत्रा ते वि पूर्तयो नवन्त क्षोणयो यथा

tvaṃ na indra śūra śūrairuta tvotāso barhaṇā | purutrā te vi pūrtayo navanta kṣoṇayo yathā

त्वं तान्वृत्रहत्ये चोदयो नॄन्कार्पाणे शूर वज्रिवः । गुहा यदी कवीनां विशां नक्षत्रशवसाम्

tvaṃ tānvṛtrahatye codayo nṝnkārpāṇe śūra vajrivaḥ | guhā yadī kavīnāṃ viśāṃ nakṣatraśavasām

मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः । यद्ध शुष्णस्य दम्भयो जातं विश्वं सयावभिः

makṣū tā ta indra dānāpnasa ākṣāṇe śūra vajrivaḥ | yaddha śuṣṇasya dambhayo jātaṃ viśvaṃ sayāvabhiḥ

माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे भूवन्नभिष्टयः । वयंवयं त आसां सुम्ने स्याम वज्रिवः

mākudhryagindra śūra vasvīrasme bhūvannabhiṣṭayaḥ | vayaṃvayaṃ ta āsāṃ sumne syāma vajrivaḥ

अस्मे ता त इन्द्र सन्तु सत्याहिंसन्तीरुपस्पृशः । विद्याम यासां भुजो धेनूनां न वज्रिवः

asme tā ta indra santu satyāhiṃsantīrupaspṛśaḥ | vidyāma yāsāṃ bhujo dhenūnāṃ na vajrivaḥ

अहस्ता यदपदी वर्धत क्षाः शचीभिर्वेद्यानाम् । शुष्णं परि प्रदक्षिणिद्विश्वायवे नि शिश्नथः

ahastā yadapadī vardhata kṣāḥ śacībhirvedyānām | śuṣṇaṃ pari pradakṣiṇidviśvāyave ni śiśnathaḥ

पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मा रिषण्यो वसवान वसुः सन् । उत त्रायस्व गृणतो मघोनो महश्च रायो रेवतस्कृधी नः

pibāpibedindra śūra somaṃ mā riṣaṇyo vasavāna vasuḥ san | uta trāyasva gṛṇato maghono mahaśca rāyo revataskṛdhī naḥ

यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यं विव्रतानाम् । प्र श्मश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद्वि सेनाभिर्दयमानो वि राधसा

yajāmaha indraṃ vajradakṣiṇaṃ harīṇāṃ rathyaṃ vivratānām | pra śmaśru dodhuvadūrdhvathā bhūdvi senābhirdayamāno vi rādhasā

हरी न्वस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवा वृत्रहा भुवत् । ऋभुर्वाज ऋभुक्षाः पत्यते शवोऽव क्ष्णौमि दासस्य नाम चित्

harī nvasya yā vane vide vasvindro maghairmaghavā vṛtrahā bhuvat | ṛbhurvāja ṛbhukṣāḥ patyate śavo'va kṣṇaumi dāsasya nāma cit

यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्य वहतो वि सूरिभिः । आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रो वाजस्य दीर्घश्रवसस्पतिः

yadā vajraṃ hiraṇyamidathā rathaṃ harī yamasya vahato vi sūribhiḥ | ā tiṣṭhati maghavā sanaśruta indro vājasya dīrghaśravasaspatiḥ

सो चिन्नु वृष्टिर्यूथ्या स्वा सचाँ इन्द्रः श्मश्रूणि हरिताभि प्रुष्णुते । अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम्

so cinnu vṛṣṭiryūthyā svā sacā~ indraḥ śmaśrūṇi haritābhi pruṣṇute | ava veti sukṣayaṃ sute madhūdiddhūnoti vāto yathā vanam

यो वाचा विवाचो मृध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान । तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसि पितेव यस्तविषीं वावृधे शवः

yo vācā vivāco mṛdhravācaḥ purū sahasrāśivā jaghāna | tattadidasya pauṃsyaṃ gṛṇīmasi piteva yastaviṣīṃ vāvṛdhe śavaḥ

स्तोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमं सुदानवे । विद्मा ह्यस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं न गोपाः करामहे

stomaṃ ta indra vimadā ajījanannapūrvyaṃ purutamaṃ sudānave | vidmā hyasya bhojanaminasya yadā paśuṃ na gopāḥ karāmahe

माकिर्न एना सख्या वि यौषुस्तव चेन्द्र विमदस्य च ऋषेः । विद्मा हि ते प्रमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तु सख्या शिवानि

mākirna enā sakhyā vi yauṣustava cendra vimadasya ca ṛṣeḥ | vidmā hi te pramatiṃ deva jāmivadasme te santu sakhyā śivāni

इन्द्र सोममिमं पिब मधुमन्तं चमू सुतम् । अस्मे रयिं नि धारय वि वो मदे सहस्रिणं पुरूवसो विवक्षसे

indra somamimaṃ piba madhumantaṃ camū sutam | asme rayiṃ ni dhāraya vi vo made sahasriṇaṃ purūvaso vivakṣase

त्वां यज्ञेभिरुक्थैरुप हव्येभिरीमहे । शचीपते शचीनां वि वो मदे श्रेष्ठं नो धेहि वार्यं विवक्षसे

tvāṃ yajñebhirukthairupa havyebhirīmahe | śacīpate śacīnāṃ vi vo made śreṣṭhaṃ no dhehi vāryaṃ vivakṣase

यस्पतिर्वार्याणामसि रध्रस्य चोदिता । इन्द्र स्तोतॄणामविता वि वो मदे द्विषो नः पाह्यंहसो विवक्षसे

yaspatirvāryāṇāmasi radhrasya coditā | indra stotṝṇāmavitā vi vo made dviṣo naḥ pāhyaṃhaso vivakṣase

युवं शक्रा मायाविना समीची निरमन्थतम् । विमदेन यदीळिता नासत्या निरमन्थतम्

yuvaṃ śakrā māyāvinā samīcī niramanthatam | vimadena yadīl̤itā nāsatyā niramanthatam

विश्वे देवा अकृपन्त समीच्योर्निष्पतन्त्योः । नासत्यावब्रुवन्देवाः पुनरा वहतादिति

viśve devā akṛpanta samīcyorniṣpatantyoḥ | nāsatyāvabruvandevāḥ punarā vahatāditi

मधुमन्मे परायणं मधुमत्पुनरायनम् । ता नो देवा देवतया युवं मधुमतस्कृतम्

madhumanme parāyaṇaṃ madhumatpunarāyanam | tā no devā devatayā yuvaṃ madhumataskṛtam

भद्रं नो अपि वातय मनो दक्षमुत क्रतुम् । अधा ते सख्ये अन्धसो वि वो मदे रणन्गावो न यवसे विवक्षसे

bhadraṃ no api vātaya mano dakṣamuta kratum | adhā te sakhye andhaso vi vo made raṇangāvo na yavase vivakṣase

हृदिस्पृशस्त आसते विश्वेषु सोम धामसु । अधा कामा इमे मम वि वो मदे वि तिष्ठन्ते वसूयवो विवक्षसे

hṛdispṛśasta āsate viśveṣu soma dhāmasu | adhā kāmā ime mama vi vo made vi tiṣṭhante vasūyavo vivakṣase

उत व्रतानि सोम ते प्राहं मिनामि पाक्या । अधा पितेव सूनवे वि वो मदे मृळा नो अभि चिद्वधाद्विवक्षसे

uta vratāni soma te prāhaṃ mināmi pākyā | adhā piteva sūnave vi vo made mṛl̤ā no abhi cidvadhādvivakṣase

समु प्र यन्ति धीतयः सर्गासोऽवताँ इव । क्रतुं नः सोम जीवसे वि वो मदे धारया चमसाँ इव विवक्षसे

samu pra yanti dhītayaḥ sargāso'vatā~ iva | kratuṃ naḥ soma jīvase vi vo made dhārayā camasā~ iva vivakṣase

तव त्ये सोम शक्तिभिर्निकामासो व्यृण्विरे । गृत्सस्य धीरास्तवसो वि वो मदे व्रजं गोमन्तमश्विनं विवक्षसे

tava tye soma śaktibhirnikāmāso vyṛṇvire | gṛtsasya dhīrāstavaso vi vo made vrajaṃ gomantamaśvinaṃ vivakṣase

पशुं नः सोम रक्षसि पुरुत्रा विष्ठितं जगत् । समाकृणोषि जीवसे वि वो मदे विश्वा सम्पश्यन्भुवना विवक्षसे

paśuṃ naḥ soma rakṣasi purutrā viṣṭhitaṃ jagat | samākṛṇoṣi jīvase vi vo made viśvā sampaśyanbhuvanā vivakṣase

त्वं नः सोम विश्वतो गोपा अदाभ्यो भव । सेध राजन्नप स्रिधो वि वो मदे मा नो दुःशंस ईशता विवक्षसे

tvaṃ naḥ soma viśvato gopā adābhyo bhava | sedha rājannapa sridho vi vo made mā no duḥśaṃsa īśatā vivakṣase

त्वं नः सोम सुक्रतुर्वयोधेयाय जागृहि । क्षेत्रवित्तरो मनुषो वि वो मदे द्रुहो नः पाह्यंहसो विवक्षसे

tvaṃ naḥ soma sukraturvayodheyāya jāgṛhi | kṣetravittaro manuṣo vi vo made druho naḥ pāhyaṃhaso vivakṣase

त्वं नो वृत्रहन्तमेन्द्रस्येन्दो शिवः सखा । यत्सीं हवन्ते समिथे वि वो मदे युध्यमानास्तोकसातौ विवक्षसे

tvaṃ no vṛtrahantamendrasyendo śivaḥ sakhā | yatsīṃ havante samithe vi vo made yudhyamānāstokasātau vivakṣase

अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत प्रियः । अयं कक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे

ayaṃ gha sa turo mada indrasya vardhata priyaḥ | ayaṃ kakṣīvato maho vi vo made matiṃ viprasya vardhayadvivakṣase

अयं विप्राय दाशुषे वाजाँ इयर्ति गोमतः । अयं सप्तभ्य आ वरं वि वो मदे प्रान्धं श्रोणं च तारिषद्विवक्षसे

ayaṃ viprāya dāśuṣe vājā~ iyarti gomataḥ | ayaṃ saptabhya ā varaṃ vi vo made prāndhaṃ śroṇaṃ ca tāriṣadvivakṣase

प्र ह्यच्छा मनीषा स्पार्हा यन्ति नियुतः । प्र दस्रा नियुद्रथः पूषा अविष्टु माहिनः

pra hyacchā manīṣā spārhā yanti niyutaḥ | pra dasrā niyudrathaḥ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ

यस्य त्यन्महित्वं वाताप्यमयं जनः । विप्र आ वंसद्धीतिभिश्चिकेत सुष्टुतीनाम्

yasya tyanmahitvaṃ vātāpyamayaṃ janaḥ | vipra ā vaṃsaddhītibhiściketa suṣṭutīnām

स वेद सुष्टुतीनामिन्दुर्न पूषा वृषा । अभि प्सुरः प्रुषायति व्रजं न आ प्रुषायति

sa veda suṣṭutīnāmindurna pūṣā vṛṣā | abhi psuraḥ pruṣāyati vrajaṃ na ā pruṣāyati

मंसीमहि त्वा वयमस्माकं देव पूषन् । मतीनां च साधनं विप्राणां चाधवम्

maṃsīmahi tvā vayamasmākaṃ deva pūṣan | matīnāṃ ca sādhanaṃ viprāṇāṃ cādhavam

प्रत्यर्धिर्यज्ञानामश्वहयो रथानाम् । ऋषिः स यो मनुर्हितो विप्रस्य यावयत्सखः

pratyardhiryajñānāmaśvahayo rathānām | ṛṣiḥ sa yo manurhito viprasya yāvayatsakhaḥ

आधीषमाणायाः पतिः शुचायाश्च शुचस्य च । वासोवायोऽवीनामा वासांसि मर्मृजत्

ādhīṣamāṇāyāḥ patiḥ śucāyāśca śucasya ca | vāsovāyo'vīnāmā vāsāṃsi marmṛjat

इनो वाजानां पतिरिनः पुष्टीनां सखा । प्र श्मश्रु हर्यतो दूधोद्वि वृथा यो अदाभ्यः

ino vājānāṃ patirinaḥ puṣṭīnāṃ sakhā | pra śmaśru haryato dūdhodvi vṛthā yo adābhyaḥ

आ ते रथस्य पूषन्नजा धुरं ववृत्युः । विश्वस्यार्थिनः सखा सनोजा अनपच्युतः

ā te rathasya pūṣannajā dhuraṃ vavṛtyuḥ | viśvasyārthinaḥ sakhā sanojā anapacyutaḥ

अस्माकमूर्जा रथं पूषा अविष्टु माहिनः । भुवद्वाजानां वृध इमं नः शृणवद्धवम्

asmākamūrjā rathaṃ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ | bhuvadvājānāṃ vṛdha imaṃ naḥ śṛṇavaddhavam

असत्सु मे जरितः साभिवेगो यत्सुन्वते यजमानाय शिक्षम् । अनाशीर्दामहमस्मि प्रहन्ता सत्यध्वृतं वृजिनायन्तमाभुम्

asatsu me jaritaḥ sābhivego yatsunvate yajamānāya śikṣam | anāśīrdāmahamasmi prahantā satyadhvṛtaṃ vṛjināyantamābhum

यदीदहं युधये संनयान्यदेवयून्तन्वा शूशुजानान् । अमा ते तुम्रं वृषभं पचानि तीव्रं सुतं पञ्चदशं नि षिञ्चम्

yadīdahaṃ yudhaye saṃnayānyadevayūntanvā śūśujānān | amā te tumraṃ vṛṣabhaṃ pacāni tīvraṃ sutaṃ pañcadaśaṃ ni ṣiñcam

नाहं तं वेद य इति ब्रवीत्यदेवयून्समरणे जघन्वान् । यदावाख्यत्समरणमृघावदादिद्ध मे वृषभा प्र ब्रुवन्ति

nāhaṃ taṃ veda ya iti bravītyadevayūnsamaraṇe jaghanvān | yadāvākhyatsamaraṇamṛghāvadādiddha me vṛṣabhā pra bruvanti

यदज्ञातेषु वृजनेष्वासं विश्वे सतो मघवानो म आसन् । जिनामि वेत्क्षेम आ सन्तमाभुं प्र तं क्षिणां पर्वते पादगृह्य

yadajñāteṣu vṛjaneṣvāsaṃ viśve sato maghavāno ma āsan | jināmi vetkṣema ā santamābhuṃ pra taṃ kṣiṇāṃ parvate pādagṛhya

न वा उ मां वृजने वारयन्ते न पर्वतासो यदहं मनस्ये । मम स्वनात्कृधुकर्णो भयात एवेदनु द्यून्किरणः समेजात्

na vā u māṃ vṛjane vārayante na parvatāso yadahaṃ manasye | mama svanātkṛdhukarṇo bhayāta evedanu dyūnkiraṇaḥ samejāt

दर्शन्न्वत्र शृतपाँ अनिन्द्रान्बाहुक्षदः शरवे पत्यमानान् । घृषुं वा ये निनिदुः सखायमध्यू न्वेषु पवयो ववृत्युः

darśannvatra śṛtapā~ anindrānbāhukṣadaḥ śarave patyamānān | ghṛṣuṃ vā ye niniduḥ sakhāyamadhyū nveṣu pavayo vavṛtyuḥ

अभूर्वौक्षीर्व्यु आयुरानड्दर्षन्नु पूर्वो अपरो नु दर्षत् । द्वे पवस्ते परि तं न भूतो यो अस्य पारे रजसो विवेष

abhūrvaukṣīrvyu āyurānaḍdarṣannu pūrvo aparo nu darṣat | dve pavaste pari taṃ na bhūto yo asya pāre rajaso viveṣa

गावो यवं प्रयुता अर्यो अक्षन्ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः । हवा इदर्यो अभितः समायन्कियदासु स्वपतिश्छन्दयाते

gāvo yavaṃ prayutā aryo akṣantā apaśyaṃ sahagopāścarantīḥ | havā idaryo abhitaḥ samāyankiyadāsu svapatiśchandayāte

सं यद्वयं यवसादो जनानामहं यवाद उर्वज्रे अन्तः । अत्रा युक्तोऽवसातारमिच्छादथो अयुक्तं युनजद्ववन्वान्

saṃ yadvayaṃ yavasādo janānāmahaṃ yavāda urvajre antaḥ | atrā yukto'vasātāramicchādatho ayuktaṃ yunajadvavanvān

अत्रेदु मे मंससे सत्यमुक्तं द्विपाच्च यच्चतुष्पात्संसृजानि । स्त्रीभिर्यो अत्र वृषणं पृतन्यादयुद्धो अस्य वि भजानि वेदः

atredu me maṃsase satyamuktaṃ dvipācca yaccatuṣpātsaṃsṛjāni | strībhiryo atra vṛṣaṇaṃ pṛtanyādayuddho asya vi bhajāni vedaḥ

यस्यानक्षा दुहिता जात्वास कस्तां विद्वाँ अभि मन्याते अन्धाम् । कतरो मेनिं प्रति तं मुचाते य ईं वहाते य ईं वा वरेयात्

yasyānakṣā duhitā jātvāsa kastāṃ vidvā~ abhi manyāte andhām | kataro meniṃ prati taṃ mucāte ya īṃ vahāte ya īṃ vā vareyāt

कियती योषा मर्यतो वधूयोः परिप्रीता पन्यसा वार्येण । भद्रा वधूर्भवति यत्सुपेशाः स्वयं सा मित्रं वनुते जने चित्

kiyatī yoṣā maryato vadhūyoḥ pariprītā panyasā vāryeṇa | bhadrā vadhūrbhavati yatsupeśāḥ svayaṃ sā mitraṃ vanute jane cit

पत्तो जगार प्रत्यञ्चमत्ति शीर्ष्णा शिरः प्रति दधौ वरूथम् । आसीन ऊर्ध्वामुपसि क्षिणाति न्यङ्ङुत्तानामन्वेति भूमिम्

patto jagāra pratyañcamatti śīrṣṇā śiraḥ prati dadhau varūtham | āsīna ūrdhvāmupasi kṣiṇāti nyaṅṅuttānāmanveti bhūmim

बृहन्नच्छायो अपलाशो अर्वा तस्थौ माता विषितो अत्ति गर्भः । अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः

bṛhannacchāyo apalāśo arvā tasthau mātā viṣito atti garbhaḥ | anyasyā vatsaṃ rihatī mimāya kayā bhuvā ni dadhe dhenurūdhaḥ

सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात्समजग्मिरन्ते । नव पश्चातात्स्थिविमन्त आयन्दश प्राक्सानु वि तिरन्त्यश्नः

sapta vīrāso adharādudāyannaṣṭottarāttātsamajagmirante | nava paścātātsthivimanta āyandaśa prāksānu vi tirantyaśnaḥ

दशानामेकं कपिलं समानं तं हिन्वन्ति क्रतवे पार्याय । गर्भं माता सुधितं वक्षणास्ववेनन्तं तुषयन्ती बिभर्ति

daśānāmekaṃ kapilaṃ samānaṃ taṃ hinvanti kratave pāryāya | garbhaṃ mātā sudhitaṃ vakṣaṇāsvavenantaṃ tuṣayantī bibharti

पीवानं मेषमपचन्त वीरा न्युप्ता अक्षा अनु दीव आसन् । द्वा धनुं बृहतीमप्स्वन्तः पवित्रवन्ता चरतः पुनन्ता

pīvānaṃ meṣamapacanta vīrā nyuptā akṣā anu dīva āsan | dvā dhanuṃ bṛhatīmapsvantaḥ pavitravantā carataḥ punantā

वि क्रोशनासो विष्वञ्च आयन्पचाति नेमो नहि पक्षदर्धः । अयं मे देवः सविता तदाह द्र्वन्न इद्वनवत्सर्पिरन्नः

vi krośanāso viṣvañca āyanpacāti nemo nahi pakṣadardhaḥ | ayaṃ me devaḥ savitā tadāha drvanna idvanavatsarpirannaḥ

अपश्यं ग्रामं वहमानमारादचक्रया स्वधया वर्तमानम् । सिषक्त्यर्यः प्र युगा जनानां सद्यः शिश्ना प्रमिनानो नवीयान्

apaśyaṃ grāmaṃ vahamānamārādacakrayā svadhayā vartamānam | siṣaktyaryaḥ pra yugā janānāṃ sadyaḥ śiśnā pramināno navīyān

एतौ मे गावौ प्रमरस्य युक्तौ मो षु प्र सेधीर्मुहुरिन्ममन्धि । आपश्चिदस्य वि नशन्त्यर्थं सूरश्च मर्क उपरो बभूवान्

etau me gāvau pramarasya yuktau mo ṣu pra sedhīrmuhurinmamandhi | āpaścidasya vi naśantyarthaṃ sūraśca marka uparo babhūvān

अयं यो वज्रः पुरुधा विवृत्तोऽवः सूर्यस्य बृहतः पुरीषात् । श्रव इदेना परो अन्यदस्ति तदव्यथी जरिमाणस्तरन्ति

ayaṃ yo vajraḥ purudhā vivṛtto'vaḥ sūryasya bṛhataḥ purīṣāt | śrava idenā paro anyadasti tadavyathī jarimāṇastaranti

वृक्षेवृक्षे नियता मीमयद्गौस्ततो वयः प्र पतान्पूरुषादः । अथेदं विश्वं भुवनं भयात इन्द्राय सुन्वदृषये च शिक्षत्

vṛkṣevṛkṣe niyatā mīmayadgaustato vayaḥ pra patānpūruṣādaḥ | athedaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ bhayāta indrāya sunvadṛṣaye ca śikṣat

देवानां माने प्रथमा अतिष्ठन्कृन्तत्रादेषामुपरा उदायन् । त्रयस्तपन्ति पृथिवीमनूपा द्वा बृबूकं वहतः पुरीषम्

devānāṃ māne prathamā atiṣṭhankṛntatrādeṣāmuparā udāyan | trayastapanti pṛthivīmanūpā dvā bṛbūkaṃ vahataḥ purīṣam

सा ते जीवातुरुत तस्य विद्धि मा स्मैतादृगप गूहः समर्ये । आविः स्वः कृणुते गूहते बुसं स पादुरस्य निर्णिजो न मुच्यते

sā te jīvāturuta tasya viddhi mā smaitādṛgapa gūhaḥ samarye | āviḥ svaḥ kṛṇute gūhate busaṃ sa pādurasya nirṇijo na mucyate

विश्वो ह्यन्यो अरिराजगाम ममेदह श्वशुरो ना जगाम । जक्षीयाद्धाना उत सोमं पपीयात्स्वाशितः पुनरस्तं जगायात्

viśvo hyanyo arirājagāma mamedaha śvaśuro nā jagāma | jakṣīyāddhānā uta somaṃ papīyātsvāśitaḥ punarastaṃ jagāyāt

स रोरुवद्वृषभस्तिग्मशृङ्गो वर्ष्मन्तस्थौ वरिमन्ना पृथिव्याः । विश्वेष्वेनं वृजनेषु पामि यो मे कुक्षी सुतसोमः पृणाति

sa roruvadvṛṣabhastigmaśṛṅgo varṣmantasthau varimannā pṛthivyāḥ | viśveṣvenaṃ vṛjaneṣu pāmi yo me kukṣī sutasomaḥ pṛṇāti

अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान्सुन्वन्ति सोमान्पिबसि त्वमेषाम् । पचन्ति ते वृषभाँ अत्सि तेषां पृक्षेण यन्मघवन्हूयमानः

adriṇā te mandina indra tūyānsunvanti somānpibasi tvameṣām | pacanti te vṛṣabhā~ atsi teṣāṃ pṛkṣeṇa yanmaghavanhūyamānaḥ

इदं सु मे जरितरा चिकिद्धि प्रतीपं शापं नद्यो वहन्ति । लोपाशः सिंहं प्रत्यञ्चमत्साः क्रोष्टा वराहं निरतक्त कक्षात्

idaṃ su me jaritarā cikiddhi pratīpaṃ śāpaṃ nadyo vahanti | lopāśaḥ siṃhaṃ pratyañcamatsāḥ kroṣṭā varāhaṃ niratakta kakṣāt

कथा त एतदहमा चिकेतं गृत्सस्य पाकस्तवसो मनीषाम् । त्वं नो विद्वाँ ऋतुथा वि वोचो यमर्धं ते मघवन्क्षेम्या धूः

kathā ta etadahamā ciketaṃ gṛtsasya pākastavaso manīṣām | tvaṃ no vidvā~ ṛtuthā vi voco yamardhaṃ te maghavankṣemyā dhūḥ

एवा हि मां तवसं वर्धयन्ति दिवश्चिन्मे बृहत उत्तरा धूः । पुरू सहस्रा नि शिशामि साकमशत्रुं हि मा जनिता जजान

evā hi māṃ tavasaṃ vardhayanti divaścinme bṛhata uttarā dhūḥ | purū sahasrā ni śiśāmi sākamaśatruṃ hi mā janitā jajāna

एवा हि मां तवसं जज्ञुरुग्रं कर्मन्कर्मन्वृषणमिन्द्र देवाः । वधीं वृत्रं वज्रेण मन्दसानोऽप व्रजं महिना दाशुषे वम्

evā hi māṃ tavasaṃ jajñurugraṃ karmankarmanvṛṣaṇamindra devāḥ | vadhīṃ vṛtraṃ vajreṇa mandasāno'pa vrajaṃ mahinā dāśuṣe vam

देवास आयन्परशूँरबिभ्रन्वना वृश्चन्तो अभि विड्भिरायन् । नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कृपीटमनु तद्दहन्ति

devāsa āyanparaśū~rabibhranvanā vṛścanto abhi viḍbhirāyan | ni sudrvaṃ dadhato vakṣaṇāsu yatrā kṛpīṭamanu taddahanti

शशः क्षुरं प्रत्यञ्चं जगाराद्रिं लोगेन व्यभेदमारात् । बृहन्तं चिदृहते रन्धयानि वयद्वत्सो वृषभं शूशुवानः

śaśaḥ kṣuraṃ pratyañcaṃ jagārādriṃ logena vyabhedamārāt | bṛhantaṃ cidṛhate randhayāni vayadvatso vṛṣabhaṃ śūśuvānaḥ

सुपर्ण इत्था नखमा सिषायावरुद्धः परिपदं न सिंहः । निरुद्धश्चिन्महिषस्तर्ष्यावान्गोधा तस्मा अयथं कर्षदेतत्

suparṇa itthā nakhamā siṣāyāvaruddhaḥ paripadaṃ na siṃhaḥ | niruddhaścinmahiṣastarṣyāvāngodhā tasmā ayathaṃ karṣadetat

तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद्ये ब्रह्मणः प्रतिपीयन्त्यन्नैः । सिम उक्ष्णोऽवसृष्टाँ अदन्ति स्वयं बलानि तन्वः शृणानाः

tebhyo godhā ayathaṃ karṣadetadye brahmaṇaḥ pratipīyantyannaiḥ | sima ukṣṇo'vasṛṣṭā~ adanti svayaṃ balāni tanvaḥ śṛṇānāḥ

एते शमीभिः सुशमी अभूवन्ये हिन्विरे तन्वः सोम उक्थैः । नृवद्वदन्नुप नो माहि वाजान्दिवि श्रवो दधिषे नाम वीरः

ete śamībhiḥ suśamī abhūvanye hinvire tanvaḥ soma ukthaiḥ | nṛvadvadannupa no māhi vājāndivi śravo dadhiṣe nāma vīraḥ

वने न वा यो न्यधायि चाकञ्छुचिर्वां स्तोमो भुरणावजीगः । यस्येदिन्द्रः पुरुदिनेषु होता नृणां नर्यो नृतमः क्षपावान्

vane na vā yo nyadhāyi cākañchucirvāṃ stomo bhuraṇāvajīgaḥ | yasyedindraḥ purudineṣu hotā nṛṇāṃ naryo nṛtamaḥ kṣapāvān

प्र ते अस्या उषसः प्रापरस्या नृतौ स्याम नृतमस्य नृणाम् । अनु त्रिशोकः शतमावहन्नॄन्कुत्सेन रथो यो असत्ससवान्

pra te asyā uṣasaḥ prāparasyā nṛtau syāma nṛtamasya nṛṇām | anu triśokaḥ śatamāvahannṝnkutsena ratho yo asatsasavān

कस्ते मद इन्द्र रन्त्यो भूद्दुरो गिरो अभ्युग्रो वि धाव । कद्वाहो अर्वागुप मा मनीषा आ त्वा शक्यामुपमं राधो अन्नैः

kaste mada indra rantyo bhūdduro giro abhyugro vi dhāva | kadvāho arvāgupa mā manīṣā ā tvā śakyāmupamaṃ rādho annaiḥ

कदु द्युम्नमिन्द्र त्वावतो नॄन्कया धिया करसे कन्न आगन् । मित्रो न सत्य उरुगाय भृत्या अन्ने समस्य यदसन्मनीषाः

kadu dyumnamindra tvāvato nṝnkayā dhiyā karase kanna āgan | mitro na satya urugāya bhṛtyā anne samasya yadasanmanīṣāḥ

प्रेरय सूरो अर्थं न पारं ये अस्य कामं जनिधा इव ग्मन् । गिरश्च ये ते तुविजात पूर्वीर्नर इन्द्र प्रतिशिक्षन्त्यन्नैः

preraya sūro arthaṃ na pāraṃ ye asya kāmaṃ janidhā iva gman | giraśca ye te tuvijāta pūrvīrnara indra pratiśikṣantyannaiḥ

मात्रे नु ते सुमिते इन्द्र पूर्वी द्यौर्मज्मना पृथिवी काव्येन । वराय ते घृतवन्तः सुतासः स्वाद्मन्भवन्तु पीतये मधूनि

mātre nu te sumite indra pūrvī dyaurmajmanā pṛthivī kāvyena | varāya te ghṛtavantaḥ sutāsaḥ svādmanbhavantu pītaye madhūni

आ मध्वो अस्मा असिचन्नमत्रमिन्द्राय पूर्णं स हि सत्यराधाः । स वावृधे वरिमन्ना पृथिव्या अभि क्रत्वा नर्यः पौंस्यैश्च

ā madhvo asmā asicannamatramindrāya pūrṇaṃ sa hi satyarādhāḥ | sa vāvṛdhe varimannā pṛthivyā abhi kratvā naryaḥ pauṃsyaiśca

व्यानळिन्द्रः पृतनाः स्वोजा आस्मै यतन्ते सख्याय पूर्वीः । आ स्मा रथं न पृतनासु तिष्ठ यं भद्रया सुमत्या चोदयासे

vyānal̤indraḥ pṛtanāḥ svojā āsmai yatante sakhyāya pūrvīḥ | ā smā rathaṃ na pṛtanāsu tiṣṭha yaṃ bhadrayā sumatyā codayāse

प्र देवत्रा ब्रह्मणे गातुरेत्वपो अच्छा मनसो न प्रयुक्ति । महीं मित्रस्य वरुणस्य धासिं पृथुज्रयसे रीरधा सुवृक्तिम्

pra devatrā brahmaṇe gāturetvapo acchā manaso na prayukti | mahīṃ mitrasya varuṇasya dhāsiṃ pṛthujrayase rīradhā suvṛktim

अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः

adhvaryavo haviṣmanto hi bhūtācchāpa itośatīruśantaḥ | ava yāścaṣṭe aruṇaḥ suparṇastamāsyadhvamūrmimadyā suhastāḥ

अध्वर्यवोऽप इता समुद्रमपां नपातं हविषा यजध्वम् । स वो दददूर्मिमद्या सुपूतं तस्मै सोमं मधुमन्तं सुनोत

adhvaryavo'pa itā samudramapāṃ napātaṃ haviṣā yajadhvam | sa vo dadadūrmimadyā supūtaṃ tasmai somaṃ madhumantaṃ sunota

यो अनिध्मो दीदयदप्स्वन्तर्यं विप्रास ईळते अध्वरेषु । अपां नपान्मधुमतीरपो दा याभिरिन्द्रो वावृधे वीर्याय

yo anidhmo dīdayadapsvantaryaṃ viprāsa īl̤ate adhvareṣu | apāṃ napānmadhumatīrapo dā yābhirindro vāvṛdhe vīryāya

याभिः सोमो मोदते हर्षते च कल्याणीभिर्युवतिभिर्न मर्यः । ता अध्वर्यो अपो अच्छा परेहि यदासिञ्चा ओषधीभिः पुनीतात्

yābhiḥ somo modate harṣate ca kalyāṇībhiryuvatibhirna maryaḥ | tā adhvaryo apo acchā parehi yadāsiñcā oṣadhībhiḥ punītāt

एवेद्यूने युवतयो नमन्त यदीमुशन्नुशतीरेत्यच्छ । सं जानते मनसा सं चिकित्रेऽध्वर्यवो धिषणापश्च देवीः

evedyūne yuvatayo namanta yadīmuśannuśatīretyaccha | saṃ jānate manasā saṃ cikitre'dhvaryavo dhiṣaṇāpaśca devīḥ

यो वो वृताभ्यो अकृणोदु लोकं यो वो मह्या अभिशस्तेरमुञ्चत् । तस्मा इन्द्राय मधुमन्तमूर्मिं देवमादनं प्र हिणोतनापः

yo vo vṛtābhyo akṛṇodu lokaṃ yo vo mahyā abhiśasteramuñcat | tasmā indrāya madhumantamūrmiṃ devamādanaṃ pra hiṇotanāpaḥ

प्रास्मै हिनोत मधुमन्तमूर्मिं गर्भो यो वः सिन्धवो मध्व उत्सः । घृतपृष्ठमीड्यमध्वरेष्वापो रेवतीः शृणुता हवं मे

prāsmai hinota madhumantamūrmiṃ garbho yo vaḥ sindhavo madhva utsaḥ | ghṛtapṛṣṭhamīḍyamadhvareṣvāpo revatīḥ śṛṇutā havaṃ me

तं सिन्धवो मत्सरमिन्द्रपानमूर्मिं प्र हेत य उभे इयर्ति । मदच्युतमौशानं नभोजां परि त्रितन्तुं विचरन्तमुत्सम्

taṃ sindhavo matsaramindrapānamūrmiṃ pra heta ya ubhe iyarti | madacyutamauśānaṃ nabhojāṃ pari tritantuṃ vicarantamutsam

आवर्वृततीरध नु द्विधारा गोषुयुधो न नियवं चरन्तीः । ऋषे जनित्रीर्भुवनस्य पत्नीरपो वन्दस्व सवृधः सयोनीः

āvarvṛtatīradha nu dvidhārā goṣuyudho na niyavaṃ carantīḥ | ṛṣe janitrīrbhuvanasya patnīrapo vandasva savṛdhaḥ sayonīḥ

हिनोता नो अध्वरं देवयज्या हिनोत ब्रह्म सनये धनानाम् । ऋतस्य योगे वि ष्यध्वमूधः श्रुष्टीवरीर्भूतनास्मभ्यमापः

hinotā no adhvaraṃ devayajyā hinota brahma sanaye dhanānām | ṛtasya yoge vi ṣyadhvamūdhaḥ śruṣṭīvarīrbhūtanāsmabhyamāpaḥ

आपो रेवतीः क्षयथा हि वस्वः क्रतुं च भद्रं बिभृथामृतं च । रायश्च स्थ स्वपत्यस्य पत्नीः सरस्वती तद्गृणते वयो धात्

āpo revatīḥ kṣayathā hi vasvaḥ kratuṃ ca bhadraṃ bibhṛthāmṛtaṃ ca | rāyaśca stha svapatyasya patnīḥ sarasvatī tadgṛṇate vayo dhāt

प्रति यदापो अदृश्रमायतीर्घृतं पयांसि बिभ्रतीर्मधूनि । अध्वर्युभिर्मनसा संविदाना इन्द्राय सोमं सुषुतं भरन्तीः

prati yadāpo adṛśramāyatīrghṛtaṃ payāṃsi bibhratīrmadhūni | adhvaryubhirmanasā saṃvidānā indrāya somaṃ suṣutaṃ bharantīḥ

एमा अग्मन्रेवतीर्जीवधन्या अध्वर्यवः सादयता सखायः । नि बर्हिषि धत्तन सोम्यासोऽपां नप्त्रा संविदानास एनाः

emā agmanrevatīrjīvadhanyā adhvaryavaḥ sādayatā sakhāyaḥ | ni barhiṣi dhattana somyāso'pāṃ naptrā saṃvidānāsa enāḥ

आग्मन्नाप उशतीर्बर्हिरेदं न्यध्वरे असदन्देवयन्तीः । अध्वर्यवः सुनुतेन्द्राय सोममभूदु वः सुशका देवयज्या

āgmannāpa uśatīrbarhiredaṃ nyadhvare asadandevayantīḥ | adhvaryavaḥ sunutendrāya somamabhūdu vaḥ suśakā devayajyā

आ नो देवानामुप वेतु शंसो विश्वेभिस्तुरैरवसे यजत्रः । तेभिर्वयं सुषखायो भवेम तरन्तो विश्वा दुरिता स्याम

ā no devānāmupa vetu śaṃso viśvebhisturairavase yajatraḥ | tebhirvayaṃ suṣakhāyo bhavema taranto viśvā duritā syāma

परि चिन्मर्तो द्रविणं ममन्यादृतस्य पथा नमसा विवासेत् । उत स्वेन क्रतुना सं वदेत श्रेयांसं दक्षं मनसा जगृभ्यात्

pari cinmarto draviṇaṃ mamanyādṛtasya pathā namasā vivāset | uta svena kratunā saṃ vadeta śreyāṃsaṃ dakṣaṃ manasā jagṛbhyāt

अधायि धीतिरससृग्रमंशास्तीर्थे न दस्ममुप यन्त्यूमाः । अभ्यानश्म सुवितस्य शूषं नवेदसो अमृतानामभूम

adhāyi dhītirasasṛgramaṃśāstīrthe na dasmamupa yantyūmāḥ | abhyānaśma suvitasya śūṣaṃ navedaso amṛtānāmabhūma

नित्यश्चाकन्यात्स्वपतिर्दमूना यस्मा उ देवः सविता जजान । भगो वा गोभिरर्यमेमनज्यात्सो अस्मै चारुश्छदयदुत स्यात्

nityaścākanyātsvapatirdamūnā yasmā u devaḥ savitā jajāna | bhago vā gobhiraryamemanajyātso asmai cāruśchadayaduta syāt

इयं सा भूया उषसामिव क्षा यद्ध क्षुमन्तः शवसा समायन् । अस्य स्तुतिं जरितुर्भिक्षमाणा आ नः शग्मास उप यन्तु वाजाः

iyaṃ sā bhūyā uṣasāmiva kṣā yaddha kṣumantaḥ śavasā samāyan | asya stutiṃ jariturbhikṣamāṇā ā naḥ śagmāsa upa yantu vājāḥ

अस्येदेषा सुमतिः पप्रथानाभवत्पूर्व्या भूमना गौः । अस्य सनीळा असुरस्य योनौ समान आ भरणे बिभ्रमाणाः

asyedeṣā sumatiḥ paprathānābhavatpūrvyā bhūmanā gauḥ | asya sanīl̤ā asurasya yonau samāna ā bharaṇe bibhramāṇāḥ

किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । संतस्थाने अजरे इतऊती अहानि पूर्वीरुषसो जरन्त

kiṃ svidvanaṃ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivī niṣṭatakṣuḥ | saṃtasthāne ajare itaūtī ahāni pūrvīruṣaso jaranta

नैतावदेना परो अन्यदस्त्युक्षा स द्यावापृथिवी बिभर्ति । त्वचं पवित्रं कृणुत स्वधावान्यदीं सूर्यं न हरितो वहन्ति

naitāvadenā paro anyadastyukṣā sa dyāvāpṛthivī bibharti | tvacaṃ pavitraṃ kṛṇuta svadhāvānyadīṃ sūryaṃ na harito vahanti

स्तेगो न क्षामत्येति पृथ्वीं मिहं न वातो वि ह वाति भूम । मित्रो यत्र वरुणो अज्यमानोऽग्निर्वने न व्यसृष्ट शोकम्

stego na kṣāmatyeti pṛthvīṃ mihaṃ na vāto vi ha vāti bhūma | mitro yatra varuṇo ajyamāno'gnirvane na vyasṛṣṭa śokam

स्तरीर्यत्सूत सद्यो अज्यमाना व्यथिरव्यथीः कृणुत स्वगोपा । पुत्रो यत्पूर्वः पित्रोर्जनिष्ट शम्यां गौर्जगार यद्ध पृच्छान्

starīryatsūta sadyo ajyamānā vyathiravyathīḥ kṛṇuta svagopā | putro yatpūrvaḥ pitrorjaniṣṭa śamyāṃ gaurjagāra yaddha pṛcchān

उत कण्वं नृषदः पुत्रमाहुरुत श्यावो धनमादत्त वाजी । प्र कृष्णाय रुशदपिन्वतोधरृतमत्र नकिरस्मा अपीपेत्

uta kaṇvaṃ nṛṣadaḥ putramāhuruta śyāvo dhanamādatta vājī | pra kṛṣṇāya ruśadapinvatodharṛtamatra nakirasmā apīpet

प्र सु ग्मन्ता धियसानस्य सक्षणि वरेभिर्वराँ अभि षु प्रसीदतः । अस्माकमिन्द्र उभयं जुजोषति यत्सोम्यस्यान्धसो बुबोधति

pra su gmantā dhiyasānasya sakṣaṇi varebhirvarā~ abhi ṣu prasīdataḥ | asmākamindra ubhayaṃ jujoṣati yatsomyasyāndhaso bubodhati

वीन्द्र यासि दिव्यानि रोचना वि पार्थिवानि रजसा पुरुष्टुत । ये त्वा वहन्ति मुहुरध्वराँ उप ते सु वन्वन्तु वग्वनाँ अराधसः

vīndra yāsi divyāni rocanā vi pārthivāni rajasā puruṣṭuta | ye tvā vahanti muhuradhvarā~ upa te su vanvantu vagvanā~ arādhasaḥ

तदिन्मे छन्त्सद्वपुषो वपुष्टरं पुत्रो यज्जानं पित्रोरधीयति । जाया पतिं वहति वग्नुना सुमत्पुंस इद्भद्रो वहतुः परिष्कृतः

tadinme chantsadvapuṣo vapuṣṭaraṃ putro yajjānaṃ pitroradhīyati | jāyā patiṃ vahati vagnunā sumatpuṃsa idbhadro vahatuḥ pariṣkṛtaḥ

तदित्सधस्थमभि चारु दीधय गावो यच्छासन्वहतुं न धेनवः । माता यन्मन्तुर्यूथस्य पूर्व्याभि वाणस्य सप्तधातुरिज्जनः

taditsadhasthamabhi cāru dīdhaya gāvo yacchāsanvahatuṃ na dhenavaḥ | mātā yanmanturyūthasya pūrvyābhi vāṇasya saptadhāturijjanaḥ

प्र वोऽच्छा रिरिचे देवयुष्पदमेको रुद्रेभिर्याति तुर्वणिः । जरा वा येष्वमृतेषु दावने परि व ऊमेभ्यः सिञ्चता मधु

pra vo'cchā ririce devayuṣpadameko rudrebhiryāti turvaṇiḥ | jarā vā yeṣvamṛteṣu dāvane pari va ūmebhyaḥ siñcatā madhu

निधीयमानमपगूळ्हमप्सु प्र मे देवानां व्रतपा उवाच । इन्द्रो विद्वाँ अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम्

nidhīyamānamapagūl̤hamapsu pra me devānāṃ vratapā uvāca | indro vidvā~ anu hi tvā cacakṣa tenāhamagne anuśiṣṭa āgām

अक्षेत्रवित्क्षेत्रविदं ह्यप्राट् स प्रैति क्षेत्रविदानुशिष्टः । एतद्वै भद्रमनुशासनस्योत स्रुतिं विन्दत्यञ्जसीनाम्

akṣetravitkṣetravidaṃ hyaprāṭ sa praiti kṣetravidānuśiṣṭaḥ | etadvai bhadramanuśāsanasyota srutiṃ vindatyañjasīnām

अद्येदु प्राणीदममन्निमाहापीवृतो अधयन्मातुरूधः । एमेनमाप जरिमा युवानमहेळन्वसुः सुमना बभूव

adyedu prāṇīdamamannimāhāpīvṛto adhayanmāturūdhaḥ | emenamāpa jarimā yuvānamahel̤anvasuḥ sumanā babhūva

एतानि भद्रा कलश क्रियाम कुरुश्रवण ददतो मघानि । दान इद्वो मघवानः सो अस्त्वयं च सोमो हृदि यं बिभर्मि

etāni bhadrā kalaśa kriyāma kuruśravaṇa dadato maghāni | dāna idvo maghavānaḥ so astvayaṃ ca somo hṛdi yaṃ bibharmi

प्र मा युयुज्रे प्रयुजो जनानां वहामि स्म पूषणमन्तरेण । विश्वे देवासो अध मामरक्षन्दुःशासुरागादिति घोष आसीत्

pra mā yuyujre prayujo janānāṃ vahāmi sma pūṣaṇamantareṇa | viśve devāso adha māmarakṣanduḥśāsurāgāditi ghoṣa āsīt

सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः । नि बाधते अमतिर्नग्नता जसुर्वेर्न वेवीयते मतिः

saṃ mā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ | ni bādhate amatirnagnatā jasurverna vevīyate matiḥ

मूषो न शिश्ना व्यदन्ति माध्य स्तोतारं ते शतक्रतो । सकृत्सु नो मघवन्निन्द्र मृळयाधा पितेव नो भव

mūṣo na śiśnā vyadanti mādhya stotāraṃ te śatakrato | sakṛtsu no maghavannindra mṛl̤ayādhā piteva no bhava

कुरुश्रवणमावृणि राजानं त्रासदस्यवम् । मंहिष्ठं वाघतामृषिः

kuruśravaṇamāvṛṇi rājānaṃ trāsadasyavam | maṃhiṣṭhaṃ vāghatāmṛṣiḥ

यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया । स्तवै सहस्रदक्षिणे

yasya mā harito rathe tisro vahanti sādhuyā | stavai sahasradakṣiṇe

यस्य प्रस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः । क्षेत्रं न रण्वमूचुषे

yasya prasvādaso gira upamaśravasaḥ pituḥ | kṣetraṃ na raṇvamūcuṣe

अधि पुत्रोपमश्रवो नपान्मित्रातिथेरिहि । पितुष्टे अस्मि वन्दिता

adhi putropamaśravo napānmitrātitherihi | pituṣṭe asmi vanditā

यदीशीयामृतानामुत वा मर्त्यानाम् । जीवेदिन्मघवा मम

yadīśīyāmṛtānāmuta vā martyānām | jīvedinmaghavā mama

न देवानामति व्रतं शतात्मा चन जीवति । तथा युजा वि वावृते

na devānāmati vrataṃ śatātmā cana jīvati | tathā yujā vi vāvṛte

प्रावेपा मा बृहतो मादयन्ति प्रवातेजा इरिणे वर्वृतानाः । सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जागृविर्मह्यमच्छान्

prāvepā mā bṛhato mādayanti pravātejā iriṇe varvṛtānāḥ | somasyeva maujavatasya bhakṣo vibhīdako jāgṛvirmahyamacchān

न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत् । अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम्

na mā mimetha na jihīl̤a eṣā śivā sakhibhya uta mahyamāsīt | akṣasyāhamekaparasya hetoranuvratāmapa jāyāmarodham

द्वेष्टि श्वश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दते मर्डितारम् । अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामि कितवस्य भोगम्

dveṣṭi śvaśrūrapa jāyā ruṇaddhi na nāthito vindate marḍitāram | aśvasyeva jarato vasnyasya nāhaṃ vindāmi kitavasya bhogam

अन्ये जायां परि मृशन्त्यस्य यस्यागृधद्वेदने वाज्यक्षः । पिता माता भ्रातर एनमाहुर्न जानीमो नयता बद्धमेतम्

anye jāyāṃ pari mṛśantyasya yasyāgṛdhadvedane vājyakṣaḥ | pitā mātā bhrātara enamāhurna jānīmo nayatā baddhametam

यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्योऽव हीये सखिभ्यः । न्युप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतँ एमीदेषां निष्कृतं जारिणीव

yadādīdhye na daviṣāṇyebhiḥ parāyadbhyo'va hīye sakhibhyaḥ | nyuptāśca babhravo vācamakrata~ emīdeṣāṃ niṣkṛtaṃ jāriṇīva

सभामेति कितवः पृच्छमानो जेष्यामीति तन्वा शूशुजानः । अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं प्रतिदीव्ने दधत आ कृतानि

sabhāmeti kitavaḥ pṛcchamāno jeṣyāmīti tanvā śūśujānaḥ | akṣāso asya vi tiranti kāmaṃ pratidīvne dadhata ā kṛtāni

अक्षास इदङ्कुशिनो नितोदिनो निकृत्वानस्तपनास्तापयिष्णवः । कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वा सम्पृक्ताः कितवस्य बर्हणा

akṣāsa idaṅkuśino nitodino nikṛtvānastapanāstāpayiṣṇavaḥ | kumāradeṣṇā jayataḥ punarhaṇo madhvā sampṛktāḥ kitavasya barhaṇā

त्रिपञ्चाशः क्रीळति व्रात एषां देव इव सविता सत्यधर्मा । उग्रस्य चिन्मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्यो नम इत्कृणोति

tripañcāśaḥ krīl̤ati vrāta eṣāṃ deva iva savitā satyadharmā | ugrasya cinmanyave nā namante rājā cidebhyo nama itkṛṇoti

नीचा वर्तन्त उपरि स्फुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते । दिव्या अङ्गारा इरिणे न्युप्ताः शीताः सन्तो हृदयं निर्दहन्ति

nīcā vartanta upari sphurantyahastāso hastavantaṃ sahante | divyā aṅgārā iriṇe nyuptāḥ śītāḥ santo hṛdayaṃ nirdahanti

जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः क्व स्वित् । ऋणावा बिभ्यद्धनमिच्छमानोऽन्येषामस्तमुप नक्तमेति

jāyā tapyate kitavasya hīnā mātā putrasya carataḥ kva svit | ṛṇāvā bibhyaddhanamicchamāno'nyeṣāmastamupa naktameti

स्त्रियं दृष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायां सुकृतं च योनिम् । पूर्वाह्णे अश्वान्युयुजे हि बभ्रून्सो अग्नेरन्ते वृषलः पपाद

striyaṃ dṛṣṭvāya kitavaṃ tatāpānyeṣāṃ jāyāṃ sukṛtaṃ ca yonim | pūrvāhṇe aśvānyuyuje hi babhrūnso agnerante vṛṣalaḥ papāda

यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा व्रातस्य प्रथमो बभूव । तस्मै कृणोमि न धना रुणध्मि दशाहं प्राचीस्तदृतं वदामि

yo vaḥ senānīrmahato gaṇasya rājā vrātasya prathamo babhūva | tasmai kṛṇomi na dhanā ruṇadhmi daśāhaṃ prācīstadṛtaṃ vadāmi

अक्षैर्मा दीव्यः कृषिमित्कृषस्व वित्ते रमस्व बहु मन्यमानः । तत्र गावः कितव तत्र जाया तन्मे वि चष्टे सवितायमर्यः

akṣairmā dīvyaḥ kṛṣimitkṛṣasva vitte ramasva bahu manyamānaḥ | tatra gāvaḥ kitava tatra jāyā tanme vi caṣṭe savitāyamaryaḥ

मित्रं कृणुध्वं खलु मृळता नो मा नो घोरेण चरताभि धृष्णु । नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणां प्रसितौ न्वस्तु

mitraṃ kṛṇudhvaṃ khalu mṛl̤atā no mā no ghoreṇa caratābhi dhṛṣṇu | ni vo nu manyurviśatāmarātiranyo babhrūṇāṃ prasitau nvastu

अबुध्रमु त्य इन्द्रवन्तो अग्नयो ज्योतिर्भरन्त उषसो व्युष्टिषु । मही द्यावापृथिवी चेततामपोऽद्या देवानामव आ वृणीमहे

abudhramu tya indravanto agnayo jyotirbharanta uṣaso vyuṣṭiṣu | mahī dyāvāpṛthivī cetatāmapo'dyā devānāmava ā vṛṇīmahe

दिवस्पृथिव्योरव आ वृणीमहे मातॄन्सिन्धून्पर्वताञ्छर्यणावतः । अनागास्त्वं सूर्यमुषासमीमहे भद्रं सोमः सुवानो अद्या कृणोतु नः

divaspṛthivyorava ā vṛṇīmahe mātṝnsindhūnparvatāñcharyaṇāvataḥ | anāgāstvaṃ sūryamuṣāsamīmahe bhadraṃ somaḥ suvāno adyā kṛṇotu naḥ

द्यावा नो अद्य पृथिवी अनागसो मही त्रायेतां सुविताय मातरा । उषा उच्छन्त्यप बाधतामघं स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

dyāvā no adya pṛthivī anāgaso mahī trāyetāṃ suvitāya mātarā | uṣā ucchantyapa bādhatāmaghaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

इयं न उस्रा प्रथमा सुदेव्यं रेवत्सनिभ्यो रेवती व्युच्छतु । आरे मन्युं दुर्विदत्रस्य धीमहि स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

iyaṃ na usrā prathamā sudevyaṃ revatsanibhyo revatī vyucchatu | āre manyuṃ durvidatrasya dhīmahi svastyagniṃ samidhānamīmahe

प्र याः सिस्रते सूर्यस्य रश्मिभिर्ज्योतिर्भरन्तीरुषसो व्युष्टिषु । भद्रा नो अद्य श्रवसे व्युच्छत स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

pra yāḥ sisrate sūryasya raśmibhirjyotirbharantīruṣaso vyuṣṭiṣu | bhadrā no adya śravase vyucchata svastyagniṃ samidhānamīmahe

अनमीवा उषस आ चरन्तु न उदग्नयो जिहतां ज्योतिषा बृहत् । आयुक्षातामश्विना तूतुजिं रथं स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

anamīvā uṣasa ā carantu na udagnayo jihatāṃ jyotiṣā bṛhat | āyukṣātāmaśvinā tūtujiṃ rathaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

श्रेष्ठं नो अद्य सवितर्वरेण्यं भागमा सुव स हि रत्नधा असि । रायो जनित्रीं धिषणामुप ब्रुवे स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

śreṣṭhaṃ no adya savitarvareṇyaṃ bhāgamā suva sa hi ratnadhā asi | rāyo janitrīṃ dhiṣaṇāmupa bruve svastyagniṃ samidhānamīmahe

पिपर्तु मा तदृतस्य प्रवाचनं देवानां यन्मनुष्या अमन्महि । विश्वा इदुस्रा स्पळुदेति सूर्यः स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

pipartu mā tadṛtasya pravācanaṃ devānāṃ yanmanuṣyā amanmahi | viśvā idusrā spal̤udeti sūryaḥ svastyagniṃ samidhānamīmahe

अद्वेषो अद्य बर्हिष स्तरीमणि ग्राव्णां योगे मन्मनः साध ईमहे । आदित्यानां शर्मणि स्था भुरण्यसि स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

adveṣo adya barhiṣa starīmaṇi grāvṇāṃ yoge manmanaḥ sādha īmahe | ādityānāṃ śarmaṇi sthā bhuraṇyasi svastyagniṃ samidhānamīmahe

आ नो बर्हिः सधमादे बृहद्दिवि देवाँ ईळे सादया सप्त होतॄन् । इन्द्रं मित्रं वरुणं सातये भगं स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

ā no barhiḥ sadhamāde bṛhaddivi devā~ īl̤e sādayā sapta hotṝn | indraṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhagaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

त आदित्या आ गता सर्वतातये वृधे नो यज्ञमवता सजोषसः । बृहस्पतिं पूषणमश्विना भगं स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

ta ādityā ā gatā sarvatātaye vṛdhe no yajñamavatā sajoṣasaḥ | bṛhaspatiṃ pūṣaṇamaśvinā bhagaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

तन्नो देवा यच्छत सुप्रवाचनं छर्दिरादित्याः सुभरं नृपाय्यम् । पश्वे तोकाय तनयाय जीवसे स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे

tanno devā yacchata supravācanaṃ chardirādityāḥ subharaṃ nṛpāyyam | paśve tokāya tanayāya jīvase svastyagniṃ samidhānamīmahe

विश्वे अद्य मरुतो विश्व ऊती विश्वे भवन्त्वग्नयः समिद्धाः । विश्वे नो देवा अवसा गमन्तु विश्वमस्तु द्रविणं वाजो अस्मे

viśve adya maruto viśva ūtī viśve bhavantvagnayaḥ samiddhāḥ | viśve no devā avasā gamantu viśvamastu draviṇaṃ vājo asme

यं देवासोऽवथ वाजसातौ यं त्रायध्वे यं पिपृथात्यंहः । यो वो गोपीथे न भयस्य वेद ते स्याम देववीतये तुरासः

yaṃ devāso'vatha vājasātau yaṃ trāyadhve yaṃ pipṛthātyaṃhaḥ | yo vo gopīthe na bhayasya veda te syāma devavītaye turāsaḥ

उषासानक्ता बृहती सुपेशसा द्यावाक्षामा वरुणो मित्रो अर्यमा । इन्द्रं हुवे मरुतः पर्वताँ अप आदित्यान्द्यावापृथिवी अपः स्वः

uṣāsānaktā bṛhatī supeśasā dyāvākṣāmā varuṇo mitro aryamā | indraṃ huve marutaḥ parvatā~ apa ādityāndyāvāpṛthivī apaḥ svaḥ

द्यौश्च नः पृथिवी च प्रचेतस ऋतावरी रक्षतामंहसो रिषः । मा दुर्विदत्रा निरृतिर्न ईशत तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

dyauśca naḥ pṛthivī ca pracetasa ṛtāvarī rakṣatāmaṃhaso riṣaḥ | mā durvidatrā nirṛtirna īśata taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

विश्वस्मान्नो अदितिः पात्वंहसो माता मित्रस्य वरुणस्य रेवतः । स्वर्वज्ज्योतिरवृकं नशीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

viśvasmānno aditiḥ pātvaṃhaso mātā mitrasya varuṇasya revataḥ | svarvajjyotiravṛkaṃ naśīmahi taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

ग्रावा वदन्नप रक्षांसि सेधतु दुष्वप्न्यं निरृतिं विश्वमत्रिणम् । आदित्यं शर्म मरुतामशीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

grāvā vadannapa rakṣāṃsi sedhatu duṣvapnyaṃ nirṛtiṃ viśvamatriṇam | ādityaṃ śarma marutāmaśīmahi taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

एन्द्रो बर्हिः सीदतु पिन्वतामिळा बृहस्पतिः सामभिरृक्वो अर्चतु । सुप्रकेतं जीवसे मन्म धीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

endro barhiḥ sīdatu pinvatāmil̤ā bṛhaspatiḥ sāmabhirṛkvo arcatu | supraketaṃ jīvase manma dhīmahi taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

दिविस्पृशं यज्ञमस्माकमश्विना जीराध्वरं कृणुतं सुम्नमिष्टये । प्राचीनरश्मिमाहुतं घृतेन तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

divispṛśaṃ yajñamasmākamaśvinā jīrādhvaraṃ kṛṇutaṃ sumnamiṣṭaye | prācīnaraśmimāhutaṃ ghṛtena taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

उप ह्वये सुहवं मारुतं गणं पावकमृष्वं सख्याय शम्भुवम् । रायस्पोषं सौश्रवसाय धीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

upa hvaye suhavaṃ mārutaṃ gaṇaṃ pāvakamṛṣvaṃ sakhyāya śambhuvam | rāyaspoṣaṃ sauśravasāya dhīmahi taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

अपां पेरुं जीवधन्यं भरामहे देवाव्यं सुहवमध्वरश्रियम् । सुरश्मिं सोममिन्द्रियं यमीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

apāṃ peruṃ jīvadhanyaṃ bharāmahe devāvyaṃ suhavamadhvaraśriyam | suraśmiṃ somamindriyaṃ yamīmahi taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

सनेम तत्सुसनिता सनित्वभिर्वयं जीवा जीवपुत्रा अनागसः । ब्रह्मद्विषो विष्वगेनो भरेरत तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

sanema tatsusanitā sanitvabhirvayaṃ jīvā jīvaputrā anāgasaḥ | brahmadviṣo viṣvageno bharerata taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

ये स्था मनोर्यज्ञियास्ते शृणोतन यद्वो देवा ईमहे तद्ददातन । जैत्रं क्रतुं रयिमद्वीरवद्यशस्तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

ye sthā manoryajñiyāste śṛṇotana yadvo devā īmahe taddadātana | jaitraṃ kratuṃ rayimadvīravadyaśastaddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

महदद्य महतामा वृणीमहेऽवो देवानां बृहतामनर्वणाम् । यथा वसु वीरजातं नशामहै तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

mahadadya mahatāmā vṛṇīmahe'vo devānāṃ bṛhatāmanarvaṇām | yathā vasu vīrajātaṃ naśāmahai taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

महो अग्नेः समिधानस्य शर्मण्यनागा मित्रे वरुणे स्वस्तये । श्रेष्ठे स्याम सवितुः सवीमनि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे

maho agneḥ samidhānasya śarmaṇyanāgā mitre varuṇe svastaye | śreṣṭhe syāma savituḥ savīmani taddevānāmavo adyā vṛṇīmahe

ये सवितुः सत्यसवस्य विश्वे मित्रस्य व्रते वरुणस्य देवाः । ते सौभगं वीरवद्गोमदप्नो दधातन द्रविणं चित्रमस्मे

ye savituḥ satyasavasya viśve mitrasya vrate varuṇasya devāḥ | te saubhagaṃ vīravadgomadapno dadhātana draviṇaṃ citramasme

सविता पश्चातात्सविता पुरस्तात्सवितोत्तरात्तात्सविताधरात्तात् । सविता नः सुवतु सर्वतातिं सविता नो रासतां दीर्घमायुः

savitā paścātātsavitā purastātsavitottarāttātsavitādharāttāt | savitā naḥ suvatu sarvatātiṃ savitā no rāsatāṃ dīrghamāyuḥ

नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तदृतं सपर्यत । दूरेदृशे देवजाताय केतवे दिवस्पुत्राय सूर्याय शंसत

namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tadṛtaṃ saparyata | dūredṛśe devajātāya ketave divasputrāya sūryāya śaṃsata

सा मा सत्योक्तिः परि पातु विश्वतो द्यावा च यत्र ततनन्नहानि च । विश्वमन्यन्नि विशते यदेजति विश्वाहापो विश्वाहोदेति सूर्यः

sā mā satyoktiḥ pari pātu viśvato dyāvā ca yatra tatanannahāni ca | viśvamanyanni viśate yadejati viśvāhāpo viśvāhodeti sūryaḥ

न ते अदेवः प्रदिवो नि वासते यदेतशेभिः पतरै रथर्यसि । प्राचीनमन्यदनु वर्तते रज उदन्येन ज्योतिषा यासि सूर्य

na te adevaḥ pradivo ni vāsate yadetaśebhiḥ patarai ratharyasi | prācīnamanyadanu vartate raja udanyena jyotiṣā yāsi sūrya

येन सूर्य ज्योतिषा बाधसे तमो जगच्च विश्वमुदियर्षि भानुना । तेनास्मद्विश्वामनिरामनाहुतिमपामीवामप दुष्वप्न्यं सुव

yena sūrya jyotiṣā bādhase tamo jagacca viśvamudiyarṣi bhānunā | tenāsmadviśvāmanirāmanāhutimapāmīvāmapa duṣvapnyaṃ suva

विश्वस्य हि प्रेषितो रक्षसि व्रतमहेळयन्नुच्चरसि स्वधा अनु । यदद्य त्वा सूर्योपब्रवामहै तं नो देवा अनु मंसीरत क्रतुम्

viśvasya hi preṣito rakṣasi vratamahel̤ayannuccarasi svadhā anu | yadadya tvā sūryopabravāmahai taṃ no devā anu maṃsīrata kratum

तं नो द्यावापृथिवी तन्न आप इन्द्रः शृण्वन्तु मरुतो हवं वचः । मा शूने भूम सूर्यस्य संदृशि भद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि

taṃ no dyāvāpṛthivī tanna āpa indraḥ śṛṇvantu maruto havaṃ vacaḥ | mā śūne bhūma sūryasya saṃdṛśi bhadraṃ jīvanto jaraṇāmaśīmahi

विश्वाहा त्वा सुमनसः सुचक्षसः प्रजावन्तो अनमीवा अनागसः । उद्यन्तं त्वा मित्रमहो दिवेदिवे ज्योग्जीवाः प्रति पश्येम सूर्य

viśvāhā tvā sumanasaḥ sucakṣasaḥ prajāvanto anamīvā anāgasaḥ | udyantaṃ tvā mitramaho divedive jyogjīvāḥ prati paśyema sūrya

महि ज्योतिर्बिभ्रतं त्वा विचक्षण भास्वन्तं चक्षुषेचक्षुषे मयः । आरोहन्तं बृहतः पाजसस्परि वयं जीवाः प्रति पश्येम सूर्य

mahi jyotirbibhrataṃ tvā vicakṣaṇa bhāsvantaṃ cakṣuṣecakṣuṣe mayaḥ | ārohantaṃ bṛhataḥ pājasaspari vayaṃ jīvāḥ prati paśyema sūrya

यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना प्र चेरते नि च विशन्ते अक्तुभिः । अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नो वस्यसावस्यसोदिहि

yasya te viśvā bhuvanāni ketunā pra cerate ni ca viśante aktubhiḥ | anāgāstvena harikeśa sūryāhnāhnā no vasyasāvasyasodihi

शं नो भव चक्षसा शं नो अह्ना शं भानुना शं हिमा शं घृणेन । यथा शमध्वञ्छमसद्दुरोणे तत्सूर्य द्रविणं धेहि चित्रम्

śaṃ no bhava cakṣasā śaṃ no ahnā śaṃ bhānunā śaṃ himā śaṃ ghṛṇena | yathā śamadhvañchamasadduroṇe tatsūrya draviṇaṃ dhehi citram

अस्माकं देवा उभयाय जन्मने शर्म यच्छत द्विपदे चतुष्पदे । अदत्पिबदूर्जयमानमाशितं तदस्मे शं योररपो दधातन

asmākaṃ devā ubhayāya janmane śarma yacchata dvipade catuṣpade | adatpibadūrjayamānamāśitaṃ tadasme śaṃ yorarapo dadhātana

यद्वो देवाश्चकृम जिह्वया गुरु मनसो वा प्रयुती देवहेळनम् । अरावा यो नो अभि दुच्छुनायते तस्मिन्तदेनो वसवो नि धेतन

yadvo devāścakṛma jihvayā guru manaso vā prayutī devahel̤anam | arāvā yo no abhi ducchunāyate tasmintadeno vasavo ni dhetana

अस्मिन्न इन्द्र पृत्सुतौ यशस्वति शिमीवति क्रन्दसि प्राव सातये । यत्र गोषाता धृषितेषु खादिषु विष्वक्पतन्ति दिद्यवो नृषाह्ये

asminna indra pṛtsutau yaśasvati śimīvati krandasi prāva sātaye | yatra goṣātā dhṛṣiteṣu khādiṣu viṣvakpatanti didyavo nṛṣāhye

स नः क्षुमन्तं सदने व्यूर्णुहि गोअर्णसं रयिमिन्द्र श्रवाय्यम् । स्याम ते जयतः शक्र मेदिनो यथा वयमुश्मसि तद्वसो कृधि

sa naḥ kṣumantaṃ sadane vyūrṇuhi goarṇasaṃ rayimindra śravāyyam | syāma te jayataḥ śakra medino yathā vayamuśmasi tadvaso kṛdhi

यो नो दास आर्यो वा पुरुष्टुतादेव इन्द्र युधये चिकेतति । अस्माभिष्टे सुषहाः सन्तु शत्रवस्त्वया वयं तान्वनुयाम संगमे

yo no dāsa āryo vā puruṣṭutādeva indra yudhaye ciketati | asmābhiṣṭe suṣahāḥ santu śatravastvayā vayaṃ tānvanuyāma saṃgame

यो दभ्रेभिर्हव्यो यश्च भूरिभिर्यो अभीके वरिवोविन्नृषाह्ये । तं विखादे सस्निमद्य श्रुतं नरमर्वाञ्चमिन्द्रमवसे करामहे

yo dabhrebhirhavyo yaśca bhūribhiryo abhīke varivovinnṛṣāhye | taṃ vikhāde sasnimadya śrutaṃ naramarvāñcamindramavase karāmahe

स्ववृजं हि त्वामहमिन्द्र शुश्रवानानुदं वृषभ रध्रचोदनम् । प्र मुञ्चस्व परि कुत्सादिहा गहि किमु त्वावान्मुष्कयोर्बद्ध आसते

svavṛjaṃ hi tvāmahamindra śuśravānānudaṃ vṛṣabha radhracodanam | pra muñcasva pari kutsādihā gahi kimu tvāvānmuṣkayorbaddha āsate

यो वां परिज्मा सुवृदश्विना रथो दोषामुषासो हव्यो हविष्मता । शश्वत्तमासस्तमु वामिदं वयं पितुर्न नाम सुहवं हवामहे

yo vāṃ parijmā suvṛdaśvinā ratho doṣāmuṣāso havyo haviṣmatā | śaśvattamāsastamu vāmidaṃ vayaṃ piturna nāma suhavaṃ havāmahe

चोदयतं सूनृताः पिन्वतं धिय उत्पुरंधीरीरयतं तदुश्मसि । यशसं भागं कृणुतं नो अश्विना सोमं न चारुं मघवत्सु नस्कृतम्

codayataṃ sūnṛtāḥ pinvataṃ dhiya utpuraṃdhīrīrayataṃ taduśmasi | yaśasaṃ bhāgaṃ kṛṇutaṃ no aśvinā somaṃ na cāruṃ maghavatsu naskṛtam

अमाजुरश्चिद्भवथो युवं भगोऽनाशोश्चिदवितारापमस्य चित् । अन्धस्य चिन्नासत्या कृशस्य चिद्युवामिदाहुर्भिषजा रुतस्य चित्

amājuraścidbhavatho yuvaṃ bhago'nāśościdavitārāpamasya cit | andhasya cinnāsatyā kṛśasya cidyuvāmidāhurbhiṣajā rutasya cit

युवं च्यवानं सनयं यथा रथं पुनर्युवानं चरथाय तक्षथुः । निष्टौग्र्यमूहथुरद्भ्यस्परि विश्वेत्ता वां सवनेषु प्रवाच्या

yuvaṃ cyavānaṃ sanayaṃ yathā rathaṃ punaryuvānaṃ carathāya takṣathuḥ | niṣṭaugryamūhathuradbhyaspari viśvettā vāṃ savaneṣu pravācyā

पुराणा वां वीर्या प्र ब्रवा जनेऽथो हासथुर्भिषजा मयोभुवा । ता वां नु नव्याववसे करामहेऽयं नासत्या श्रदरिर्यथा दधत्

purāṇā vāṃ vīryā pra bravā jane'tho hāsathurbhiṣajā mayobhuvā | tā vāṃ nu navyāvavase karāmahe'yaṃ nāsatyā śradariryathā dadhat

इयं वामह्वे शृणुतं मे अश्विना पुत्रायेव पितरा मह्यं शिक्षतम् । अनापिरज्ञा असजात्यामतिः पुरा तस्या अभिशस्तेरव स्पृतम्

iyaṃ vāmahve śṛṇutaṃ me aśvinā putrāyeva pitarā mahyaṃ śikṣatam | anāpirajñā asajātyāmatiḥ purā tasyā abhiśasterava spṛtam

युवं रथेन विमदाय शुन्ध्युवं न्यूहथुः पुरुमित्रस्य योषणाम् । युवं हवं वध्रिमत्या अगच्छतं युवं सुषुतिं चक्रथुः पुरंधये

yuvaṃ rathena vimadāya śundhyuvaṃ nyūhathuḥ purumitrasya yoṣaṇām | yuvaṃ havaṃ vadhrimatyā agacchataṃ yuvaṃ suṣutiṃ cakrathuḥ puraṃdhaye

युवं विप्रस्य जरणामुपेयुषः पुनः कलेरकृणुतं युवद्वयः । युवं वन्दनमृश्यदादुदूपथुर्युवं सद्यो विश्पलामेतवे कृथः

yuvaṃ viprasya jaraṇāmupeyuṣaḥ punaḥ kalerakṛṇutaṃ yuvadvayaḥ | yuvaṃ vandanamṛśyadādudūpathuryuvaṃ sadyo viśpalāmetave kṛthaḥ

युवं ह रेभं वृषणा गुहा हितमुदैरयतं ममृवांसमश्विना । युवमृबीसमुत तप्तमत्रय ओमन्वन्तं चक्रथुः सप्तवध्रये

yuvaṃ ha rebhaṃ vṛṣaṇā guhā hitamudairayataṃ mamṛvāṃsamaśvinā | yuvamṛbīsamuta taptamatraya omanvantaṃ cakrathuḥ saptavadhraye

युवं श्वेतं पेदवेऽश्विनाश्वं नवभिर्वाजैर्नवती च वाजिनम् । चर्कृत्यं ददथुर्द्रावयत्सखं भगं न नृभ्यो हव्यं मयोभुवम्

yuvaṃ śvetaṃ pedave'śvināśvaṃ navabhirvājairnavatī ca vājinam | carkṛtyaṃ dadathurdrāvayatsakhaṃ bhagaṃ na nṛbhyo havyaṃ mayobhuvam

न तं राजानावदिते कुतश्चन नांहो अश्नोति दुरितं नकिर्भयम् । यमश्विना सुहवा रुद्रवर्तनी पुरोरथं कृणुथः पत्न्या सह

na taṃ rājānāvadite kutaścana nāṃho aśnoti duritaṃ nakirbhayam | yamaśvinā suhavā rudravartanī purorathaṃ kṛṇuthaḥ patnyā saha

आ तेन यातं मनसो जवीयसा रथं यं वामृभवश्चक्रुरश्विना । यस्य योगे दुहिता जायते दिव उभे अहनी सुदिने विवस्वतः

ā tena yātaṃ manaso javīyasā rathaṃ yaṃ vāmṛbhavaścakruraśvinā | yasya yoge duhitā jāyate diva ubhe ahanī sudine vivasvataḥ

ता वर्तिर्यातं जयुषा वि पर्वतमपिन्वतं शयवे धेनुमश्विना । वृकस्य चिद्वर्तिकामन्तरास्याद्युवं शचीभिर्ग्रसिताममुञ्चतम्

tā vartiryātaṃ jayuṣā vi parvatamapinvataṃ śayave dhenumaśvinā | vṛkasya cidvartikāmantarāsyādyuvaṃ śacībhirgrasitāmamuñcatam

एतं वां स्तोममश्विनावकर्मातक्षाम भृगवो न रथम् । न्यमृक्षाम योषणां न मर्ये नित्यं न सूनुं तनयं दधानाः

etaṃ vāṃ stomamaśvināvakarmātakṣāma bhṛgavo na ratham | nyamṛkṣāma yoṣaṇāṃ na marye nityaṃ na sūnuṃ tanayaṃ dadhānāḥ

रथं यान्तं कुह को ह वां नरा प्रति द्युमन्तं सुविताय भूषति । प्रातर्यावाणं विभ्वं विशेविशे वस्तोर्वस्तोर्वहमानं धिया शमि

rathaṃ yāntaṃ kuha ko ha vāṃ narā prati dyumantaṃ suvitāya bhūṣati | prātaryāvāṇaṃ vibhvaṃ viśeviśe vastorvastorvahamānaṃ dhiyā śami

कुह स्विद्दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतः कुहोषतुः । को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं न योषा कृणुते सधस्थ आ

kuha sviddoṣā kuha vastoraśvinā kuhābhipitvaṃ karataḥ kuhoṣatuḥ | ko vāṃ śayutrā vidhaveva devaraṃ maryaṃ na yoṣā kṛṇute sadhastha ā

प्रातर्जरेथे जरणेव कापया वस्तोर्वस्तोर्यजता गच्छथो गृहम् । कस्य ध्वस्रा भवथः कस्य वा नरा राजपुत्रेव सवनाव गच्छथः

prātarjarethe jaraṇeva kāpayā vastorvastoryajatā gacchatho gṛham | kasya dhvasrā bhavathaḥ kasya vā narā rājaputreva savanāva gacchathaḥ

युवां मृगेव वारणा मृगण्यवो दोषा वस्तोर्हविषा नि ह्वयामहे । युवं होत्रामृतुथा जुह्वते नरेषं जनाय वहथः शुभस्पती

yuvāṃ mṛgeva vāraṇā mṛgaṇyavo doṣā vastorhaviṣā ni hvayāmahe | yuvaṃ hotrāmṛtuthā juhvate nareṣaṃ janāya vahathaḥ śubhaspatī

युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिता पृच्छे वां नरा । भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽश्वावते रथिने शक्तमर्वते

yuvāṃ ha ghoṣā paryaśvinā yatī rājña ūce duhitā pṛcche vāṃ narā | bhūtaṃ me ahna uta bhūtamaktave'śvāvate rathine śaktamarvate

युवं कवी ष्ठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सो जरितुर्नशायथः । युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्कृतं न योषणा

yuvaṃ kavī ṣṭhaḥ paryaśvinā rathaṃ viśo na kutso jariturnaśāyathaḥ | yuvorha makṣā paryaśvinā madhvāsā bharata niṣkṛtaṃ na yoṣaṇā

युवं ह भुज्युं युवमश्विना वशं युवं शिञ्जारमुशनामुपारथुः । युवो ररावा परि सख्यमासते युवोरहमवसा सुम्नमा चके

yuvaṃ ha bhujyuṃ yuvamaśvinā vaśaṃ yuvaṃ śiñjāramuśanāmupārathuḥ | yuvo rarāvā pari sakhyamāsate yuvorahamavasā sumnamā cake

युवं ह कृशं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तं विधवामुरुष्यथः । युवं सनिभ्य स्तनयन्तमश्विनाप व्रजमूर्णुथः सप्तास्यम्

yuvaṃ ha kṛśaṃ yuvamaśvinā śayuṃ yuvaṃ vidhantaṃ vidhavāmuruṣyathaḥ | yuvaṃ sanibhya stanayantamaśvināpa vrajamūrṇuthaḥ saptāsyam

जनिष्ट योषा पतयत्कनीनको वि चारुहन्वीरुधो दंसना अनु । आस्मै रीयन्ते निवनेव सिन्धवोऽस्मा अह्ने भवति तत्पतित्वनम्

janiṣṭa yoṣā patayatkanīnako vi cāruhanvīrudho daṃsanā anu | āsmai rīyante nivaneva sindhavo'smā ahne bhavati tatpatitvanam

जीवं रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु प्रसितिं दीधियुर्नरः । वामं पितृभ्यो य इदं समेरिरे मयः पतिभ्यो जनयः परिष्वजे

jīvaṃ rudanti vi mayante adhvare dīrghāmanu prasitiṃ dīdhiyurnaraḥ | vāmaṃ pitṛbhyo ya idaṃ samerire mayaḥ patibhyo janayaḥ pariṣvaje

न तस्य विद्म तदु षु प्र वोचत युवा ह यद्युवत्याः क्षेति योनिषु । प्रियोस्रियस्य वृषभस्य रेतिनो गृहं गमेमाश्विना तदुश्मसि

na tasya vidma tadu ṣu pra vocata yuvā ha yadyuvatyāḥ kṣeti yoniṣu | priyosriyasya vṛṣabhasya retino gṛhaṃ gamemāśvinā taduśmasi

आ वामगन्सुमतिर्वाजिनीवसू न्यश्विना हृत्सु कामा अयंसत । अभूतं गोपा मिथुना शुभस्पती प्रिया अर्यम्णो दुर्याँ अशीमहि

ā vāmagansumatirvājinīvasū nyaśvinā hṛtsu kāmā ayaṃsata | abhūtaṃ gopā mithunā śubhaspatī priyā aryamṇo duryā~ aśīmahi

ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ धत्तं रयिं सहवीरं वचस्यवे । कृतं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस्पती स्थाणुं पथेष्ठामप दुर्मतिं हतम्

tā mandasānā manuṣo duroṇa ā dhattaṃ rayiṃ sahavīraṃ vacasyave | kṛtaṃ tīrthaṃ suprapāṇaṃ śubhaspatī sthāṇuṃ patheṣṭhāmapa durmatiṃ hatam

क्व स्विदद्य कतमास्वश्विना विक्षु दस्रा मादयेते शुभस्पती । क ईं नि येमे कतमस्य जग्मतुर्विप्रस्य वा यजमानस्य वा गृहम्

kva svidadya katamāsvaśvinā vikṣu dasrā mādayete śubhaspatī | ka īṃ ni yeme katamasya jagmaturviprasya vā yajamānasya vā gṛham

समानमु त्यं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं त्रिचक्रं सवना गनिग्मतम् । परिज्मानं विदथ्यं सुवृक्तिभिर्वयं व्युष्टा उषसो हवामहे

samānamu tyaṃ puruhūtamukthyaṃ rathaṃ tricakraṃ savanā ganigmatam | parijmānaṃ vidathyaṃ suvṛktibhirvayaṃ vyuṣṭā uṣaso havāmahe

प्रातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः प्रातर्यावाणं मधुवाहनं रथम् । विशो येन गच्छथो यज्वरीर्नरा कीरेश्चिद्यज्ञं होतृमन्तमश्विना

prātaryujaṃ nāsatyādhi tiṣṭhathaḥ prātaryāvāṇaṃ madhuvāhanaṃ ratham | viśo yena gacchatho yajvarīrnarā kīreścidyajñaṃ hotṛmantamaśvinā

अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वा धृतदक्षं दमूनसम् । विप्रस्य वा यत्सवनानि गच्छथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना

adhvaryuṃ vā madhupāṇiṃ suhastyamagnidhaṃ vā dhṛtadakṣaṃ damūnasam | viprasya vā yatsavanāni gacchatho'ta ā yātaṃ madhupeyamaśvinā

अस्तेव सु प्रतरं लायमस्यन्भूषन्निव प्र भरा स्तोममस्मै । वाचा विप्रास्तरत वाचमर्यो नि रामय जरितः सोम इन्द्रम्

asteva su prataraṃ lāyamasyanbhūṣanniva pra bharā stomamasmai | vācā viprāstarata vācamaryo ni rāmaya jaritaḥ soma indram

दोहेन गामुप शिक्षा सखायं प्र बोधय जरितर्जारमिन्द्रम् । कोशं न पूर्णं वसुना न्यृष्टमा च्यावय मघदेयाय शूरम्

dohena gāmupa śikṣā sakhāyaṃ pra bodhaya jaritarjāramindram | kośaṃ na pūrṇaṃ vasunā nyṛṣṭamā cyāvaya maghadeyāya śūram

किमङ्ग त्वा मघवन्भोजमाहुः शिशीहि मा शिशयं त्वा शृणोमि । अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र वसुविदं भगमिन्द्रा भरा नः

kimaṅga tvā maghavanbhojamāhuḥ śiśīhi mā śiśayaṃ tvā śṛṇomi | apnasvatī mama dhīrastu śakra vasuvidaṃ bhagamindrā bharā naḥ

त्वां जना ममसत्येष्विन्द्र संतस्थाना वि ह्वयन्ते समीके । अत्रा युजं कृणुते यो हविष्मान्नासुन्वता सख्यं वष्टि शूरः

tvāṃ janā mamasatyeṣvindra saṃtasthānā vi hvayante samīke | atrā yujaṃ kṛṇute yo haviṣmānnāsunvatā sakhyaṃ vaṣṭi śūraḥ

धनं न स्यन्द्रं बहुलं यो अस्मै तीव्रान्सोमाँ आसुनोति प्रयस्वान् । तस्मै शत्रून्सुतुकान्प्रातरह्नो नि स्वष्ट्रान्युवति हन्ति वृत्रम्

dhanaṃ na syandraṃ bahulaṃ yo asmai tīvrānsomā~ āsunoti prayasvān | tasmai śatrūnsutukānprātarahno ni svaṣṭrānyuvati hanti vṛtram

यस्मिन्वयं दधिमा शंसमिन्द्रे यः शिश्राय मघवा काममस्मे । आराच्चित्सन्भयतामस्य शत्रुर्न्यस्मै द्युम्ना जन्या नमन्ताम्

yasminvayaṃ dadhimā śaṃsamindre yaḥ śiśrāya maghavā kāmamasme | ārāccitsanbhayatāmasya śatrurnyasmai dyumnā janyā namantām

आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम्

ārācchatrumapa bādhasva dūramugro yaḥ śambaḥ puruhūta tena | asme dhehi yavamadgomadindra kṛdhī dhiyaṃ jaritre vājaratnām

प्र यमन्तर्वृषसवासो अग्मन्तीव्राः सोमा बहुलान्तास इन्द्रम् । नाह दामानं मघवा नि यंसन्नि सुन्वते वहति भूरि वामम्

pra yamantarvṛṣasavāso agmantīvrāḥ somā bahulāntāsa indram | nāha dāmānaṃ maghavā ni yaṃsanni sunvate vahati bhūri vāmam

उत प्रहामतिदीव्या जयाति कृतं यच्छ्वघ्नी विचिनोति काले । यो देवकामो न धना रुणद्धि समित्तं राया सृजति स्वधावान्

uta prahāmatidīvyā jayāti kṛtaṃ yacchvaghnī vicinoti kāle | yo devakāmo na dhanā ruṇaddhi samittaṃ rāyā sṛjati svadhāvān

गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम

gobhiṣṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūta viśvām | vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākena vṛjanenā jayema

* बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु

* bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghāyoḥ | indraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyo varivaḥ kṛṇotu

अच्छा म इन्द्रं मतयः स्वर्विदः सध्रीचीर्विश्वा उशतीरनूषत । परि ष्वजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यं न शुन्ध्युं मघवानमूतये

acchā ma indraṃ matayaḥ svarvidaḥ sadhrīcīrviśvā uśatīranūṣata | pari ṣvajante janayo yathā patiṃ maryaṃ na śundhyuṃ maghavānamūtaye

न घा त्वद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत्कामं पुरुहूत शिश्रय । राजेव दस्म नि षदोऽधि बर्हिष्यस्मिन्सु सोमेऽवपानमस्तु ते

na ghā tvadrigapa veti me manastve itkāmaṃ puruhūta śiśraya | rājeva dasma ni ṣado'dhi barhiṣyasminsu some'vapānamastu te

विषूवृदिन्द्रो अमतेरुत क्षुधः स इद्रायो मघवा वस्व ईशते । तस्येदिमे प्रवणे सप्त सिन्धवो वयो वर्धन्ति वृषभस्य शुष्मिणः

viṣūvṛdindro amateruta kṣudhaḥ sa idrāyo maghavā vasva īśate | tasyedime pravaṇe sapta sindhavo vayo vardhanti vṛṣabhasya śuṣmiṇaḥ

वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः । प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतद्विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम्

vayo na vṛkṣaṃ supalāśamāsadansomāsa indraṃ mandinaścamūṣadaḥ | praiṣāmanīkaṃ śavasā davidyutadvidatsvarmanave jyotirāryam

कृतं न श्वघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन्मघवा सूर्यं जयत् । न तत्ते अन्यो अनु वीर्यं शकन्न पुराणो मघवन्नोत नूतनः

kṛtaṃ na śvaghnī vi cinoti devane saṃvargaṃ yanmaghavā sūryaṃ jayat | na tatte anyo anu vīryaṃ śakanna purāṇo maghavannota nūtanaḥ

विशंविशं मघवा पर्यशायत जनानां धेना अवचाकशद्वृषा । यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति स तीव्रैः सोमैः सहते पृतन्यतः

viśaṃviśaṃ maghavā paryaśāyata janānāṃ dhenā avacākaśadvṛṣā | yasyāha śakraḥ savaneṣu raṇyati sa tīvraiḥ somaiḥ sahate pṛtanyataḥ

आपो न सिन्धुमभि यत्समक्षरन्सोमास इन्द्रं कुल्या इव ह्रदम् । वर्धन्ति विप्रा महो अस्य सादने यवं न वृष्टिर्दिव्येन दानुना

āpo na sindhumabhi yatsamakṣaransomāsa indraṃ kulyā iva hradam | vardhanti viprā maho asya sādane yavaṃ na vṛṣṭirdivyena dānunā

वृषा न क्रुद्धः पतयद्रजस्स्वा यो अर्यपत्नीरकृणोदिमा अपः । स सुन्वते मघवा जीरदानवेऽविन्दज्ज्योतिर्मनवे हविष्मते

vṛṣā na kruddhaḥ patayadrajassvā yo aryapatnīrakṛṇodimā apaḥ | sa sunvate maghavā jīradānave'vindajjyotirmanave haviṣmate

उज्जायतां परशुर्ज्योतिषा सह भूया ऋतस्य सुदुघा पुराणवत् । वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः स्वर्ण शुक्रं शुशुचीत सत्पतिः

ujjāyatāṃ paraśurjyotiṣā saha bhūyā ṛtasya sudughā purāṇavat | vi rocatāmaruṣo bhānunā śuciḥ svarṇa śukraṃ śuśucīta satpatiḥ

गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम

gobhiṣṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūta viśvām | vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākena vṛjanenā jayema

बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु

bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghāyoḥ | indraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyo varivaḥ kṛṇotu

आ यात्विन्द्रः स्वपतिर्मदाय यो धर्मणा तूतुजानस्तुविष्मान् । प्रत्वक्षाणो अति विश्वा सहांस्यपारेण महता वृष्ण्येन

ā yātvindraḥ svapatirmadāya yo dharmaṇā tūtujānastuviṣmān | pratvakṣāṇo ati viśvā sahāṃsyapāreṇa mahatā vṛṣṇyena

सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नृपते गभस्तौ । शीभं राजन्सुपथा याह्यर्वाङ्वर्धाम ते पपुषो वृष्ण्यानि

suṣṭhāmā rathaḥ suyamā harī te mimyakṣa vajro nṛpate gabhastau | śībhaṃ rājansupathā yāhyarvāṅvardhāma te papuṣo vṛṣṇyāni

एन्द्रवाहो नृपतिं वज्रबाहुमुग्रमुग्रासस्तविषास एनम् । प्रत्वक्षसं वृषभं सत्यशुष्ममेमस्मत्रा सधमादो वहन्तु

endravāho nṛpatiṃ vajrabāhumugramugrāsastaviṣāsa enam | pratvakṣasaṃ vṛṣabhaṃ satyaśuṣmamemasmatrā sadhamādo vahantu

एवा पतिं द्रोणसाचं सचेतसमूर्ज स्कम्भं धरुण आ वृषायसे । ओजः कृष्व सं गृभाय त्वे अप्यसो यथा केनिपानामिनो वृधे

evā patiṃ droṇasācaṃ sacetasamūrja skambhaṃ dharuṇa ā vṛṣāyase | ojaḥ kṛṣva saṃ gṛbhāya tve apyaso yathā kenipānāmino vṛdhe

गमन्नस्मे वसून्या हि शंसिषं स्वाशिषं भरमा याहि सोमिनः । त्वमीशिषे सास्मिन्ना सत्सि बर्हिष्यनाधृष्या तव पात्राणि धर्मणा

gamannasme vasūnyā hi śaṃsiṣaṃ svāśiṣaṃ bharamā yāhi sominaḥ | tvamīśiṣe sāsminnā satsi barhiṣyanādhṛṣyā tava pātrāṇi dharmaṇā

पृथक्प्रायन्प्रथमा देवहूतयोऽकृण्वत श्रवस्यानि दुष्टरा । न ये शेकुर्यज्ञियां नावमारुहमीर्मैव ते न्यविशन्त केपयः

pṛthakprāyanprathamā devahūtayo'kṛṇvata śravasyāni duṣṭarā | na ye śekuryajñiyāṃ nāvamāruhamīrmaiva te nyaviśanta kepayaḥ

एवैवापागपरे सन्तु दूढ्योऽश्वा येषां दुर्युज आयुयुज्रे । इत्था ये प्रागुपरे सन्ति दावने पुरूणि यत्र वयुनानि भोजना

evaivāpāgapare santu dūḍhyo'śvā yeṣāṃ duryuja āyuyujre | itthā ye prāgupare santi dāvane purūṇi yatra vayunāni bhojanā

गिरीँरज्रान्रेजमानाँ अधारयद्द्यौः क्रन्ददन्तरिक्षाणि कोपयत् । समीचीने धिषणे वि ष्कभायति वृष्णः पीत्वा मद उक्थानि शंसति

girī~rajrānrejamānā~ adhārayaddyauḥ krandadantarikṣāṇi kopayat | samīcīne dhiṣaṇe vi ṣkabhāyati vṛṣṇaḥ pītvā mada ukthāni śaṃsati

इमं बिभर्मि सुकृतं ते अङ्कुशं येनारुजासि मघवञ्छफारुजः । अस्मिन्सु ते सवने अस्त्वोक्यं सुत इष्टौ मघवन्बोध्याभगः

imaṃ bibharmi sukṛtaṃ te aṅkuśaṃ yenārujāsi maghavañchaphārujaḥ | asminsu te savane astvokyaṃ suta iṣṭau maghavanbodhyābhagaḥ

गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम

gobhiṣṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūta viśvām | vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākena vṛjanenā jayema

बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु

bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghāyoḥ | indraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyo varivaḥ kṛṇotu

दिवस्परि प्रथमं जज्ञे अग्निरस्मद्द्वितीयं परि जातवेदाः । तृतीयमप्सु नृमणा अजस्रमिन्धान एनं जरते स्वाधीः

divaspari prathamaṃ jajñe agnirasmaddvitīyaṃ pari jātavedāḥ | tṛtīyamapsu nṛmaṇā ajasramindhāna enaṃ jarate svādhīḥ

विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ

vidmā te agne tredhā trayāṇi vidmā te dhāma vibhṛtā purutrā | vidmā te nāma paramaṃ guhā yadvidmā tamutsaṃ yata ājagantha

समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्वन्तर्नृचक्षा ईधे दिवो अग्न ऊधन् । तृतीये त्वा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थे महिषा अवर्धन्

samudre tvā nṛmaṇā apsvantarnṛcakṣā īdhe divo agna ūdhan | tṛtīye tvā rajasi tasthivāṃsamapāmupasthe mahiṣā avardhan

अक्रन्ददग्नि स्तनयन्निव द्यौः क्षामा रेरिहद्वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसी भानुना भात्यन्तः

akrandadagni stanayanniva dyauḥ kṣāmā rerihadvīrudhaḥ samañjan | sadyo jajñāno vi hīmiddho akhyadā rodasī bhānunā bhātyantaḥ

श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः

śrīṇāmudāro dharuṇo rayīṇāṃ manīṣāṇāṃ prārpaṇaḥ somagopāḥ | vasuḥ sūnuḥ sahaso apsu rājā vi bhātyagra uṣasāmidhānaḥ

विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः । वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च

viśvasya keturbhuvanasya garbha ā rodasī apṛṇājjāyamānaḥ | vīl̤uṃ cidadrimabhinatparāyañjanā yadagnimayajanta pañca

उशिक्पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन्

uśikpāvako aratiḥ sumedhā marteṣvagniramṛto ni dhāyi | iyarti dhūmamaruṣaṃ bharibhraducchukreṇa śociṣā dyāminakṣan

दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः । अग्निरमृतो अभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनयत्सुरेताः

dṛśāno rukma urviyā vyadyauddurmarṣamāyuḥ śriye rucānaḥ | agniramṛto abhavadvayobhiryadenaṃ dyaurjanayatsuretāḥ

यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने । प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ

yaste adya kṛṇavadbhadraśoce'pūpaṃ deva ghṛtavantamagne | pra taṃ naya prataraṃ vasyo acchābhi sumnaṃ devabhaktaṃ yaviṣṭha

आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थउक्थ आ भज शस्यमाने । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः

ā taṃ bhaja sauśravaseṣvagna ukthauktha ā bhaja śasyamāne | priyaḥ sūrye priyo agnā bhavātyujjātena bhinadadujjanitvaiḥ

त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः

tvāmagne yajamānā anu dyūnviśvā vasu dadhire vāryāṇi | tvayā saha draviṇamicchamānā vrajaṃ gomantamuśijo vi vavruḥ

अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम्

astāvyagnirnarāṃ suśevo vaiśvānara ṛṣibhiḥ somagopāḥ | adveṣe dyāvāpṛthivī huvema devā dhatta rayimasme suvīram

प्र होता जातो महान्नभोविन्नृषद्वा सीददपामुपस्थे । दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः

pra hotā jāto mahānnabhovinnṛṣadvā sīdadapāmupasthe | dadhiryo dhāyi sa te vayāṃsi yantā vasūni vidhate tanūpāḥ

इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु ग्मन् । गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिच्छन्तो धीरा भृगवोऽविन्दन्

imaṃ vidhanto apāṃ sadhasthe paśuṃ na naṣṭaṃ padairanu gman | guhā catantamuśijo namobhiricchanto dhīrā bhṛgavo'vindan

इमं त्रितो भूर्यविन्ददिच्छन्वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः । स शेवृधो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवा भवति रोचनस्य

imaṃ trito bhūryavindadicchanvaibhūvaso mūrdhanyaghnyāyāḥ | sa śevṛdho jāta ā harmyeṣu nābhiryuvā bhavati rocanasya

मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः प्राञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम् । विशामकृण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहं दधतो मानुषेषु

mandraṃ hotāramuśijo namobhiḥ prāñcaṃ yajñaṃ netāramadhvarāṇām | viśāmakṛṇvannaratiṃ pāvakaṃ havyavāhaṃ dadhato mānuṣeṣu

प्र भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरां दर्माणम् । नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम्

pra bhūrjayantaṃ mahāṃ vipodhāṃ mūrā amūraṃ purāṃ darmāṇam | nayanto garbhaṃ vanāṃ dhiyaṃ dhurhiriśmaśruṃ nārvāṇaṃ dhanarcam

नि पस्त्यासु त्रित स्तभूयन्परिवीतो योनौ सीददन्तः । अतः संगृभ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयते नॄन्

ni pastyāsu trita stabhūyanparivīto yonau sīdadantaḥ | ataḥ saṃgṛbhyā viśāṃ damūnā vidharmaṇāyantrairīyate nṝn

अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः । श्वितीचयः श्वात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो न सोमाः

asyājarāso damāmaritrā arcaddhūmāso agnayaḥ pāvakāḥ | śvitīcayaḥ śvātrāso bhuraṇyavo vanarṣado vāyavo na somāḥ

प्र जिह्वया भरते वेपो अग्निः प्र वयुनानि चेतसा पृथिव्याः । तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रं होतारं दधिरे यजिष्ठम्

pra jihvayā bharate vepo agniḥ pra vayunāni cetasā pṛthivyāḥ | tamāyavaḥ śucayantaṃ pāvakaṃ mandraṃ hotāraṃ dadhire yajiṣṭham

द्यावा यमग्निं पृथिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भृगवो यं सहोभिः । ईळेन्यं प्रथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम्

dyāvā yamagniṃ pṛthivī janiṣṭāmāpastvaṣṭā bhṛgavo yaṃ sahobhiḥ | īl̤enyaṃ prathamaṃ mātariśvā devāstatakṣurmanave yajatram

यं त्वा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्पृहो मानुषासो यजत्रम् । स यामन्नग्ने स्तुवते वयो धाः प्र देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः

yaṃ tvā devā dadhire havyavāhaṃ puruspṛho mānuṣāso yajatram | sa yāmannagne stuvate vayo dhāḥ pra devayanyaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ

जगृभ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

jagṛbhmā te dakṣiṇamindra hastaṃ vasūyavo vasupate vasūnām | vidmā hi tvā gopatiṃ śūra gonāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharuṇaṃ rayīṇām | carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāramasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

सुब्रह्माणं देववन्तं बृहन्तमुरुं गभीरं पृथुबुध्नमिन्द्र । श्रुतऋषिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

subrahmāṇaṃ devavantaṃ bṛhantamuruṃ gabhīraṃ pṛthubudhnamindra | śrutaṛṣimugramabhimātiṣāhamasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanaspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam | dasyuhanaṃ pūrbhidamindra satyamasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजमिन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃ vājamindra | bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

प्र सप्तगुमृतधीतिं सुमेधां बृहस्पतिं मतिरच्छा जिगाति । य आङ्गिरसो नमसोपसद्योऽस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

pra saptagumṛtadhītiṃ sumedhāṃ bṛhaspatiṃ matiracchā jigāti | ya āṅgiraso namasopasadyo'smabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

वनीवानो मम दूतास इन्द्रं स्तोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

vanīvāno mama dūtāsa indraṃ stomāścaranti sumatīriyānāḥ | hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

यत्त्वा यामि दद्धि तन्न इन्द्र बृहन्तं क्षयमसमं जनानाम् । अभि तद्द्यावापृथिवी गृणीतामस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

yattvā yāmi daddhi tanna indra bṛhantaṃ kṣayamasamaṃ janānām | abhi taddyāvāpṛthivī gṛṇītāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस्पतिरहं धनानि सं जयामि शश्वतः । मां हवन्ते पितरं न जन्तवोऽहं दाशुषे वि भजामि भोजनम्

ahaṃ bhuvaṃ vasunaḥ pūrvyaspatirahaṃ dhanāni saṃ jayāmi śaśvataḥ | māṃ havante pitaraṃ na jantavo'haṃ dāśuṣe vi bhajāmi bhojanam

अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि । अहं दस्युभ्यः परि नृम्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने

ahamindro rodho vakṣo atharvaṇastritāya gā ajanayamaheradhi | ahaṃ dasyubhyaḥ pari nṛmṇamā dade gotrā śikṣandadhīce mātariśvane

मह्यं त्वष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासोऽवृजन्नपि क्रतुम् । ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्ति कृतेन कर्त्वेन च

mahyaṃ tvaṣṭā vajramatakṣadāyasaṃ mayi devāso'vṛjannapi kratum | mamānīkaṃ sūryasyeva duṣṭaraṃ māmāryanti kṛtena kartvena ca

अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेना हिरण्ययम् । पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन्मा सोमास उक्थिनो अमन्दिषुः

ahametaṃ gavyayamaśvyaṃ paśuṃ purīṣiṇaṃ sāyakenā hiraṇyayam | purū sahasrā ni śiśāmi dāśuṣe yanmā somāsa ukthino amandiṣuḥ

अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद्धनं न मृत्यवेऽव तस्थे कदा चन । सोममिन्मा सुन्वन्तो याचता वसु न मे पूरवः सख्ये रिषाथन

ahamindro na parā jigya iddhanaṃ na mṛtyave'va tasthe kadā cana | somaminmā sunvanto yācatā vasu na me pūravaḥ sakhye riṣāthana

अहमेताञ्छाश्वसतो द्वाद्वेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकृण्वत । आह्वयमानाँ अव हन्मनाहनं दृळ्हा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः

ahametāñchāśvasato dvādvendraṃ ye vajraṃ yudhaye'kṛṇvata | āhvayamānā~ ava hanmanāhanaṃ dṛl̤hā vadannanamasyurnamasvinaḥ

अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळभी द्वा किमु त्रयः करन्ति । खले न पर्षान्प्रति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः

abhīdamekameko asmi niṣṣāl̤abhī dvā kimu trayaḥ karanti | khale na parṣānprati hanmi bhūri kiṃ mā nindanti śatravo'nindrāḥ

अहं गुङ्गुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वृत्रतुरं विक्षु धारयम् । यत्पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे प्राहं महे वृत्रहत्ये अशुश्रवि

ahaṃ guṅgubhyo atithigvamiṣkaramiṣaṃ na vṛtraturaṃ vikṣu dhārayam | yatparṇayaghna uta vā karañjahe prāhaṃ mahe vṛtrahatye aśuśravi

प्र मे नमी साप्य इषे भुजे भूद्गवामेषे सख्या कृणुत द्विता । दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम्

pra me namī sāpya iṣe bhuje bhūdgavāmeṣe sakhyā kṛṇuta dvitā | didyuṃ yadasya samitheṣu maṃhayamādidenaṃ śaṃsyamukthyaṃ karam

प्र नेमस्मिन्ददृशे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्था कृणोति । स तिग्मशृङ्गं वृषभं युयुत्सन्द्रुहस्तस्थौ बहुले बद्धो अन्तः

pra nemasmindadṛśe somo antargopā nemamāvirasthā kṛṇoti | sa tigmaśṛṅgaṃ vṛṣabhaṃ yuyutsandruhastasthau bahule baddho antaḥ

आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां न मिनामि धाम । ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्तृतमषाळ्हम्

ādityānāṃ vasūnāṃ rudriyāṇāṃ devo devānāṃ na mināmi dhāma | te mā bhadrāya śavase tatakṣuraparājitamastṛtamaṣāl̤ham

अहं दां गृणते पूर्व्यं वस्वहं ब्रह्म कृणवं मह्यं वर्धनम् । अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षि विश्वस्मिन्भरे

ahaṃ dāṃ gṛṇate pūrvyaṃ vasvahaṃ brahma kṛṇavaṃ mahyaṃ vardhanam | ahaṃ bhuvaṃ yajamānasya coditāyajvanaḥ sākṣi viśvasminbhare

मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च ग्मश्चापां च जन्तवः । अहं हरी वृषणा विव्रता रघू अहं वज्रं शवसे धृष्ण्वा ददे

māṃ dhurindraṃ nāma devatā divaśca gmaścāpāṃ ca jantavaḥ | ahaṃ harī vṛṣaṇā vivratā raghū ahaṃ vajraṃ śavase dhṛṣṇvā dade

अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः । अहं शुष्णस्य श्नथिता वधर्यमं न यो रर आर्यं नाम दस्यवे

ahamatkaṃ kavaye śiśnathaṃ hathairahaṃ kutsamāvamābhirūtibhiḥ | ahaṃ śuṣṇasya śnathitā vadharyamaṃ na yo rara āryaṃ nāma dasyave

अहं पितेव वेतसूँरभिष्टये तुग्रं कुत्साय स्मदिभं च रन्धयम् । अहं भुवं यजमानस्य राजनि प्र यद्भरे तुजये न प्रियाधृषे

ahaṃ piteva vetasū~rabhiṣṭaye tugraṃ kutsāya smadibhaṃ ca randhayam | ahaṃ bhuvaṃ yajamānasya rājani pra yadbhare tujaye na priyādhṛṣe

अहं रन्धयं मृगयं श्रुतर्वणे यन्माजिहीत वयुना चनानुषक् । अहं वेशं नम्रमायवेऽकरमहं सव्याय पड्गृभिमरन्धयम्

ahaṃ randhayaṃ mṛgayaṃ śrutarvaṇe yanmājihīta vayunā canānuṣak | ahaṃ veśaṃ namramāyave'karamahaṃ savyāya paḍgṛbhimarandhayam

अहं स यो नववास्त्वं बृहद्रथं सं वृत्रेव दासं वृत्रहारुजम् । यद्वर्धयन्तं प्रथयन्तमानुषग्दूरे पारे रजसो रोचनाकरम्

ahaṃ sa yo navavāstvaṃ bṛhadrathaṃ saṃ vṛtreva dāsaṃ vṛtrahārujam | yadvardhayantaṃ prathayantamānuṣagdūre pāre rajaso rocanākaram

अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः प्रैतशेभिर्वहमान ओजसा । यन्मा सावो मनुष आह निर्णिज ऋधक्कृषे दासं कृत्व्यं हथैः

ahaṃ sūryasya pari yāmyāśubhiḥ praitaśebhirvahamāna ojasā | yanmā sāvo manuṣa āha nirṇija ṛdhakkṛṣe dāsaṃ kṛtvyaṃ hathaiḥ

अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः प्राश्रावयं शवसा तुर्वशं यदुम् । अहं न्यन्यं सहसा सहस्करं नव व्राधतो नवतिं च वक्षयम्

ahaṃ saptahā nahuṣo nahuṣṭaraḥ prāśrāvayaṃ śavasā turvaśaṃ yadum | ahaṃ nyanyaṃ sahasā sahaskaraṃ nava vrādhato navatiṃ ca vakṣayam

अहं सप्त स्रवतो धारयं वृषा द्रवित्न्वः पृथिव्यां सीरा अधि । अहमर्णांसि वि तिरामि सुक्रतुर्युधा विदं मनवे गातुमिष्टये

ahaṃ sapta sravato dhārayaṃ vṛṣā dravitnvaḥ pṛthivyāṃ sīrā adhi | ahamarṇāṃsi vi tirāmi sukraturyudhā vidaṃ manave gātumiṣṭaye

अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चन त्वष्टाधारयद्रुशत् । स्पार्हं गवामूधस्सु वक्षणास्वा मधोर्मधु श्वात्र्यं सोममाशिरम्

ahaṃ tadāsu dhārayaṃ yadāsu na devaścana tvaṣṭādhārayadruśat | spārhaṃ gavāmūdhassu vakṣaṇāsvā madhormadhu śvātryaṃ somamāśiram

एवा देवाँ इन्द्रो विव्ये नॄन्प्र च्यौत्नेन मघवा सत्यराधाः । विश्वेत्ता ते हरिवः शचीवोऽभि तुरासः स्वयशो गृणन्ति

evā devā~ indro vivye nṝnpra cyautnena maghavā satyarādhāḥ | viśvettā te harivaḥ śacīvo'bhi turāsaḥ svayaśo gṛṇanti

प्र वो महे मन्दमानायान्धसोऽर्चा विश्वानराय विश्वाभुवे । इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि श्रवो नृम्णं च रोदसी सपर्यतः

pra vo mahe mandamānāyāndhaso'rcā viśvānarāya viśvābhuve | indrasya yasya sumakhaṃ saho mahi śravo nṛmṇaṃ ca rodasī saparyataḥ

सो चिन्नु सख्या नर्य इन स्तुतश्चर्कृत्य इन्द्रो मावते नरे । विश्वासु धूर्षु वाजकृत्येषु सत्पते वृत्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे

so cinnu sakhyā narya ina stutaścarkṛtya indro māvate nare | viśvāsu dhūrṣu vājakṛtyeṣu satpate vṛtre vāpsvabhi śūra mandase

के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान् । के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु स्वासूर्वरासु पौंस्ये

ke te nara indra ye ta iṣe ye te sumnaṃ sadhanyamiyakṣān | ke te vājāyāsuryāya hinvire ke apsu svāsūrvarāsu pauṃsye

भुवस्त्वमिन्द्र ब्रह्मणा महान्भुवो विश्वेषु सवनेषु यज्ञियः । भुवो नॄँश्च्यौत्नो विश्वस्मिन्भरे ज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे

bhuvastvamindra brahmaṇā mahānbhuvo viśveṣu savaneṣu yajñiyaḥ | bhuvo nṝ~ścyautno viśvasminbhare jyeṣṭhaśca mantro viśvacarṣaṇe

अवा नु कं ज्यायान्यज्ञवनसो महीं त ओमात्रां कृष्टयो विदुः । असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेता सवना तूतुमा कृषे

avā nu kaṃ jyāyānyajñavanaso mahīṃ ta omātrāṃ kṛṣṭayo viduḥ | aso nu kamajaro vardhāśca viśvedetā savanā tūtumā kṛṣe

एता विश्वा सवना तूतुमा कृषे स्वयं सूनो सहसो यानि दधिषे । वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रो ब्रह्मोद्यतं वचः

etā viśvā savanā tūtumā kṛṣe svayaṃ sūno sahaso yāni dadhiṣe | varāya te pātraṃ dharmaṇe tanā yajño mantro brahmodyataṃ vacaḥ

ये ते विप्र ब्रह्मकृतः सुते सचा वसूनां च वसुनश्च दावने । प्र ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन्मदे सुतस्य सोम्यस्यान्धसः

ye te vipra brahmakṛtaḥ sute sacā vasūnāṃ ca vasunaśca dāvane | pra te sumnasya manasā pathā bhuvanmade sutasya somyasyāndhasaḥ

महत्तदुल्बं स्थविरं तदासीद्येनाविष्टितः प्रविवेशिथापः । विश्वा अपश्यद्बहुधा ते अग्ने जातवेदस्तन्वो देव एकः

mahattadulbaṃ sthaviraṃ tadāsīdyenāviṣṭitaḥ praviveśithāpaḥ | viśvā apaśyadbahudhā te agne jātavedastanvo deva ekaḥ

को मा ददर्श कतमः स देवो यो मे तन्वो बहुधा पर्यपश्यत् । क्वाह मित्रावरुणा क्षियन्त्यग्नेर्विश्वाः समिधो देवयानीः

ko mā dadarśa katamaḥ sa devo yo me tanvo bahudhā paryapaśyat | kvāha mitrāvaruṇā kṣiyantyagnerviśvāḥ samidho devayānīḥ

ऐच्छाम त्वा बहुधा जातवेदः प्रविष्टमग्ने अप्स्वोषधीषु । तं त्वा यमो अचिकेच्चित्रभानो दशान्तरुष्यादतिरोचमानम्

aicchāma tvā bahudhā jātavedaḥ praviṣṭamagne apsvoṣadhīṣu | taṃ tvā yamo acikeccitrabhāno daśāntaruṣyādatirocamānam

होत्रादहं वरुण बिभ्यदायं नेदेव मा युनजन्नत्र देवाः । तस्य मे तन्वो बहुधा निविष्टा एतमर्थं न चिकेताहमग्निः

hotrādahaṃ varuṇa bibhyadāyaṃ nedeva mā yunajannatra devāḥ | tasya me tanvo bahudhā niviṣṭā etamarthaṃ na ciketāhamagniḥ

एहि मनुर्देवयुर्यज्ञकामोऽरंकृत्या तमसि क्षेष्यग्ने । सुगान्पथः कृणुहि देवयानान्वह हव्यानि सुमनस्यमानः

ehi manurdevayuryajñakāmo'raṃkṛtyā tamasi kṣeṣyagne | sugānpathaḥ kṛṇuhi devayānānvaha havyāni sumanasyamānaḥ

अग्नेः पूर्वे भ्रातरो अर्थमेतं रथीवाध्वानमन्वावरीवुः । तस्माद्भिया वरुण दूरमायं गौरो न क्षेप्नोरविजे ज्यायाः

agneḥ pūrve bhrātaro arthametaṃ rathīvādhvānamanvāvarīvuḥ | tasmādbhiyā varuṇa dūramāyaṃ gauro na kṣepnoravije jyāyāḥ

कुर्मस्त आयुरजरं यदग्ने यथा युक्तो जातवेदो न रिष्याः । अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्यो हविषः सुजात

kurmasta āyurajaraṃ yadagne yathā yukto jātavedo na riṣyāḥ | athā vahāsi sumanasyamāno bhāgaṃ devebhyo haviṣaḥ sujāta

प्रयाजान्मे अनुयाजाँश्च केवलानूर्जस्वन्तं हविषो दत्त भागम् । घृतं चापां पुरुषं चौषधीनामग्नेश्च दीर्घमायुरस्तु देवाः

prayājānme anuyājā~śca kevalānūrjasvantaṃ haviṣo datta bhāgam | ghṛtaṃ cāpāṃ puruṣaṃ cauṣadhīnāmagneśca dīrghamāyurastu devāḥ

तव प्रयाजा अनुयाजाश्च केवल ऊर्जस्वन्तो हविषः सन्तु भागाः । तवाग्ने यज्ञोऽयमस्तु सर्वस्तुभ्यं नमन्तां प्रदिशश्चतस्रः

tava prayājā anuyājāśca kevala ūrjasvanto haviṣaḥ santu bhāgāḥ | tavāgne yajño'yamastu sarvastubhyaṃ namantāṃ pradiśaścatasraḥ

विश्वे देवाः शास्तन मा यथेह होता वृतो मनवै यन्निषद्य । प्र मे ब्रूत भागधेयं यथा वो येन पथा हव्यमा वो वहानि

viśve devāḥ śāstana mā yatheha hotā vṛto manavai yanniṣadya | pra me brūta bhāgadheyaṃ yathā vo yena pathā havyamā vo vahāni

अहं होता न्यसीदं यजीयान्विश्वे देवा मरुतो मा जुनन्ति । अहरहरश्विनाध्वर्यवं वां ब्रह्मा समिद्भवति साहुतिर्वाम्

ahaṃ hotā nyasīdaṃ yajīyānviśve devā maruto mā junanti | aharaharaśvinādhvaryavaṃ vāṃ brahmā samidbhavati sāhutirvām

अयं यो होता किरु स यमस्य कमप्यूहे यत्समञ्जन्ति देवाः । अहरहर्जायते मासिमास्यथा देवा दधिरे हव्यवाहम्

ayaṃ yo hotā kiru sa yamasya kamapyūhe yatsamañjanti devāḥ | aharaharjāyate māsimāsyathā devā dadhire havyavāham

मां देवा दधिरे हव्यवाहमपम्लुक्तं बहु कृच्छ्रा चरन्तम् । अग्निर्विद्वान्यज्ञं नः कल्पयाति पञ्चयामं त्रिवृतं सप्ततन्तुम्

māṃ devā dadhire havyavāhamapamluktaṃ bahu kṛcchrā carantam | agnirvidvānyajñaṃ naḥ kalpayāti pañcayāmaṃ trivṛtaṃ saptatantum

आ वो यक्ष्यमृतत्वं सुवीरं यथा वो देवा वरिवः कराणि । आ बाह्वोर्वज्रमिन्द्रस्य धेयामथेमा विश्वाः पृतना जयाति

ā vo yakṣyamṛtatvaṃ suvīraṃ yathā vo devā varivaḥ karāṇi | ā bāhvorvajramindrasya dheyāmathemā viśvāḥ pṛtanā jayāti

त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त

trīṇi śatā trī sahasrāṇyagniṃ triṃśacca devā nava cāsaparyan | aukṣanghṛtairastṛṇanbarhirasmā ādiddhotāraṃ nyasādayanta

यमैच्छाम मनसा सोऽयमागाद्यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्नि हि षत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत्

yamaicchāma manasā so'yamāgādyajñasya vidvānparuṣaścikitvān | sa no yakṣaddevatātā yajīyānni hi ṣatsadantaraḥ pūrvo asmat

अराधि होता निषदा यजीयानभि प्रयांसि सुधितानि हि ख्यत् । यजामहै यज्ञियान्हन्त देवाँ ईळामहा ईड्याँ आज्येन

arādhi hotā niṣadā yajīyānabhi prayāṃsi sudhitāni hi khyat | yajāmahai yajñiyānhanta devā~ īl̤āmahā īḍyā~ ājyena

साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदाम गुह्याम् । स आयुरागात्सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य

sādhvīmakardevavītiṃ no adya yajñasya jihvāmavidāma guhyām | sa āyurāgātsurabhirvasāno bhadrāmakardevahūtiṃ no adya

तदद्य वाचः प्रथमं मसीय येनासुराँ अभि देवा असाम । ऊर्जाद उत यज्ञियासः पञ्च जना मम होत्रं जुषध्वम्

tadadya vācaḥ prathamaṃ masīya yenāsurā~ abhi devā asāma | ūrjāda uta yajñiyāsaḥ pañca janā mama hotraṃ juṣadhvam

पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत ये यज्ञियासः । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान्

pañca janā mama hotraṃ juṣantāṃ gojātā uta ye yajñiyāsaḥ | pṛthivī naḥ pārthivātpātvaṃhaso'ntarikṣaṃ divyātpātvasmān

तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहि ज्योतिष्मतः पथो रक्ष धिया कृतान् । अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम्

tantuṃ tanvanrajaso bhānumanvihi jyotiṣmataḥ patho rakṣa dhiyā kṛtān | anulbaṇaṃ vayata joguvāmapo manurbhava janayā daivyaṃ janam

अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत । अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासो अनयन्नभि प्रियम्

akṣānaho nahyatanota somyā iṣkṛṇudhvaṃ raśanā ota piṃśata | aṣṭāvandhuraṃ vahatābhito rathaṃ yena devāso anayannabhi priyam

अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत्तिष्ठत प्र तरता सखायः । अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान्वयमुत्तरेमाभि वाजान्

aśmanvatī rīyate saṃ rabhadhvamuttiṣṭhata pra taratā sakhāyaḥ | atrā jahāma ye asannaśevāḥ śivānvayamuttaremābhi vājān

त्वष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत्पात्रा देवपानानि शंतमा । शिशीते नूनं परशुं स्वायसं येन वृश्चादेतशो ब्रह्मणस्पतिः

tvaṣṭā māyā vedapasāmapastamo bibhratpātrā devapānāni śaṃtamā | śiśīte nūnaṃ paraśuṃ svāyasaṃ yena vṛścādetaśo brahmaṇaspatiḥ

सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरमृताय तक्षथ । विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येन देवासो अमृतत्वमानशुः

sato nūnaṃ kavayaḥ saṃ śiśīta vāśībhiryābhiramṛtāya takṣatha | vidvāṃsaḥ padā guhyāni kartana yena devāso amṛtatvamānaśuḥ

गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोत जिह्वया । स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनते कार इज्जितिम्

garbhe yoṣāmadadhurvatsamāsanyapīcyena manasota jihvayā | sa viśvāhā sumanā yogyā abhi siṣāsanirvanate kāra ijjitim

तां सु ते कीर्तिं मघवन्महित्वा यत्त्वा भीते रोदसी अह्वयेताम् । प्रावो देवाँ आतिरो दासमोजः प्रजायै त्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र

tāṃ su te kīrtiṃ maghavanmahitvā yattvā bhīte rodasī ahvayetām | prāvo devā~ ātiro dāsamojaḥ prajāyai tvasyai yadaśikṣa indra

यदचरस्तन्वा वावृधानो बलानीन्द्र प्रब्रुवाणो जनेषु । मायेत्सा ते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रुं ननु पुरा विवित्से

yadacarastanvā vāvṛdhāno balānīndra prabruvāṇo janeṣu | māyetsā te yāni yuddhānyāhurnādya śatruṃ nanu purā vivitse

क उ नु ते महिमनः समस्यास्मत्पूर्व ऋषयोऽन्तमापुः । यन्मातरं च पितरं च साकमजनयथास्तन्वः स्वायाः

ka u nu te mahimanaḥ samasyāsmatpūrva ṛṣayo'ntamāpuḥ | yanmātaraṃ ca pitaraṃ ca sākamajanayathāstanvaḥ svāyāḥ

चत्वारि ते असुर्याणि नामादाभ्यानि महिषस्य सन्ति । त्वमङ्ग तानि विश्वानि वित्से येभिः कर्माणि मघवञ्चकर्थ

catvāri te asuryāṇi nāmādābhyāni mahiṣasya santi | tvamaṅga tāni viśvāni vitse yebhiḥ karmāṇi maghavañcakartha

त्वं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहा वसूनि । काममिन्मे मघवन्मा वि तारीस्त्वमाज्ञाता त्वमिन्द्रासि दाता

tvaṃ viśvā dadhiṣe kevalāni yānyāviryā ca guhā vasūni | kāmaminme maghavanmā vi tārīstvamājñātā tvamindrāsi dātā

यो अदधाज्ज्योतिषि ज्योतिरन्तर्यो असृजन्मधुना सं मधूनि । अध प्रियं शूषमिन्द्राय मन्म ब्रह्मकृतो बृहदुक्थादवाचि

yo adadhājjyotiṣi jyotirantaryo asṛjanmadhunā saṃ madhūni | adha priyaṃ śūṣamindrāya manma brahmakṛto bṛhadukthādavāci

दूरे तन्नाम गुह्यं पराचैर्यत्त्वा भीते अह्वयेतां वयोधै । उदस्तभ्नाः पृथिवीं द्यामभीके भ्रातुः पुत्रान्मघवन्तित्विषाणः

dūre tannāma guhyaṃ parācairyattvā bhīte ahvayetāṃ vayodhai | udastabhnāḥ pṛthivīṃ dyāmabhīke bhrātuḥ putrānmaghavantitviṣāṇaḥ

महत्तन्नाम गुह्यं पुरुस्पृग्येन भूतं जनयो येन भव्यम् । प्रत्नं जातं ज्योतिर्यदस्य प्रियं प्रियाः समविशन्त पञ्च

mahattannāma guhyaṃ puruspṛgyena bhūtaṃ janayo yena bhavyam | pratnaṃ jātaṃ jyotiryadasya priyaṃ priyāḥ samaviśanta pañca

आ रोदसी अपृणादोत मध्यं पञ्च देवाँ ऋतुशः सप्तसप्त । चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण ज्योतिषा विव्रतेन

ā rodasī apṛṇādota madhyaṃ pañca devā~ ṛtuśaḥ saptasapta | catustriṃśatā purudhā vi caṣṭe sarūpeṇa jyotiṣā vivratena

यदुष औच्छः प्रथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्य पुष्टम् । यत्ते जामित्वमवरं परस्या महन्महत्या असुरत्वमेकम्

yaduṣa aucchaḥ prathamā vibhānāmajanayo yena puṣṭasya puṣṭam | yatte jāmitvamavaraṃ parasyā mahanmahatyā asuratvamekam

विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितो जगार । देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स ह्यः समान

vidhuṃ dadrāṇaṃ samane bahūnāṃ yuvānaṃ santaṃ palito jagāra | devasya paśya kāvyaṃ mahitvādyā mamāra sa hyaḥ samāna

शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरः सनादनीळः । यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघं वसु स्पार्हमुत जेतोत दाता

śākmanā śāko aruṇaḥ suparṇa ā yo mahaḥ śūraḥ sanādanīl̤aḥ | yacciketa satyamittanna moghaṃ vasu spārhamuta jetota dātā

ऐभिर्ददे वृष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद्वृत्रहत्याय वज्री । ये कर्मणः क्रियमाणस्य मह्न ऋतेकर्ममुदजायन्त देवाः

aibhirdade vṛṣṇyā pauṃsyāni yebhiraukṣadvṛtrahatyāya vajrī | ye karmaṇaḥ kriyamāṇasya mahna ṛtekarmamudajāyanta devāḥ

युजा कर्माणि जनयन्विश्वौजा अशस्तिहा विश्वमनास्तुराषाट् । पीत्वी सोमस्य दिव आ वृधानः शूरो निर्युधाधमद्दस्यून्

yujā karmāṇi janayanviśvaujā aśastihā viśvamanāsturāṣāṭ | pītvī somasya diva ā vṛdhānaḥ śūro niryudhādhamaddasyūn

इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा सं विशस्व । संवेशने तन्वश्चारुरेधि प्रियो देवानां परमे जनित्रे

idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃ viśasva | saṃveśane tanvaścāruredhi priyo devānāṃ parame janitre

तनूष्टे वाजिन्तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातु शर्म तुभ्यम् । अह्रुतो महो धरुणाय देवान्दिवीव ज्योतिः स्वमा मिमीयाः

tanūṣṭe vājintanvaṃ nayantī vāmamasmabhyaṃ dhātu śarma tubhyam | ahruto maho dharuṇāya devāndivīva jyotiḥ svamā mimīyāḥ

वाज्यसि वाजिनेना सुवेनीः सुवित स्तोमं सुवितो दिवं गाः । सुवितो धर्म प्रथमानु सत्या सुवितो देवान्सुवितोऽनु पत्म

vājyasi vājinenā suvenīḥ suvita stomaṃ suvito divaṃ gāḥ | suvito dharma prathamānu satyā suvito devānsuvito'nu patma

महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपि क्रतुम् । समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु नि विविशुः पुनः

mahimna eṣāṃ pitaraścaneśire devā deveṣvadadhurapi kratum | samavivyacuruta yānyatviṣuraiṣāṃ tanūṣu ni viviśuḥ punaḥ

सहोभिर्विश्वं परि चक्रमू रजः पूर्वा धामान्यमिता मिमानाः । तनूषु विश्वा भुवना नि येमिरे प्रासारयन्त पुरुध प्रजा अनु

sahobhirviśvaṃ pari cakramū rajaḥ pūrvā dhāmānyamitā mimānāḥ | tanūṣu viśvā bhuvanā ni yemire prāsārayanta purudha prajā anu

द्विधा सूनवोऽसुरं स्वर्विदमास्थापयन्त तृतीयेन कर्मणा । स्वां प्रजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम्

dvidhā sūnavo'suraṃ svarvidamāsthāpayanta tṛtīyena karmaṇā | svāṃ prajāṃ pitaraḥ pitryaṃ saha āvareṣvadadhustantumātatam

नावा न क्षोदः प्रदिशः पृथिव्याः स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा । स्वां प्रजां बृहदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु

nāvā na kṣodaḥ pradiśaḥ pṛthivyāḥ svastibhirati durgāṇi viśvā | svāṃ prajāṃ bṛhaduktho mahitvāvareṣvadadhādā pareṣu

मा प्र गाम पथो वयं मा यज्ञादिन्द्र सोमिनः । मान्त स्थुर्नो अरातयः

mā pra gāma patho vayaṃ mā yajñādindra sominaḥ | mānta sthurno arātayaḥ

यो यज्ञस्य प्रसाधनस्तन्तुर्देवेष्वाततः । तमाहुतं नशीमहि

yo yajñasya prasādhanastanturdeveṣvātataḥ | tamāhutaṃ naśīmahi

मनो न्वा हुवामहे नाराशंसेन सोमेन । पितॄणां च मन्मभिः

mano nvā huvāmahe nārāśaṃsena somena | pitṝṇāṃ ca manmabhiḥ

आ त एतु मनः पुनः क्रत्वे दक्षाय जीवसे । ज्योक्च सूर्यं दृशे

ā ta etu manaḥ punaḥ kratve dakṣāya jīvase | jyokca sūryaṃ dṛśe

पुनर्नः पितरो मनो ददातु दैव्यो जनः । जीवं व्रातं सचेमहि

punarnaḥ pitaro mano dadātu daivyo janaḥ | jīvaṃ vrātaṃ sacemahi

वयं सोम व्रते तव मनस्तनूषु बिभ्रतः । प्रजावन्तः सचेमहि

vayaṃ soma vrate tava manastanūṣu bibhrataḥ | prajāvantaḥ sacemahi

यत्ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte yamaṃ vaivasvataṃ mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते दिवं यत्पृथिवीं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte divaṃ yatpṛthivīṃ mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते भूमिं चतुर्भृष्टिं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte bhūmiṃ caturbhṛṣṭiṃ mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते चतस्रः प्रदिशो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte catasraḥ pradiśo mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte samudramarṇavaṃ mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते मरीचीः प्रवतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte marīcīḥ pravato mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte apo yadoṣadhīrmano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte sūryaṃ yaduṣasaṃ mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते पर्वतान्बृहतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte parvatānbṛhato mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते विश्वमिदं जगन्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte viśvamidaṃ jaganmano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte parāḥ parāvato mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

यत्ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे

yatte bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca mano jagāma dūrakam | tatta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase

प्र तार्यायुः प्रतरं नवीय स्थातारेव क्रतुमता रथस्य । अध च्यवान उत्तवीत्यर्थं परातरं सु निरृतिर्जिहीताम्

pra tāryāyuḥ prataraṃ navīya sthātāreva kratumatā rathasya | adha cyavāna uttavītyarthaṃ parātaraṃ su nirṛtirjihītām

सामन्नु राये निधिमन्न्वन्नं करामहे सु पुरुध श्रवांसि । ता नो विश्वानि जरिता ममत्तु परातरं सु निरृतिर्जिहीताम्

sāmannu rāye nidhimannvannaṃ karāmahe su purudha śravāṃsi | tā no viśvāni jaritā mamattu parātaraṃ su nirṛtirjihītām

अभी ष्वर्यः पौंस्यैर्भवेम द्यौर्न भूमिं गिरयो नाज्रान् । ता नो विश्वानि जरिता चिकेत परातरं सु निरृतिर्जिहीताम्

abhī ṣvaryaḥ pauṃsyairbhavema dyaurna bhūmiṃ girayo nājrān | tā no viśvāni jaritā ciketa parātaraṃ su nirṛtirjihītām

मो षु णः सोम मृत्यवे परा दाः पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम् । द्युभिर्हितो जरिमा सू नो अस्तु परातरं सु निरृतिर्जिहीताम्

mo ṣu ṇaḥ soma mṛtyave parā dāḥ paśyema nu sūryamuccarantam | dyubhirhito jarimā sū no astu parātaraṃ su nirṛtirjihītām

असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु प्र तिरा न आयुः । रारन्धि नः सूर्यस्य संदृशि घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व

asunīte mano asmāsu dhāraya jīvātave su pra tirā na āyuḥ | rārandhi naḥ sūryasya saṃdṛśi ghṛtena tvaṃ tanvaṃ vardhayasva

असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः प्राणमिह नो धेहि भोगम् । ज्योक्पश्येम सूर्यमुच्चरन्तमनुमते मृळया नः स्वस्ति

asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥ prāṇamiha no dhehi bhogam | jyokpaśyema sūryamuccarantamanumate mṛl̤ayā naḥ svasti

पुनर्नो असुं पृथिवी ददातु पुनर्द्यौर्देवी पुनरन्तरिक्षम् । पुनर्नः सोमस्तन्वं ददातु पुनः पूषा पथ्यां या स्वस्तिः

punarno asuṃ pṛthivī dadātu punardyaurdevī punarantarikṣam | punarnaḥ somastanvaṃ dadātu punaḥ pūṣā pathyāṃ yā svastiḥ

शं रोदसी सुबन्धवे यह्वी ऋतस्य मातरा । भरतामप यद्रपो द्यौः पृथिवि क्षमा रपो मो षु ते किं चनाममत्

śaṃ rodasī subandhave yahvī ṛtasya mātarā | bharatāmapa yadrapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṃ canāmamat

अव द्वके अव त्रिका दिवश्चरन्ति भेषजा । क्षमा चरिष्ण्वेककं भरतामप यद्रपो द्यौः पृथिवि क्षमा रपो मो षु ते किं चनाममत्

ava dvake ava trikā divaścaranti bheṣajā | kṣamā cariṣṇvekakaṃ bharatāmapa yadrapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṃ canāmamat

समिन्द्रेरय गामनड्वाहं य आवहदुशीनराण्या अनः । भरतामप यद्रपो द्यौः पृथिवि क्षमा रपो मो षु ते किं चनाममत्

samindreraya gāmanaḍvāhaṃ ya āvahaduśīnarāṇyā anaḥ | bharatāmapa yadrapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṃ canāmamat

आ जनं त्वेषसंदृशं माहीनानामुपस्तुतम् । अगन्म बिभ्रतो नमः

ā janaṃ tveṣasaṃdṛśaṃ māhīnānāmupastutam | aganma bibhrato namaḥ

असमातिं नितोशनं त्वेषं निययिनं रथम् । भजेरथस्य सत्पतिम्

asamātiṃ nitośanaṃ tveṣaṃ niyayinaṃ ratham | bhajerathasya satpatim

यो जनान्महिषाँ इवातितस्थौ पवीरवान् । उतापवीरवान्युधा

yo janānmahiṣā~ ivātitasthau pavīravān | utāpavīravānyudhā

यस्येक्ष्वाकुरुप व्रते रेवान्मराय्येधते । दिवीव पञ्च कृष्टयः

yasyekṣvākurupa vrate revānmarāyyedhate | divīva pañca kṛṣṭayaḥ

इन्द्र क्षत्रासमातिषु रथप्रोष्ठेषु धारय । दिवीव सूर्यं दृशे

indra kṣatrāsamātiṣu rathaproṣṭheṣu dhāraya | divīva sūryaṃ dṛśe

अगस्त्यस्य नद्भ्यः सप्ती युनक्षि रोहिता । पणीन्न्यक्रमीरभि विश्वान्राजन्नराधसः

agastyasya nadbhyaḥ saptī yunakṣi rohitā | paṇīnnyakramīrabhi viśvānrājannarādhasaḥ

अयं मातायं पितायं जीवातुरागमत् । इदं तव प्रसर्पणं सुबन्धवेहि निरिहि

ayaṃ mātāyaṃ pitāyaṃ jīvāturāgamat | idaṃ tava prasarpaṇaṃ subandhavehi nirihi

यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये

yathā yugaṃ varatrayā nahyanti dharuṇāya kam | evā dādhāra te mano jīvātave na mṛtyave'tho ariṣṭatātaye

यथेयं पृथिवी मही दाधारेमान्वनस्पतीन् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये

yatheyaṃ pṛthivī mahī dādhāremānvanaspatīn | evā dādhāra te mano jīvātave na mṛtyave'tho ariṣṭatātaye

यमादहं वैवस्वतात्सुबन्धोर्मन आभरम् । जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये

yamādahaṃ vaivasvatātsubandhormana ābharam | jīvātave na mṛtyave'tho ariṣṭatātaye

न्यग्वातोऽव वाति न्यक्तपति सूर्यः । नीचीनमघ्न्या दुहे न्यग्भवतु ते रपः

nyagvāto'va vāti nyaktapati sūryaḥ | nīcīnamaghnyā duhe nyagbhavatu te rapaḥ

अयं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः । अयं मे विश्वभेषजोऽयं शिवाभिमर्शनः

ayaṃ me hasto bhagavānayaṃ me bhagavattaraḥ | ayaṃ me viśvabheṣajo'yaṃ śivābhimarśanaḥ

इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा ब्रह्म क्रत्वा शच्यामन्तराजौ । क्राणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन्

idamitthā raudraṃ gūrtavacā brahma kratvā śacyāmantarājau | krāṇā yadasya pitarā maṃhaneṣṭhāḥ parṣatpakthe ahannā sapta hotṝn

स इद्दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीत वेदिम् । तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः क्षोदो न रेत इतऊति सिञ्चत्

sa iddānāya dabhyāya vanvañcyavānaḥ sūdairamimīta vedim | tūrvayāṇo gūrtavacastamaḥ kṣodo na reta itaūti siñcat

मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथो द्रवन्ता । आ यः शर्याभिस्तुविनृम्णो अस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ

mano na yeṣu havaneṣu tigmaṃ vipaḥ śacyā vanutho dravantā | ā yaḥ śaryābhistuvinṛmṇo asyāśrīṇītādiśaṃ gabhastau

कृष्णा यद्गोष्वरुणीषु सीदद्दिवो नपाताश्विना हुवे वाम् । वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसा नेषमस्मृतध्रू

kṛṣṇā yadgoṣvaruṇīṣu sīdaddivo napātāśvinā huve vām | vītaṃ me yajñamā gataṃ me annaṃ vavanvāṃsā neṣamasmṛtadhrū

प्रथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्यो अपौहत् । पुनस्तदा वृहति यत्कनाया दुहितुरा अनुभृतमनर्वा

prathiṣṭa yasya vīrakarmamiṣṇadanuṣṭhitaṃ nu naryo apauhat | punastadā vṛhati yatkanāyā duhiturā anubhṛtamanarvā

मध्या यत्कर्त्वमभवदभीके कामं कृण्वाने पितरि युवत्याम् । मनानग्रेतो जहतुर्वियन्ता सानौ निषिक्तं सुकृतस्य योनौ

madhyā yatkartvamabhavadabhīke kāmaṃ kṛṇvāne pitari yuvatyām | manānagreto jahaturviyantā sānau niṣiktaṃ sukṛtasya yonau

पिता यत्स्वां दुहितरमधिष्कन्क्ष्मया रेतः संजग्मानो नि षिञ्चत् । स्वाध्योऽजनयन्ब्रह्म देवा वास्तोष्पतिं व्रतपां निरतक्षन्

pitā yatsvāṃ duhitaramadhiṣkankṣmayā retaḥ saṃjagmāno ni ṣiñcat | svādhyo'janayanbrahma devā vāstoṣpatiṃ vratapāṃ niratakṣan

स ईं वृषा न फेनमस्यदाजौ स्मदा परैदप दभ्रचेताः । सरत्पदा न दक्षिणा परावृङ्न ता नु मे पृशन्यो जगृभ्रे

sa īṃ vṛṣā na phenamasyadājau smadā paraidapa dabhracetāḥ | saratpadā na dakṣiṇā parāvṛṅna tā nu me pṛśanyo jagṛbhre

मक्षू न वह्निः प्रजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उप सीददूधः । सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ता जज्ञे सहसा यवीयुत्

makṣū na vahniḥ prajāyā upabdiragniṃ na nagna upa sīdadūdhaḥ | sanitedhmaṃ sanitota vājaṃ sa dhartā jajñe sahasā yavīyut

मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा ऋतं वदन्त ऋतयुक्तिमग्मन् । द्विबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युता दुदुक्षन्

makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navagvā ṛtaṃ vadanta ṛtayuktimagman | dvibarhaso ya upa gopamāguradakṣiṇāso acyutā dudukṣan

मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत ऋतमित्तुरण्यन् । शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः

makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navīyo rādho na reta ṛtamitturaṇyan | śuci yatte rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ paya usriyāyāḥ

पश्वा यत्पश्चा वियुता बुधन्तेति ब्रवीति वक्तरी रराणः । वसोर्वसुत्वा कारवोऽनेहा विश्वं विवेष्टि द्रविणमुप क्षु

paśvā yatpaścā viyutā budhanteti bravīti vaktarī rarāṇaḥ | vasorvasutvā kāravo'nehā viśvaṃ viveṣṭi draviṇamupa kṣu

तदिन्न्वस्य परिषद्वानो अग्मन्पुरू सदन्तो नार्षदं बिभित्सन् । वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत्

tadinnvasya pariṣadvāno agmanpurū sadanto nārṣadaṃ bibhitsan | vi śuṣṇasya saṃgrathitamanarvā vidatpuruprajātasya guhā yat

भर्गो ह नामोत यस्य देवाः स्वर्ण ये त्रिषधस्थे निषेदुः । अग्निर्ह नामोत जातवेदाः श्रुधी नो होतरृतस्य होताध्रुक्

bhargo ha nāmota yasya devāḥ svarṇa ye triṣadhasthe niṣeduḥ | agnirha nāmota jātavedāḥ śrudhī no hotarṛtasya hotādhruk

उत त्या मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तये यजध्यै । मनुष्वद्वृक्तबर्हिषे रराणा मन्दू हितप्रयसा विक्षु यज्यू

uta tyā me raudrāvarcimantā nāsatyāvindra gūrtaye yajadhyai | manuṣvadvṛktabarhiṣe rarāṇā mandū hitaprayasā vikṣu yajyū

अयं स्तुतो राजा वन्दि वेधा अपश्च विप्रस्तरति स्वसेतुः । स कक्षीवन्तं रेजयत्सो अग्निं नेमिं न चक्रमर्वतो रघुद्रु

ayaṃ stuto rājā vandi vedhā apaśca viprastarati svasetuḥ | sa kakṣīvantaṃ rejayatso agniṃ nemiṃ na cakramarvato raghudru

स द्विबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वं दुहध्यै । सं यन्मित्रावरुणा वृञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः

sa dvibandhurvaitaraṇo yaṣṭā sabardhuṃ dhenumasvaṃ duhadhyai | saṃ yanmitrāvaruṇā vṛñja ukthairjyeṣṭhebhiraryamaṇaṃ varūthaiḥ

तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियंधा नाभानेदिष्ठो रपति प्र वेनन् । सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास

tadbandhuḥ sūrirdivi te dhiyaṃdhā nābhānediṣṭho rapati pra venan | sā no nābhiḥ paramāsya vā ghāhaṃ tatpaścā katithaścidāsa

इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मि सर्वः । द्विजा अह प्रथमजा ऋतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना

iyaṃ me nābhiriha me sadhasthamime me devā ayamasmi sarvaḥ | dvijā aha prathamajā ṛtasyedaṃ dhenuraduhajjāyamānā

अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव स्यति द्विवर्तनिर्वनेषाट् । ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन्मक्षू स्थिरं शेवृधं सूत माता

adhāsu mandro aratirvibhāvāva syati dvivartanirvaneṣāṭ | ūrdhvā yacchreṇirna śiśurdanmakṣū sthiraṃ śevṛdhaṃ sūta mātā

अधा गाव उपमातिं कनाया अनु श्वान्तस्य कस्य चित्परेयुः । श्रुधि त्वं सुद्रविणो नस्त्वं याळाश्वघ्नस्य वावृधे सूनृताभिः

adhā gāva upamātiṃ kanāyā anu śvāntasya kasya citpareyuḥ | śrudhi tvaṃ sudraviṇo nastvaṃ yāl̤āśvaghnasya vāvṛdhe sūnṛtābhiḥ

अध त्वमिन्द्र विद्ध्यस्मान्महो राये नृपते वज्रबाहुः । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवो अभिष्टौ

adha tvamindra viddhyasmānmaho rāye nṛpate vajrabāhuḥ | rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnanehasaste harivo abhiṣṭau

अध यद्राजाना गविष्टौ सरत्सरण्युः कारवे जरण्युः । विप्रः प्रेष्ठः स ह्येषां बभूव परा च वक्षदुत पर्षदेनान्

adha yadrājānā gaviṣṭau saratsaraṇyuḥ kārave jaraṇyuḥ | vipraḥ preṣṭhaḥ sa hyeṣāṃ babhūva parā ca vakṣaduta parṣadenān

अधा न्वस्य जेन्यस्य पुष्टौ वृथा रेभन्त ईमहे तदू नु । सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि श्रवसश्च सातौ

adhā nvasya jenyasya puṣṭau vṛthā rebhanta īmahe tadū nu | saraṇyurasya sūnuraśvo vipraścāsi śravasaśca sātau

युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय स्तोमं जुजुषे नमस्वान् । विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गातुर्दाशत्सूनृतायै

yuvoryadi sakhyāyāsme śardhāya stomaṃ jujuṣe namasvān | viśvatra yasminnā giraḥ samīcīḥ pūrvīva gāturdāśatsūnṛtāyai

स गृणानो अद्भिर्देववानिति सुबन्धुर्नमसा सूक्तैः । वर्धदुक्थैर्वचोभिरा हि नूनं व्यध्वैति पयस उस्रियायाः

sa gṛṇāno adbhirdevavāniti subandhurnamasā sūktaiḥ | vardhadukthairvacobhirā hi nūnaṃ vyadhvaiti payasa usriyāyāḥ

त ऊ षु णो महो यजत्रा भूत देवास ऊतये सजोषाः । ये वाजाँ अनयता वियन्तो ये स्था निचेतारो अमूराः

ta ū ṣu ṇo maho yajatrā bhūta devāsa ūtaye sajoṣāḥ | ye vājā~ anayatā viyanto ye sthā nicetāro amūrāḥ

ये यज्ञेन दक्षिणया समक्ता इन्द्रस्य सख्यममृतत्वमानश । तेभ्यो भद्रमङ्गिरसो वो अस्तु प्रति गृभ्णीत मानवं सुमेधसः

ye yajñena dakṣiṇayā samaktā indrasya sakhyamamṛtatvamānaśa | tebhyo bhadramaṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta mānavaṃ sumedhasaḥ

य उदाजन्पितरो गोमयं वस्वृतेनाभिन्दन्परिवत्सरे वलम् । दीर्घायुत्वमङ्गिरसो वो अस्तु प्रति गृभ्णीत मानवं सुमेधसः

ya udājanpitaro gomayaṃ vasvṛtenābhindanparivatsare valam | dīrghāyutvamaṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta mānavaṃ sumedhasaḥ

य ऋतेन सूर्यमारोहयन्दिव्यप्रथयन्पृथिवीं मातरं वि । सुप्रजास्त्वमङ्गिरसो वो अस्तु प्रति गृभ्णीत मानवं सुमेधसः

ya ṛtena sūryamārohayandivyaprathayanpṛthivīṃ mātaraṃ vi | suprajāstvamaṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta mānavaṃ sumedhasaḥ

अयं नाभा वदति वल्गु वो गृहे देवपुत्रा ऋषयस्तच्छृणोतन । सुब्रह्मण्यमङ्गिरसो वो अस्तु प्रति गृभ्णीत मानवं सुमेधसः

ayaṃ nābhā vadati valgu vo gṛhe devaputrā ṛṣayastacchṛṇotana | subrahmaṇyamaṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta mānavaṃ sumedhasaḥ

विरूपास इदृषयस्त इद्गम्भीरवेपसः । ते अङ्गिरसः सूनवस्ते अग्नेः परि जज्ञिरे

virūpāsa idṛṣayasta idgambhīravepasaḥ | te aṅgirasaḥ sūnavaste agneḥ pari jajñire

ये अग्नेः परि जज्ञिरे विरूपासो दिवस्परि । नवग्वो नु दशग्वो अङ्गिरस्तमो सचा देवेषु मंहते

ye agneḥ pari jajñire virūpāso divaspari | navagvo nu daśagvo aṅgirastamo sacā deveṣu maṃhate

इन्द्रेण युजा निः सृजन्त वाघतो व्रजं गोमन्तमश्विनम् । सहस्रं मे ददतो अष्टकर्ण्यः श्रवो देवेष्वक्रत

indreṇa yujā niḥ sṛjanta vāghato vrajaṃ gomantamaśvinam | sahasraṃ me dadato aṣṭakarṇyaḥ śravo deveṣvakrata

प्र नूनं जायतामयं मनुस्तोक्मेव रोहतु । यः सहस्रं शताश्वं सद्यो दानाय मंहते

pra nūnaṃ jāyatāmayaṃ manustokmeva rohatu | yaḥ sahasraṃ śatāśvaṃ sadyo dānāya maṃhate

न तमश्नोति कश्चन दिव इव सान्वारभम् । सावर्ण्यस्य दक्षिणा वि सिन्धुरिव पप्रथे

na tamaśnoti kaścana diva iva sānvārabham | sāvarṇyasya dakṣiṇā vi sindhuriva paprathe

उत दासा परिविषे स्मद्दिष्टी गोपरीणसा । यदुस्तुर्वश्च मामहे

uta dāsā pariviṣe smaddiṣṭī goparīṇasā | yadusturvaśca māmahe

सहस्रदा ग्रामणीर्मा रिषन्मनुः सूर्येणास्य यतमानैतु दक्षिणा । सावर्णेर्देवाः प्र तिरन्त्वायुर्यस्मिन्नश्रान्ता असनाम वाजम्

sahasradā grāmaṇīrmā riṣanmanuḥ sūryeṇāsya yatamānaitu dakṣiṇā | sāvarṇerdevāḥ pra tirantvāyuryasminnaśrāntā asanāma vājam

परावतो ये दिधिषन्त आप्यं मनुप्रीतासो जनिमा विवस्वतः । ययातेर्ये नहुष्यस्य बर्हिषि देवा आसते ते अधि ब्रुवन्तु नः

parāvato ye didhiṣanta āpyaṃ manuprītāso janimā vivasvataḥ | yayāterye nahuṣyasya barhiṣi devā āsate te adhi bruvantu naḥ

विश्वा हि वो नमस्यानि वन्द्या नामानि देवा उत यज्ञियानि वः । ये स्थ जाता अदितेरद्भ्यस्परि ये पृथिव्यास्ते म इह श्रुता हवम्

viśvā hi vo namasyāni vandyā nāmāni devā uta yajñiyāni vaḥ | ye stha jātā aditeradbhyaspari ye pṛthivyāste ma iha śrutā havam

येभ्यो माता मधुमत्पिन्वते पयः पीयूषं द्यौरदितिरद्रिबर्हाः । उक्थशुष्मान्वृषभरान्स्वप्नसस्ताँ आदित्याँ अनु मदा स्वस्तये

yebhyo mātā madhumatpinvate payaḥ pīyūṣaṃ dyauraditiradribarhāḥ | ukthaśuṣmānvṛṣabharānsvapnasastā~ ādityā~ anu madā svastaye

नृचक्षसो अनिमिषन्तो अर्हणा बृहद्देवासो अमृतत्वमानशुः । ज्योतीरथा अहिमाया अनागसो दिवो वर्ष्माणं वसते स्वस्तये

nṛcakṣaso animiṣanto arhaṇā bṛhaddevāso amṛtatvamānaśuḥ | jyotīrathā ahimāyā anāgaso divo varṣmāṇaṃ vasate svastaye

सम्राजो ये सुवृधो यज्ञमाययुरपरिह्वृता दधिरे दिवि क्षयम् । ताँ आ विवास नमसा सुवृक्तिभिर्महो आदित्याँ अदितिं स्वस्तये

samrājo ye suvṛdho yajñamāyayuraparihvṛtā dadhire divi kṣayam | tā~ ā vivāsa namasā suvṛktibhirmaho ādityā~ aditiṃ svastaye

को व स्तोमं राधति यं जुजोषथ विश्वे देवासो मनुषो यति ष्ठन । को वोऽध्वरं तुविजाता अरं करद्यो नः पर्षदत्यंहः स्वस्तये

ko va stomaṃ rādhati yaṃ jujoṣatha viśve devāso manuṣo yati ṣṭhana | ko vo'dhvaraṃ tuvijātā araṃ karadyo naḥ parṣadatyaṃhaḥ svastaye

येभ्यो होत्रां प्रथमामायेजे मनुः समिद्धाग्निर्मनसा सप्त होतृभिः । त आदित्या अभयं शर्म यच्छत सुगा नः कर्त सुपथा स्वस्तये

yebhyo hotrāṃ prathamāmāyeje manuḥ samiddhāgnirmanasā sapta hotṛbhiḥ | ta ādityā abhayaṃ śarma yacchata sugā naḥ karta supathā svastaye

य ईशिरे भुवनस्य प्रचेतसो विश्वस्य स्थातुर्जगतश्च मन्तवः । ते नः कृतादकृतादेनसस्पर्यद्या देवासः पिपृता स्वस्तये

ya īśire bhuvanasya pracetaso viśvasya sthāturjagataśca mantavaḥ | te naḥ kṛtādakṛtādenasasparyadyā devāsaḥ pipṛtā svastaye

भरेष्विन्द्रं सुहवं हवामहेऽंहोमुचं सुकृतं दैव्यं जनम् । अग्निं मित्रं वरुणं सातये भगं द्यावापृथिवी मरुतः स्वस्तये

bhareṣvindraṃ suhavaṃ havāmahe'ṃhomucaṃ sukṛtaṃ daivyaṃ janam | agniṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhagaṃ dyāvāpṛthivī marutaḥ svastaye

सुत्रामाणं पृथिवीं द्यामनेहसं सुशर्माणमदितिं सुप्रणीतिम् । दैवीं नावं स्वरित्रामनागसमस्रवन्तीमा रुहेमा स्वस्तये

sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyāmanehasaṃ suśarmāṇamaditiṃ supraṇītim | daivīṃ nāvaṃ svaritrāmanāgasamasravantīmā ruhemā svastaye

विश्वे यजत्रा अधि वोचतोतये त्रायध्वं नो दुरेवाया अभिह्रुतः । सत्यया वो देवहूत्या हुवेम शृण्वतो देवा अवसे स्वस्तये

viśve yajatrā adhi vocatotaye trāyadhvaṃ no durevāyā abhihrutaḥ | satyayā vo devahūtyā huvema śṛṇvato devā avase svastaye

अपामीवामप विश्वामनाहुतिमपारातिं दुर्विदत्रामघायतः । आरे देवा द्वेषो अस्मद्युयोतनोरु णः शर्म यच्छता स्वस्तये

apāmīvāmapa viśvāmanāhutimapārātiṃ durvidatrāmaghāyataḥ | āre devā dveṣo asmadyuyotanoru ṇaḥ śarma yacchatā svastaye

अरिष्टः स मर्तो विश्व एधते प्र प्रजाभिर्जायते धर्मणस्परि । यमादित्यासो नयथा सुनीतिभिरति विश्वानि दुरिता स्वस्तये

ariṣṭaḥ sa marto viśva edhate pra prajābhirjāyate dharmaṇaspari | yamādityāso nayathā sunītibhirati viśvāni duritā svastaye

यं देवासोऽवथ वाजसातौ यं शूरसाता मरुतो हिते धने । प्रातर्यावाणं रथमिन्द्र सानसिमरिष्यन्तमा रुहेमा स्वस्तये

yaṃ devāso'vatha vājasātau yaṃ śūrasātā maruto hite dhane | prātaryāvāṇaṃ rathamindra sānasimariṣyantamā ruhemā svastaye

स्वस्ति नः पथ्यासु धन्वसु स्वस्त्यप्सु वृजने स्वर्वति । स्वस्ति नः पुत्रकृथेषु योनिषु स्वस्ति राये मरुतो दधातन

svasti naḥ pathyāsu dhanvasu svastyapsu vṛjane svarvati | svasti naḥ putrakṛtheṣu yoniṣu svasti rāye maruto dadhātana

स्वस्तिरिद्धि प्रपथे श्रेष्ठा रेक्णस्वत्यभि या वाममेति । सा नो अमा सो अरणे नि पातु स्वावेशा भवतु देवगोपा

svastiriddhi prapathe śreṣṭhā rekṇasvatyabhi yā vāmameti | sā no amā so araṇe ni pātu svāveśā bhavatu devagopā

एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन

evā plateḥ sūnuravīvṛdhadvo viśva ādityā adite manīṣī | īśānāso naro amartyenāstāvi jano divyo gayena

कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति

kathā devānāṃ katamasya yāmani sumantu nāma śṛṇvatāṃ manāmahe | ko mṛl̤āti katamo no mayaskaratkatama ūtī abhyā vavartati

क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत

kratūyanti kratavo hṛtsu dhītayo venanti venāḥ patayantyā diśaḥ | na marḍitā vidyate anya ebhyo deveṣu me adhi kāmā ayaṃsata

नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना

narā vā śaṃsaṃ pūṣaṇamagohyamagniṃ deveddhamabhyarcase girā | sūryāmāsā candramasā yamaṃ divi tritaṃ vātamuṣasamaktumaśvinā

कथा कविस्तुवीरवान्कया गिरा बृहस्पतिर्वावृधते सुवृक्तिभिः । अज एकपात्सुहवेभिरृक्वभिरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि

kathā kavistuvīravānkayā girā bṛhaspatirvāvṛdhate suvṛktibhiḥ | aja ekapātsuhavebhirṛkvabhirahiḥ śṛṇotu budhnyo havīmani

दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते राजाना मित्रावरुणा विवाससि । अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु

dakṣasya vādite janmani vrate rājānā mitrāvaruṇā vivāsasi | atūrtapanthāḥ pururatho aryamā saptahotā viṣurūpeṣu janmasu

ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः । सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे

te no arvanto havanaśruto havaṃ viśve śṛṇvantu vājino mitadravaḥ | sahasrasā medhasātāviva tmanā maho ye dhanaṃ samitheṣu jabhrire

प्र वो वायुं रथयुजं पुरंधिं स्तोमैः कृणुध्वं सख्याय पूषणम् । ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः

pra vo vāyuṃ rathayujaṃ puraṃdhiṃ stomaiḥ kṛṇudhvaṃ sakhyāya pūṣaṇam | te hi devasya savituḥ savīmani kratuṃ sacante sacitaḥ sacetasaḥ

त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे

triḥ sapta sasrā nadyo mahīrapo vanaspatīnparvatā~ agnimūtaye | kṛśānumastṝntiṣyaṃ sadhastha ā rudraṃ rudreṣu rudriyaṃ havāmahe

सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत

sarasvatī sarayuḥ sindhurūrmibhirmaho mahīravasā yantu vakṣaṇīḥ | devīrāpo mātaraḥ sūdayitnvo ghṛtavatpayo madhumanno arcata

उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः

uta mātā bṛhaddivā śṛṇotu nastvaṣṭā devebhirjanibhiḥ pitā vacaḥ | ṛbhukṣā vājo rathaspatirbhago raṇvaḥ śaṃsaḥ śaśamānasya pātu naḥ

रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि

raṇvaḥ saṃdṛṣṭau pitumā~ iva kṣayo bhadrā rudrāṇāṃ marutāmupastutiḥ | gobhiḥ ṣyāma yaśaso janeṣvā sadā devāsa il̤ayā sacemahi

यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम् । तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद्गिरो अधि रथे वहाथ

yāṃ me dhiyaṃ maruta indra devā adadāta varuṇa mitra yūyam | tāṃ pīpayata payaseva dhenuṃ kuvidgiro adhi rathe vahātha

कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः

kuvidaṅga prati yathā cidasya naḥ sajātyasya maruto bubodhatha | nābhā yatra prathamaṃ saṃnasāmahe tatra jāmitvamaditirdadhātu naḥ

ते हि द्यावापृथिवी मातरा मही देवी देवाञ्जन्मना यज्ञिये इतः । उभे बिभृत उभयं भरीमभिः पुरू रेतांसि पितृभिश्च सिञ्चतः

te hi dyāvāpṛthivī mātarā mahī devī devāñjanmanā yajñiye itaḥ | ubhe bibhṛta ubhayaṃ bharīmabhiḥ purū retāṃsi pitṛbhiśca siñcataḥ

वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बृहस्पतिररमतिः पनीयसी । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदवीवशन्त मतिभिर्मनीषिणः

vi ṣā hotrā viśvamaśnoti vāryaṃ bṛhaspatiraramatiḥ panīyasī | grāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadavīvaśanta matibhirmanīṣiṇaḥ

एवा कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञा द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः । उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म

evā kavistuvīravā~ ṛtajñā draviṇasyurdraviṇasaścakānaḥ | ukthebhiratra matibhiśca vipro'pīpayadgayo divyāni janma

एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन

evā plateḥ sūnuravīvṛdhadvo viśva ādityā adite manīṣī | īśānāso naro amartyenāstāvi jano divyo gayena

अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वती सजोषसः । आदित्या विष्णुर्मरुतः स्वर्बृहत्सोमो रुद्रो अदितिर्ब्रह्मणस्पतिः

agnirindro varuṇo mitro aryamā vāyuḥ pūṣā sarasvatī sajoṣasaḥ | ādityā viṣṇurmarutaḥ svarbṛhatsomo rudro aditirbrahmaṇaspatiḥ

इन्द्राग्नी वृत्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वा समोकसा । अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घृतश्रीर्महिमानमीरयन्

indrāgnī vṛtrahatyeṣu satpatī mitho hinvānā tanvā samokasā | antarikṣaṃ mahyā paprurojasā somo ghṛtaśrīrmahimānamīrayan

तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां स्तोमाँ इयर्म्यृतज्ञा ऋतावृधाम् । ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्ते नो रासन्तां महये सुमित्र्याः

teṣāṃ hi mahnā mahatāmanarvaṇāṃ stomā~ iyarmyṛtajñā ṛtāvṛdhām | ye apsavamarṇavaṃ citrarādhasaste no rāsantāṃ mahaye sumitryāḥ

स्वर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना द्यावाभूमी पृथिवीं स्कम्भुरोजसा । पृक्षा इव महयन्तः सुरातयो देवा स्तवन्ते मनुषाय सूरयः

svarṇaramantarikṣāṇi rocanā dyāvābhūmī pṛthivīṃ skambhurojasā | pṛkṣā iva mahayantaḥ surātayo devā stavante manuṣāya sūrayaḥ

मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा न प्रयुच्छतः । ययोर्धाम धर्मणा रोचते बृहद्ययोरुभे रोदसी नाधसी वृतौ

mitrāya śikṣa varuṇāya dāśuṣe yā samrājā manasā na prayucchataḥ | yayordhāma dharmaṇā rocate bṛhadyayorubhe rodasī nādhasī vṛtau

या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते

yā gaurvartaniṃ paryeti niṣkṛtaṃ payo duhānā vratanīravārataḥ | sā prabruvāṇā varuṇāya dāśuṣe devebhyo dāśaddhaviṣā vivasvate

दिवक्षसो अग्निजिह्वा ऋतावृध ऋतस्य योनिं विमृशन्त आसते । द्यां स्कभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वी तन्वी नि मामृजुः

divakṣaso agnijihvā ṛtāvṛdha ṛtasya yoniṃ vimṛśanta āsate | dyāṃ skabhitvyapa ā cakrurojasā yajñaṃ janitvī tanvī ni māmṛjuḥ

परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी ऋतस्य योना क्षयतः समोकसा । द्यावापृथिवी वरुणाय सव्रते घृतवत्पयो महिषाय पिन्वतः

parikṣitā pitarā pūrvajāvarī ṛtasya yonā kṣayataḥ samokasā | dyāvāpṛthivī varuṇāya savrate ghṛtavatpayo mahiṣāya pinvataḥ

पर्जन्यावाता वृषभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रो अर्यमा । देवाँ आदित्याँ अदितिं हवामहे ये पार्थिवासो दिव्यासो अप्सु ये

parjanyāvātā vṛṣabhā purīṣiṇendravāyū varuṇo mitro aryamā | devā~ ādityā~ aditiṃ havāmahe ye pārthivāso divyāso apsu ye

त्वष्टारं वायुमृभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसं स्वस्तये । बृहस्पतिं वृत्रखादं सुमेधसमिन्द्रियं सोमं धनसा उ ईमहे

tvaṣṭāraṃ vāyumṛbhavo ya ohate daivyā hotārā uṣasaṃ svastaye | bṛhaspatiṃ vṛtrakhādaṃ sumedhasamindriyaṃ somaṃ dhanasā u īmahe

ब्रह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन्पृथिवीं पर्वताँ अपः । सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्या व्रता विसृजन्तो अधि क्षमि

brahma gāmaśvaṃ janayanta oṣadhīrvanaspatīnpṛthivīṃ parvatā~ apaḥ | sūryaṃ divi rohayantaḥ sudānava āryā vratā visṛjanto adhi kṣami

भुज्युमंहसः पिपृथो निरश्विना श्यावं पुत्रं वध्रिमत्या अजिन्वतम् । कमद्युवं विमदायोहथुर्युवं विष्णाप्वं विश्वकायाव सृजथः

bhujyumaṃhasaḥ pipṛtho niraśvinā śyāvaṃ putraṃ vadhrimatyā ajinvatam | kamadyuvaṃ vimadāyohathuryuvaṃ viṣṇāpvaṃ viśvakāyāva sṛjathaḥ

पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापः समुद्रियः । विश्वे देवासः शृणवन्वचांसि मे सरस्वती सह धीभिः पुरंध्या

pāvīravī tanyaturekapādajo divo dhartā sindhurāpaḥ samudriyaḥ | viśve devāsaḥ śṛṇavanvacāṃsi me sarasvatī saha dhībhiḥ puraṃdhyā

विश्वे देवाः सह धीभिः पुरंध्या मनोर्यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः । रातिषाचो अभिषाचः स्वर्विदः स्वर्गिरो ब्रह्म सूक्तं जुषेरत

viśve devāḥ saha dhībhiḥ puraṃdhyā manoryajatrā amṛtā ṛtajñāḥ | rātiṣāco abhiṣācaḥ svarvidaḥ svargiro brahma sūktaṃ juṣerata

देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः

devānvasiṣṭho amṛtānvavande ye viśvā bhuvanābhi pratasthuḥ | te no rāsantāmurugāyamadya yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ

देवान्हुवे बृहच्छ्रवसः स्वस्तये ज्योतिष्कृतो अध्वरस्य प्रचेतसः । ये वावृधुः प्रतरं विश्ववेदस इन्द्रज्येष्ठासो अमृता ऋतावृधः

devānhuve bṛhacchravasaḥ svastaye jyotiṣkṛto adhvarasya pracetasaḥ | ye vāvṛdhuḥ prataraṃ viśvavedasa indrajyeṣṭhāso amṛtā ṛtāvṛdhaḥ

इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य ज्योतिषो भागमानशुः । मरुद्गणे वृजने मन्म धीमहि माघोने यज्ञं जनयन्त सूरयः

indraprasūtā varuṇapraśiṣṭā ye sūryasya jyotiṣo bhāgamānaśuḥ | marudgaṇe vṛjane manma dhīmahi māghone yajñaṃ janayanta sūrayaḥ

इन्द्रो वसुभिः परि पातु नो गयमादित्यैर्नो अदितिः शर्म यच्छतु । रुद्रो रुद्रेभिर्देवो मृळयाति नस्त्वष्टा नो ग्नाभिः सुविताय जिन्वतु

indro vasubhiḥ pari pātu no gayamādityairno aditiḥ śarma yacchatu | rudro rudrebhirdevo mṛl̤ayāti nastvaṣṭā no gnābhiḥ suvitāya jinvatu

अदितिर्द्यावापृथिवी ऋतं महदिन्द्राविष्णू मरुतः स्वर्बृहत् । देवाँ आदित्याँ अवसे हवामहे वसून्रुद्रान्सवितारं सुदंससम्

aditirdyāvāpṛthivī ṛtaṃ mahadindrāviṣṇū marutaḥ svarbṛhat | devā~ ādityā~ avase havāmahe vasūnrudrānsavitāraṃ sudaṃsasam

सरस्वान्धीभिर्वरुणो धृतव्रतः पूषा विष्णुर्महिमा वायुरश्विना । ब्रह्मकृतो अमृता विश्ववेदसः शर्म नो यंसन्त्रिवरूथमंहसः

sarasvāndhībhirvaruṇo dhṛtavrataḥ pūṣā viṣṇurmahimā vāyuraśvinā | brahmakṛto amṛtā viśvavedasaḥ śarma no yaṃsantrivarūthamaṃhasaḥ

वृषा यज्ञो वृषणः सन्तु यज्ञिया वृषणो देवा वृषणो हविष्कृतः । वृषणा द्यावापृथिवी ऋतावरी वृषा पर्जन्यो वृषणो वृषस्तुभः

vṛṣā yajño vṛṣaṇaḥ santu yajñiyā vṛṣaṇo devā vṛṣaṇo haviṣkṛtaḥ | vṛṣaṇā dyāvāpṛthivī ṛtāvarī vṛṣā parjanyo vṛṣaṇo vṛṣastubhaḥ

अग्नीषोमा वृषणा वाजसातये पुरुप्रशस्ता वृषणा उप ब्रुवे । यावीजिरे वृषणो देवयज्यया ता नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसतः

agnīṣomā vṛṣaṇā vājasātaye purupraśastā vṛṣaṇā upa bruve | yāvījire vṛṣaṇo devayajyayā tā naḥ śarma trivarūthaṃ vi yaṃsataḥ

धृतव्रताः क्षत्रिया यज्ञनिष्कृतो बृहद्दिवा अध्वराणामभिश्रियः । अग्निहोतार ऋतसापो अद्रुहोऽपो असृजन्ननु वृत्रतूर्ये

dhṛtavratāḥ kṣatriyā yajñaniṣkṛto bṛhaddivā adhvarāṇāmabhiśriyaḥ | agnihotāra ṛtasāpo adruho'po asṛjannanu vṛtratūrye

द्यावापृथिवी जनयन्नभि व्रताप ओषधीर्वनिनानि यज्ञिया । अन्तरिक्षं स्वरा पप्रुरूतये वशं देवासस्तन्वी नि मामृजुः

dyāvāpṛthivī janayannabhi vratāpa oṣadhīrvanināni yajñiyā | antarikṣaṃ svarā paprurūtaye vaśaṃ devāsastanvī ni māmṛjuḥ

धर्तारो दिव ऋभवः सुहस्ता वातापर्जन्या महिषस्य तन्यतोः । आप ओषधीः प्र तिरन्तु नो गिरो भगो रातिर्वाजिनो यन्तु मे हवम्

dhartāro diva ṛbhavaḥ suhastā vātāparjanyā mahiṣasya tanyatoḥ | āpa oṣadhīḥ pra tirantu no giro bhago rātirvājino yantu me havam

समुद्रः सिन्धू रजो अन्तरिक्षमज एकपात्तनयित्नुरर्णवः । अहिर्बुध्न्यः शृणवद्वचांसि मे विश्वे देवास उत सूरयो मम

samudraḥ sindhū rajo antarikṣamaja ekapāttanayitnurarṇavaḥ | ahirbudhnyaḥ śṛṇavadvacāṃsi me viśve devāsa uta sūrayo mama

स्याम वो मनवो देववीतये प्राञ्चं नो यज्ञं प्र णयत साधुया । आदित्या रुद्रा वसवः सुदानव इमा ब्रह्म शस्यमानानि जिन्वत

syāma vo manavo devavītaye prāñcaṃ no yajñaṃ pra ṇayata sādhuyā | ādityā rudrā vasavaḥ sudānava imā brahma śasyamānāni jinvata

दैव्या होतारा प्रथमा पुरोहित ऋतस्य पन्थामन्वेमि साधुया । क्षेत्रस्य पतिं प्रतिवेशमीमहे विश्वान्देवाँ अमृताँ अप्रयुच्छतः

daivyā hotārā prathamā purohita ṛtasya panthāmanvemi sādhuyā | kṣetrasya patiṃ prativeśamīmahe viśvāndevā~ amṛtā~ aprayucchataḥ

वसिष्ठासः पितृवद्वाचमक्रत देवाँ ईळाना ऋषिवत्स्वस्तये । प्रीता इव ज्ञातयः काममेत्यास्मे देवासोऽव धूनुता वसु

vasiṣṭhāsaḥ pitṛvadvācamakrata devā~ īl̤ānā ṛṣivatsvastaye | prītā iva jñātayaḥ kāmametyāsme devāso'va dhūnutā vasu

देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः

devānvasiṣṭho amṛtānvavande ye viśvā bhuvanābhi pratasthuḥ | te no rāsantāmurugāyamadya yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ

इमां धियं सप्तशीर्ष्णीं पिता न ऋतप्रजातां बृहतीमविन्दत् । तुरीयं स्विज्जनयद्विश्वजन्योऽयास्य उक्थमिन्द्राय शंसन्

imāṃ dhiyaṃ saptaśīrṣṇīṃ pitā na ṛtaprajātāṃ bṛhatīmavindat | turīyaṃ svijjanayadviśvajanyo'yāsya ukthamindrāya śaṃsan

ऋतं शंसन्त ऋजु दीध्याना दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विप्रं पदमङ्गिरसो दधाना यज्ञस्य धाम प्रथमं मनन्त

ṛtaṃ śaṃsanta ṛju dīdhyānā divasputrāso asurasya vīrāḥ | vipraṃ padamaṅgiraso dadhānā yajñasya dhāma prathamaṃ mananta

हंसैरिव सखिभिर्वावदद्भिरश्मन्मयानि नहना व्यस्यन् । बृहस्पतिरभिकनिक्रदद्गा उत प्रास्तौदुच्च विद्वाँ अगायत्

haṃsairiva sakhibhirvāvadadbhiraśmanmayāni nahanā vyasyan | bṛhaspatirabhikanikradadgā uta prāstauducca vidvā~ agāyat

अवो द्वाभ्यां पर एकया गा गुहा तिष्ठन्तीरनृतस्य सेतौ । बृहस्पतिस्तमसि ज्योतिरिच्छन्नुदुस्रा आकर्वि हि तिस्र आवः

avo dvābhyāṃ para ekayā gā guhā tiṣṭhantīranṛtasya setau | bṛhaspatistamasi jyotiricchannudusrā ākarvi hi tisra āvaḥ

विभिद्या पुरं शयथेमपाचीं निस्त्रीणि साकमुदधेरकृन्तत् । बृहस्पतिरुषसं सूर्यं गामर्कं विवेद स्तनयन्निव द्यौः

vibhidyā puraṃ śayathemapācīṃ nistrīṇi sākamudadherakṛntat | bṛhaspatiruṣasaṃ sūryaṃ gāmarkaṃ viveda stanayanniva dyauḥ

इन्द्रो वलं रक्षितारं दुघानां करेणेव वि चकर्ता रवेण । स्वेदाञ्जिभिराशिरमिच्छमानोऽरोदयत्पणिमा गा अमुष्णात्

indro valaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vi cakartā raveṇa | svedāñjibhirāśiramicchamāno'rodayatpaṇimā gā amuṣṇāt

स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं वि धनसैरदर्दः । ब्रह्मणस्पतिर्वृषभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं व्यानट्

sa īṃ satyebhiḥ sakhibhiḥ śucadbhirgodhāyasaṃ vi dhanasairadardaḥ | brahmaṇaspatirvṛṣabhirvarāhairgharmasvedebhirdraviṇaṃ vyānaṭ

ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्त धीभिः । बृहस्पतिर्मिथोअवद्यपेभिरुदुस्रिया असृजत स्वयुग्भिः

te satyena manasā gopatiṃ gā iyānāsa iṣaṇayanta dhībhiḥ | bṛhaspatirmithoavadyapebhirudusriyā asṛjata svayugbhiḥ

तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंहमिव नानदतं सधस्थे । बृहस्पतिं वृषणं शूरसातौ भरेभरे अनु मदेम जिष्णुम्

taṃ vardhayanto matibhiḥ śivābhiḥ siṃhamiva nānadataṃ sadhasthe | bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ śūrasātau bharebhare anu madema jiṣṇum

यदा वाजमसनद्विश्वरूपमा द्यामरुक्षदुत्तराणि सद्म । बृहस्पतिं वृषणं वर्धयन्तो नाना सन्तो बिभ्रतो ज्योतिरासा

yadā vājamasanadviśvarūpamā dyāmarukṣaduttarāṇi sadma | bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ vardhayanto nānā santo bibhrato jyotirāsā

सत्यामाशिषं कृणुता वयोधै कीरिं चिद्ध्यवथ स्वेभिरेवैः । पश्चा मृधो अप भवन्तु विश्वास्तद्रोदसी शृणुतं विश्वमिन्वे

satyāmāśiṣaṃ kṛṇutā vayodhai kīriṃ ciddhyavatha svebhirevaiḥ | paścā mṛdho apa bhavantu viśvāstadrodasī śṛṇutaṃ viśvaminve

इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वि मूर्धानमभिनदर्बुदस्य । अहन्नहिमरिणात्सप्त सिन्धून्देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः

indro mahnā mahato arṇavasya vi mūrdhānamabhinadarbudasya | ahannahimariṇātsapta sindhūndevairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ

उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन्

udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ | giribhrajo normayo madanto bṛhaspatimabhyarkā anāvan

सं गोभिराङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणं निनाय । जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूँरिवाजौ

saṃ gobhirāṅgiraso nakṣamāṇo bhaga ivedaryamaṇaṃ nināya | jane mitro na dampatī anakti bṛhaspate vājayāśū~rivājau

साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः । बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर्गा ऊपे यवमिव स्थिविभ्यः

sādhvaryā atithinīriṣirā spārhāḥ suvarṇā anavadyarūpāḥ | bṛhaspatiḥ parvatebhyo vitūryā nirgā ūpe yavamiva sthivibhyaḥ

आप्रुषायन्मधुन ऋतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिव द्योः । बृहस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचं बिभेद

āpruṣāyanmadhuna ṛtasya yonimavakṣipannarka ulkāmiva dyoḥ | bṛhaspatiruddharannaśmano gā bhūmyā udneva vi tvacaṃ bibheda

अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वात आजत् । बृहस्पतिरनुमृश्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्र आ गाः

apa jyotiṣā tamo antarikṣādudnaḥ śīpālamiva vāta ājat | bṛhaspatiranumṛśyā valasyābhramiva vāta ā cakra ā gāḥ

यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीँरकृणोदुस्रियाणाम्

yadā valasya pīyato jasuṃ bhedbṛhaspatiragnitapobhirarkaiḥ | dadbhirna jihvā pariviṣṭamādadāvirnidhī~rakṛṇodusriyāṇām

बृहस्पतिरमत हि त्यदासां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत् । आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत्

bṛhaspatiramata hi tyadāsāṃ nāma svarīṇāṃ sadane guhā yat | āṇḍeva bhittvā śakunasya garbhamudusriyāḥ parvatasya tmanājat

अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन्मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् । निष्टज्जभार चमसं न वृक्षाद्बृहस्पतिर्विरवेणा विकृत्य

aśnāpinaddhaṃ madhu paryapaśyanmatsyaṃ na dīna udani kṣiyantam | niṣṭajjabhāra camasaṃ na vṛkṣādbṛhaspatirviraveṇā vikṛtya

सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार

soṣāmavindatsa svaḥ so agniṃ so arkeṇa vi babādhe tamāṃsi | bṛhaspatirgovapuṣo valasya nirmajjānaṃ na parvaṇo jabhāra

हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद्वलो गाः । अनानुकृत्यमपुनश्चकार यात्सूर्यामासा मिथ उच्चरातः

himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayadvalo gāḥ | anānukṛtyamapunaścakāra yātsūryāmāsā mitha uccarātaḥ

अभि श्यावं न कृशनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्यामपिंशन् । रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः

abhi śyāvaṃ na kṛśanebhiraśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitaro dyāmapiṃśan | rātryāṃ tamo adadhurjyotirahanbṛhaspatirbhinadadriṃ vidadgāḥ

इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति । बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर्नो वयो धात्

idamakarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīranvānonavīti | bṛhaspatiḥ sa hi gobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sa nṛbhirno vayo dhāt

भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः । यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत्

bhadrā agnervadhryaśvasya saṃdṛśo vāmī praṇītiḥ suraṇā upetayaḥ | yadīṃ sumitrā viśo agra indhate ghṛtenāhuto jarate davidyutat

घृतमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घृतमन्नं घृतम्वस्य मेदनम् । घृतेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इव रोचते सर्पिरासुतिः

ghṛtamagnervadhryaśvasya vardhanaṃ ghṛtamannaṃ ghṛtamvasya medanam | ghṛtenāhuta urviyā vi paprathe sūrya iva rocate sarpirāsutiḥ

यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः । स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः

yatte manuryadanīkaṃ sumitraḥ samīdhe agne tadidaṃ navīyaḥ | sa revacchoca sa giro juṣasva sa vājaṃ darṣi sa iha śravo dhāḥ

यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स न स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे

yaṃ tvā pūrvamīl̤ito vadhryaśvaḥ samīdhe agne sa idaṃ juṣasva | sa na stipā uta bhavā tanūpā dātraṃ rakṣasva yadidaṃ te asme

भवा द्युम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा त्वा तारीदभिमातिर्जनानाम् । शूर इव धृष्णुश्च्यवनः सुमित्रः प्र नु वोचं वाध्र्यश्वस्य नाम

bhavā dyumnī vādhryaśvota gopā mā tvā tārīdabhimātirjanānām | śūra iva dhṛṣṇuścyavanaḥ sumitraḥ pra nu vocaṃ vādhryaśvasya nāma

समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ । शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः

samajryā parvatyā vasūni dāsā vṛtrāṇyāryā jigetha | śūra iva dhṛṣṇuścyavano janānāṃ tvamagne pṛtanāyū~rabhi ṣyāḥ

दीर्घतन्तुर्बृहदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथ ऋभ्वा । द्युमान्द्युमत्सु नृभिर्मृज्यमानः सुमित्रेषु दीदयो देवयत्सु

dīrghatanturbṛhadukṣāyamagniḥ sahasrastarīḥ śatanītha ṛbhvā | dyumāndyumatsu nṛbhirmṛjyamānaḥ sumitreṣu dīdayo devayatsu

त्वे धेनुः सुदुघा जातवेदोऽसश्चतेव समना सबर्धुक् । त्वं नृभिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसे देवयद्भिः

tve dhenuḥ sudughā jātavedo'saścateva samanā sabardhuk | tvaṃ nṛbhirdakṣiṇāvadbhiragne sumitrebhiridhyase devayadbhiḥ

देवाश्चित्ते अमृता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व प्र वोचन् । यत्सम्पृच्छं मानुषीर्विश आयन्त्वं नृभिरजयस्त्वावृधेभिः

devāścitte amṛtā jātavedo mahimānaṃ vādhryaśva pra vocan | yatsampṛcchaṃ mānuṣīrviśa āyantvaṃ nṛbhirajayastvāvṛdhebhiḥ

पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे त्वामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन् । जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वाँ अवनोर्व्राधतश्चित्

piteva putramabibharupasthe tvāmagne vadhryaśvaḥ saparyan | juṣāṇo asya samidhaṃ yaviṣṭhota pūrvā~ avanorvrādhataścit

शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः । समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित्

śaśvadagnirvadhryaśvasya śatrūnnṛbhirjigāya sutasomavadbhiḥ | samanaṃ cidadahaścitrabhāno'va vrādhantamabhinadvṛdhaścit

अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वृत्रहा सनकात्प्रेद्धो नमसोपवाक्यः । स नो अजामीँरुत वा विजामीनभि तिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व

ayamagnirvadhryaśvasya vṛtrahā sanakātpreddho namasopavākyaḥ | sa no ajāmī~ruta vā vijāmīnabhi tiṣṭha śardhato vādhryaśva

इमां मे अग्ने समिधं जुषस्वेळस्पदे प्रति हर्या घृताचीम् । वर्ष्मन्पृथिव्याः सुदिनत्वे अह्नामूर्ध्वो भव सुक्रतो देवयज्या

imāṃ me agne samidhaṃ juṣasvel̤aspade prati haryā ghṛtācīm | varṣmanpṛthivyāḥ sudinatve ahnāmūrdhvo bhava sukrato devayajyā

आ देवानामग्रयावेह यातु नराशंसो विश्वरूपेभिरश्वैः । ऋतस्य पथा नमसा मियेधो देवेभ्यो देवतमः सुषूदत्

ā devānāmagrayāveha yātu narāśaṃso viśvarūpebhiraśvaiḥ | ṛtasya pathā namasā miyedho devebhyo devatamaḥ suṣūdat

शश्वत्तममीळते दूत्याय हविष्मन्तो मनुष्यासो अग्निम् । वहिष्ठैरश्वैः सुवृता रथेना देवान्वक्षि नि षदेह होता

śaśvattamamīl̤ate dūtyāya haviṣmanto manuṣyāso agnim | vahiṣṭhairaśvaiḥ suvṛtā rathenā devānvakṣi ni ṣadeha hotā

वि प्रथतां देवजुष्टं तिरश्चा दीर्घं द्राघ्मा सुरभि भूत्वस्मे । अहेळता मनसा देव बर्हिरिन्द्रज्येष्ठाँ उशतो यक्षि देवान्

vi prathatāṃ devajuṣṭaṃ tiraścā dīrghaṃ drāghmā surabhi bhūtvasme | ahel̤atā manasā deva barhirindrajyeṣṭhā~ uśato yakṣi devān

दिवो वा सानु स्पृशता वरीयः पृथिव्या वा मात्रया वि श्रयध्वम् । उशतीर्द्वारो महिना महद्भिर्देवं रथं रथयुर्धारयध्वम्

divo vā sānu spṛśatā varīyaḥ pṛthivyā vā mātrayā vi śrayadhvam | uśatīrdvāro mahinā mahadbhirdevaṃ rathaṃ rathayurdhārayadhvam

देवी दिवो दुहितरा सुशिल्पे उषासानक्ता सदतां नि योनौ । आ वां देवास उशती उशन्त उरौ सीदन्तु सुभगे उपस्थे

devī divo duhitarā suśilpe uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau | ā vāṃ devāsa uśatī uśanta urau sīdantu subhage upasthe

ऊर्ध्वो ग्रावा बृहदग्निः समिद्धः प्रिया धामान्यदितेरुपस्थे । पुरोहितावृत्विजा यज्ञे अस्मिन्विदुष्टरा द्रविणमा यजेथाम्

ūrdhvo grāvā bṛhadagniḥ samiddhaḥ priyā dhāmānyaditerupasthe | purohitāvṛtvijā yajñe asminviduṣṭarā draviṇamā yajethām

तिस्रो देवीर्बर्हिरिदं वरीय आ सीदत चकृमा वः स्योनम् । मनुष्वद्यज्ञं सुधिता हवींषीळा देवी घृतपदी जुषन्त

tisro devīrbarhiridaṃ varīya ā sīdata cakṛmā vaḥ syonam | manuṣvadyajñaṃ sudhitā havīṃṣīl̤ā devī ghṛtapadī juṣanta

देव त्वष्टर्यद्ध चारुत्वमानड्यदङ्गिरसामभवः सचाभूः । स देवानां पाथ उप प्र विद्वाँ उशन्यक्षि द्रविणोदः सुरत्नः

deva tvaṣṭaryaddha cārutvamānaḍyadaṅgirasāmabhavaḥ sacābhūḥ | sa devānāṃ pātha upa pra vidvā~ uśanyakṣi draviṇodaḥ suratnaḥ

वनस्पते रशनया नियूया देवानां पाथ उप वक्षि विद्वान् । स्वदाति देवः कृणवद्धवींष्यवतां द्यावापृथिवी हवं मे

vanaspate raśanayā niyūyā devānāṃ pātha upa vakṣi vidvān | svadāti devaḥ kṛṇavaddhavīṃṣyavatāṃ dyāvāpṛthivī havaṃ me

आग्ने वह वरुणमिष्टये न इन्द्रं दिवो मरुतो अन्तरिक्षात् । सीदन्तु बर्हिर्विश्व आ यजत्राः स्वाहा देवा अमृता मादयन्ताम्

āgne vaha varuṇamiṣṭaye na indraṃ divo maruto antarikṣāt | sīdantu barhirviśva ā yajatrāḥ svāhā devā amṛtā mādayantām

बृहस्पते प्रथमं वाचो अग्रं यत्प्रैरत नामधेयं दधानाः । यदेषां श्रेष्ठं यदरिप्रमासीत्प्रेणा तदेषां निहितं गुहाविः

bṛhaspate prathamaṃ vāco agraṃ yatprairata nāmadheyaṃ dadhānāḥ | yadeṣāṃ śreṣṭhaṃ yadaripramāsītpreṇā tadeṣāṃ nihitaṃ guhāviḥ

सक्तुमिव तितउना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा वाचमक्रत । अत्रा सखायः सख्यानि जानते भद्रैषां लक्ष्मीर्निहिताधि वाचि

saktumiva titaunā punanto yatra dhīrā manasā vācamakrata | atrā sakhāyaḥ sakhyāni jānate bhadraiṣāṃ lakṣmīrnihitādhi vāci

यज्ञेन वाचः पदवीयमायन्तामन्वविन्दन्नृषिषु प्रविष्टाम् । तामाभृत्या व्यदधुः पुरुत्रा तां सप्त रेभा अभि सं नवन्ते

yajñena vācaḥ padavīyamāyantāmanvavindannṛṣiṣu praviṣṭām | tāmābhṛtyā vyadadhuḥ purutrā tāṃ sapta rebhā abhi saṃ navante

उत त्वः पश्यन्न ददर्श वाचमुत त्वः शृण्वन्न शृणोत्येनाम् । उतो त्वस्मै तन्वं वि सस्रे जायेव पत्य उशती सुवासाः

uta tvaḥ paśyanna dadarśa vācamuta tvaḥ śṛṇvanna śṛṇotyenām | uto tvasmai tanvaṃ vi sasre jāyeva patya uśatī suvāsāḥ

उत त्वं सख्ये स्थिरपीतमाहुर्नैनं हिन्वन्त्यपि वाजिनेषु । अधेन्वा चरति माययैष वाचं शुश्रुवाँ अफलामपुष्पाम्

uta tvaṃ sakhye sthirapītamāhurnainaṃ hinvantyapi vājineṣu | adhenvā carati māyayaiṣa vācaṃ śuśruvā~ aphalāmapuṣpām

यस्तित्याज सचिविदं सखायं न तस्य वाच्यपि भागो अस्ति । यदीं शृणोत्यलकं शृणोति नहि प्रवेद सुकृतस्य पन्थाम्

yastityāja sacividaṃ sakhāyaṃ na tasya vācyapi bhāgo asti | yadīṃ śṛṇotyalakaṃ śṛṇoti nahi praveda sukṛtasya panthām

अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमा बभूवुः । आदघ्नास उपकक्षास उ त्वे ह्रदा इव स्नात्वा उ त्वे ददृश्रे

akṣaṇvantaḥ karṇavantaḥ sakhāyo manojaveṣvasamā babhūvuḥ | ādaghnāsa upakakṣāsa u tve hradā iva snātvā u tve dadṛśre

हृदा तष्टेषु मनसो जवेषु यद्ब्राह्मणाः संयजन्ते सखायः । अत्राह त्वं वि जहुर्वेद्याभिरोहब्रह्माणो वि चरन्त्यु त्वे

hṛdā taṣṭeṣu manaso javeṣu yadbrāhmaṇāḥ saṃyajante sakhāyaḥ | atrāha tvaṃ vi jahurvedyābhirohabrahmāṇo vi carantyu tve

इमे ये नार्वाङ्न परश्चरन्ति न ब्राह्मणासो न सुतेकरासः । त एते वाचमभिपद्य पापया सिरीस्तन्त्रं तन्वते अप्रजज्ञयः

ime ye nārvāṅna paraścaranti na brāhmaṇāso na sutekarāsaḥ | ta ete vācamabhipadya pāpayā sirīstantraṃ tanvate aprajajñayaḥ

सर्वे नन्दन्ति यशसागतेन सभासाहेन सख्या सखायः । किल्बिषस्पृत्पितुषणिर्ह्येषामरं हितो भवति वाजिनाय

sarve nandanti yaśasāgatena sabhāsāhena sakhyā sakhāyaḥ | kilbiṣaspṛtpituṣaṇirhyeṣāmaraṃ hito bhavati vājināya

ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्वान्गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु । ब्रह्मा त्वो वदति जातविद्यां यज्ञस्य मात्रां वि मिमीत उ त्वः

ṛcāṃ tvaḥ poṣamāste pupuṣvāngāyatraṃ tvo gāyati śakvarīṣu | brahmā tvo vadati jātavidyāṃ yajñasya mātrāṃ vi mimīta u tvaḥ

देवानां नु वयं जाना प्र वोचाम विपन्यया । उक्थेषु शस्यमानेषु यः पश्यादुत्तरे युगे

devānāṃ nu vayaṃ jānā pra vocāma vipanyayā | uktheṣu śasyamāneṣu yaḥ paśyāduttare yuge

ब्रह्मणस्पतिरेता सं कर्मार इवाधमत् । देवानां पूर्व्ये युगेऽसतः सदजायत

brahmaṇaspatiretā saṃ karmāra ivādhamat | devānāṃ pūrvye yuge'sataḥ sadajāyata

देवानां युगे प्रथमेऽसतः सदजायत । तदाशा अन्वजायन्त तदुत्तानपदस्परि

devānāṃ yuge prathame'sataḥ sadajāyata | tadāśā anvajāyanta taduttānapadaspari

भूर्जज्ञ उत्तानपदो भुव आशा अजायन्त । अदितेर्दक्षो अजायत दक्षाद्वदितिः परि

bhūrjajña uttānapado bhuva āśā ajāyanta | aditerdakṣo ajāyata dakṣādvaditiḥ pari

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः

aditirhyajaniṣṭa dakṣa yā duhitā tava | tāṃ devā anvajāyanta bhadrā amṛtabandhavaḥ

यद्देवा अदः सलिले सुसंरब्धा अतिष्ठत । अत्रा वो नृत्यतामिव तीव्रो रेणुरपायत

yaddevā adaḥ salile susaṃrabdhā atiṣṭhata | atrā vo nṛtyatāmiva tīvro reṇurapāyata

यद्देवा यतयो यथा भुवनान्यपिन्वत । अत्रा समुद्र आ गूळ्हमा सूर्यमजभर्तन

yaddevā yatayo yathā bhuvanānyapinvata | atrā samudra ā gūl̤hamā sūryamajabhartana

अष्टौ पुत्रासो अदितेर्ये जातास्तन्वस्परि । देवाँ उप प्रैत्सप्तभिः परा मार्ताण्डमास्यत्

aṣṭau putrāso aditerye jātāstanvaspari | devā~ upa praitsaptabhiḥ parā mārtāṇḍamāsyat

सप्तभिः पुत्रैरदितिरुप प्रैत्पूर्व्यं युगम् । प्रजायै मृत्यवे त्वत्पुनर्मार्ताण्डमाभरत्

saptabhiḥ putrairaditirupa praitpūrvyaṃ yugam | prajāyai mṛtyave tvatpunarmārtāṇḍamābharat

जनिष्ठा उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ओजिष्ठो बहुलाभिमानः । अवर्धन्निन्द्रं मरुतश्चिदत्र माता यद्वीरं दधनद्धनिष्ठा

janiṣṭhā ugraḥ sahase turāya mandra ojiṣṭho bahulābhimānaḥ | avardhannindraṃ marutaścidatra mātā yadvīraṃ dadhanaddhaniṣṭhā

द्रुहो निषत्ता पृशनी चिदेवैः पुरू शंसेन वावृधुष्ट इन्द्रम् । अभीवृतेव ता महापदेन ध्वान्तात्प्रपित्वादुदरन्त गर्भाः

druho niṣattā pṛśanī cidevaiḥ purū śaṃsena vāvṛdhuṣṭa indram | abhīvṛteva tā mahāpadena dhvāntātprapitvādudaranta garbhāḥ

ऋष्वा ते पादा प्र यज्जिगास्यवर्धन्वाजा उत ये चिदत्र । त्वमिन्द्र सालावृकान्सहस्रमासन्दधिषे अश्विना ववृत्याः

ṛṣvā te pādā pra yajjigāsyavardhanvājā uta ye cidatra | tvamindra sālāvṛkānsahasramāsandadhiṣe aśvinā vavṛtyāḥ

समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्याय वक्षि । वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि

samanā tūrṇirupa yāsi yajñamā nāsatyā sakhyāya vakṣi | vasāvyāmindra dhārayaḥ sahasrāśvinā śūra dadaturmaghāni

मन्दमान ऋतादधि प्रजायै सखिभिरिन्द्र इषिरेभिरर्थम् । आभिर्हि माया उप दस्युमागान्मिहः प्र तम्रा अवपत्तमांसि

mandamāna ṛtādadhi prajāyai sakhibhirindra iṣirebhirartham | ābhirhi māyā upa dasyumāgānmihaḥ pra tamrā avapattamāṃsi

सनामाना चिद्ध्वसयो न्यस्मा अवाहन्निन्द्र उषसो यथानः । ऋष्वैरगच्छः सखिभिर्निकामैः साकं प्रतिष्ठा हृद्या जघन्थ

sanāmānā ciddhvasayo nyasmā avāhannindra uṣaso yathānaḥ | ṛṣvairagacchaḥ sakhibhirnikāmaiḥ sākaṃ pratiṣṭhā hṛdyā jaghantha

त्वं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कृण्वान ऋषये विमायम् । त्वं चकर्थ मनवे स्योनान्पथो देवत्राञ्जसेव यानान्

tvaṃ jaghantha namuciṃ makhasyuṃ dāsaṃ kṛṇvāna ṛṣaye vimāyam | tvaṃ cakartha manave syonānpatho devatrāñjaseva yānān

त्वमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ । अनु त्वा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान्वनिनश्चकर्थ

tvametāni papriṣe vi nāmeśāna indra dadhiṣe gabhastau | anu tvā devāḥ śavasā madantyuparibudhnānvaninaścakartha

चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चच्छद्यात् । पृथिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु

cakraṃ yadasyāpsvā niṣattamuto tadasmai madhviccacchadyāt | pṛthivyāmatiṣitaṃ yadūdhaḥ payo goṣvadadhā oṣadhīṣu

अश्वादियायेति यद्वदन्त्योजसो जातमुत मन्य एनम् । मन्योरियाय हर्म्येषु तस्थौ यतः प्रजज्ञ इन्द्रो अस्य वेद

aśvādiyāyeti yadvadantyojaso jātamuta manya enam | manyoriyāya harmyeṣu tasthau yataḥ prajajña indro asya veda

वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः । अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यस्मान्निधयेव बद्धान्

vayaḥ suparṇā upa sedurindraṃ priyamedhā ṛṣayo nādhamānāḥ | apa dhvāntamūrṇuhi pūrdhi cakṣurmumugdhyasmānnidhayeva baddhān

वसूनां वा चर्कृष इयक्षन्धिया वा यज्ञैर्वा रोदस्योः । अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा ये सुश्रुणं सुश्रुतो धुः

vasūnāṃ vā carkṛṣa iyakṣandhiyā vā yajñairvā rodasyoḥ | arvanto vā ye rayimantaḥ sātau vanuṃ vā ye suśruṇaṃ suśruto dhuḥ

हव एषामसुरो नक्षत द्यां श्रवस्यता मनसा निंसत क्षाम् । चक्षाणा यत्र सुविताय देवा द्यौर्न वारेभिः कृणवन्त स्वैः

hava eṣāmasuro nakṣata dyāṃ śravasyatā manasā niṃsata kṣām | cakṣāṇā yatra suvitāya devā dyaurna vārebhiḥ kṛṇavanta svaiḥ

इयमेषाममृतानां गीः सर्वताता ये कृपणन्त रत्नम् । धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यमसामि

iyameṣāmamṛtānāṃ gīḥ sarvatātā ye kṛpaṇanta ratnam | dhiyaṃ ca yajñaṃ ca sādhantaste no dhāntu vasavyamasāmi

आ तत्त इन्द्रायवः पनन्ताभि य ऊर्वं गोमन्तं तितृत्सान् । सकृत्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधारां बृहतीं दुदुक्षन्

ā tatta indrāyavaḥ panantābhi ya ūrvaṃ gomantaṃ titṛtsān | sakṛtsvaṃ ye puruputrāṃ mahīṃ sahasradhārāṃ bṛhatīṃ dudukṣan

शचीव इन्द्रमवसे कृणुध्वमनानतं दमयन्तं पृतन्यून् । ऋभुक्षणं मघवानं सुवृक्तिं भर्ता यो वज्रं नर्यं पुरुक्षुः

śacīva indramavase kṛṇudhvamanānataṃ damayantaṃ pṛtanyūn | ṛbhukṣaṇaṃ maghavānaṃ suvṛktiṃ bhartā yo vajraṃ naryaṃ purukṣuḥ

यद्वावान पुरुतमं पुराषाळा वृत्रहेन्द्रो नामान्यप्राः । अचेति प्रासहस्पतिस्तुविष्मान्यदीमुश्मसि कर्तवे करत्तत्

yadvāvāna purutamaṃ purāṣāl̤ā vṛtrahendro nāmānyaprāḥ | aceti prāsahaspatistuviṣmānyadīmuśmasi kartave karattat

प्र सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदने विवस्वतः । प्र सप्तसप्त त्रेधा हि चक्रमुः प्र सृत्वरीणामति सिन्धुरोजसा

pra su va āpo mahimānamuttamaṃ kārurvocāti sadane vivasvataḥ | pra saptasapta tredhā hi cakramuḥ pra sṛtvarīṇāmati sindhurojasā

प्र तेऽरदद्वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद्वाजाँ अभ्यद्रवस्त्वम् । भूम्या अधि प्रवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि

pra te'radadvaruṇo yātave pathaḥ sindho yadvājā~ abhyadravastvam | bhūmyā adhi pravatā yāsi sānunā yadeṣāmagraṃ jagatāmirajyasi

दिवि स्वनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्ति भानुना । अभ्रादिव प्र स्तनयन्ति वृष्टयः सिन्धुर्यदेति वृषभो न रोरुवत्

divi svano yatate bhūmyoparyanantaṃ śuṣmamudiyarti bhānunā | abhrādiva pra stanayanti vṛṣṭayaḥ sindhuryadeti vṛṣabho na roruvat

अभि त्वा सिन्धो शिशुमिन्न मातरो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः । राजेव युध्वा नयसि त्वमित्सिचौ यदासामग्रं प्रवतामिनक्षसि

abhi tvā sindho śiśuminna mātaro vāśrā arṣanti payaseva dhenavaḥ | rājeva yudhvā nayasi tvamitsicau yadāsāmagraṃ pravatāminakṣasi

इमं मे गङ्गे यमुने सरस्वति शुतुद्रि स्तोमं सचता परुष्ण्या । असिक्न्या मरुद्वृधे वितस्तयार्जीकीये शृणुह्या सुषोमया

imaṃ me gaṅge yamune sarasvati śutudri stomaṃ sacatā paruṣṇyā | asiknyā marudvṛdhe vitastayārjīkīye śṛṇuhyā suṣomayā

तृष्टामया प्रथमं यातवे सजूः सुसर्त्वा रसया श्वेत्या त्या । त्वं सिन्धो कुभया गोमतीं क्रुमुं मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे

tṛṣṭāmayā prathamaṃ yātave sajūḥ susartvā rasayā śvetyā tyā | tvaṃ sindho kubhayā gomatīṃ krumuṃ mehatnvā sarathaṃ yābhirīyase

ऋजीत्येनी रुशती महित्वा परि ज्रयांसि भरते रजांसि । अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रा वपुषीव दर्शता

ṛjītyenī ruśatī mahitvā pari jrayāṃsi bharate rajāṃsi | adabdhā sindhurapasāmapastamāśvā na citrā vapuṣīva darśatā

स्वश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुकृता वाजिनीवती । ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्ते सुभगा मधुवृधम्

svaśvā sindhuḥ surathā suvāsā hiraṇyayī sukṛtā vājinīvatī | ūrṇāvatī yuvatiḥ sīlamāvatyutādhi vaste subhagā madhuvṛdham

सुखं रथं युयुजे सिन्धुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ । महान्ह्यस्य महिमा पनस्यतेऽदब्धस्य स्वयशसो विरप्शिनः

sukhaṃ rathaṃ yuyuje sindhuraśvinaṃ tena vājaṃ saniṣadasminnājau | mahānhyasya mahimā panasyate'dabdhasya svayaśaso virapśinaḥ

आ व ऋञ्जस ऊर्जां व्युष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसी अनक्तन । उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदःसदो वरिवस्यात उद्भिदा

ā va ṛñjasa ūrjāṃ vyuṣṭiṣvindraṃ maruto rodasī anaktana | ubhe yathā no ahanī sacābhuvā sadaḥsado varivasyāta udbhidā

तदु श्रेष्ठं सवनं सुनोतनात्यो न हस्तयतो अद्रिः सोतरि । विदद्ध्यर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः

tadu śreṣṭhaṃ savanaṃ sunotanātyo na hastayato adriḥ sotari | vidaddhyaryo abhibhūti pauṃsyaṃ maho rāye cittarute yadarvataḥ

तदिद्ध्यस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवे गातुमश्रेत् । गोअर्णसि त्वाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि प्रेमध्वरेष्वध्वराँ अशिश्रयुः

tadiddhyasya savanaṃ viverapo yathā purā manave gātumaśret | goarṇasi tvāṣṭre aśvanirṇiji premadhvareṣvadhvarā~ aśiśrayuḥ

अप हत रक्षसो भङ्गुरावत स्कभायत निरृतिं सेधतामतिम् । आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यं भरत श्लोकमद्रयः

apa hata rakṣaso bhaṅgurāvata skabhāyata nirṛtiṃ sedhatāmatim | ā no rayiṃ sarvavīraṃ sunotana devāvyaṃ bharata ślokamadrayaḥ

दिवश्चिदा वोऽमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः । वायोश्चिदा सोमरभस्तरेभ्योऽग्नेश्चिदर्च पितुकृत्तरेभ्यः

divaścidā vo'mavattarebhyo vibhvanā cidāśvapastarebhyaḥ | vāyościdā somarabhastarebhyo'gneścidarca pitukṛttarebhyaḥ

भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो ग्रावाणो वाचा दिविता दिवित्मता । नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तो अभितो मिथस्तुरः

bhurantu no yaśasaḥ sotvandhaso grāvāṇo vācā divitā divitmatā | naro yatra duhate kāmyaṃ madhvāghoṣayanto abhito mithasturaḥ

सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषो दुहन्ति ते । दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्या न मर्जयन्त आसभिः

sunvanti somaṃ rathirāso adrayo nirasya rasaṃ gaviṣo duhanti te | duhantyūdharupasecanāya kaṃ naro havyā na marjayanta āsabhiḥ

एते नरः स्वपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः । वामंवामं वो दिव्याय धाम्ने वसुवसु वः पार्थिवाय सुन्वते

ete naraḥ svapaso abhūtana ya indrāya sunutha somamadrayaḥ | vāmaṃvāmaṃ vo divyāya dhāmne vasuvasu vaḥ pārthivāya sunvate

अभ्रप्रुषो न वाचा प्रुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञा विजानुषः । सुमारुतं न ब्रह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे

abhrapruṣo na vācā pruṣā vasu haviṣmanto na yajñā vijānuṣaḥ | sumārutaṃ na brahmāṇamarhase gaṇamastoṣyeṣāṃ na śobhase

श्रिये मर्यासो अञ्जीँरकृण्वत सुमारुतं न पूर्वीरति क्षपः । दिवस्पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रा न वावृधुः

śriye maryāso añjī~rakṛṇvata sumārutaṃ na pūrvīrati kṣapaḥ | divasputrāsa etā na yetira ādityāsaste akrā na vāvṛdhuḥ

प्र ये दिवः पृथिव्या न बर्हणा त्मना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः । पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो न मर्या अभिद्यवः

pra ye divaḥ pṛthivyā na barhaṇā tmanā riricre abhrānna sūryaḥ | pājasvanto na vīrāḥ panasyavo riśādaso na maryā abhidyavaḥ

युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न मही श्रथर्यति । विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वः प्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत

yuṣmākaṃ budhne apāṃ na yāmani vithuryati na mahī śratharyati | viśvapsuryajño arvāgayaṃ su vaḥ prayasvanto na satrāca ā gata

यूयं धूर्षु प्रयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासा व्युष्टिषु । श्येनासो न स्वयशसो रिशादसः प्रवासो न प्रसितासः परिप्रुषः

yūyaṃ dhūrṣu prayujo na raśmibhirjyotiṣmanto na bhāsā vyuṣṭiṣu | śyenāso na svayaśaso riśādasaḥ pravāso na prasitāsaḥ paripruṣaḥ

प्र यद्वहध्वे मरुतः पराकाद्यूयं महः संवरणस्य वस्वः । विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत

pra yadvahadhve marutaḥ parākādyūyaṃ mahaḥ saṃvaraṇasya vasvaḥ | vidānāso vasavo rādhyasyārācciddveṣaḥ sanutaryuyota

य उदृचि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत् । रेवत्स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथे अस्तु

ya udṛci yajñe adhvareṣṭhā marudbhyo na mānuṣo dadāśat | revatsa vayo dadhate suvīraṃ sa devānāmapi gopīthe astu

ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्ना शम्भविष्ठाः । ते नोऽवन्तु रथतूर्मनीषां महश्च यामन्नध्वरे चकानाः

te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmā ādityena nāmnā śambhaviṣṭhāḥ | te no'vantu rathatūrmanīṣāṃ mahaśca yāmannadhvare cakānāḥ

विप्रासो न मन्मभिः स्वाध्यो देवाव्यो न यज्ञैः स्वप्नसः । राजानो न चित्राः सुसंदृशः क्षितीनां न मर्या अरेपसः

viprāso na manmabhiḥ svādhyo devāvyo na yajñaiḥ svapnasaḥ | rājāno na citrāḥ susaṃdṛśaḥ kṣitīnāṃ na maryā arepasaḥ

अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते

agnirna ye bhrājasā rukmavakṣaso vātāso na svayujaḥ sadyaūtayaḥ | prajñātāro na jyeṣṭhāḥ sunītayaḥ suśarmāṇo na somā ṛtaṃ yate

वातासो न ये धुनयो जिगत्नवोऽग्नीनां न जिह्वा विरोकिणः । वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणां न शंसाः सुरातयः

vātāso na ye dhunayo jigatnavo'gnīnāṃ na jihvā virokiṇaḥ | varmaṇvanto na yodhāḥ śimīvantaḥ pitṝṇāṃ na śaṃsāḥ surātayaḥ

रथानां न येऽराः सनाभयो जिगीवांसो न शूरा अभिद्यवः । वरेयवो न मर्या घृतप्रुषोऽभिस्वर्तारो अर्कं न सुष्टुभः

rathānāṃ na ye'rāḥ sanābhayo jigīvāṃso na śūrā abhidyavaḥ | vareyavo na maryā ghṛtapruṣo'bhisvartāro arkaṃ na suṣṭubhaḥ

अश्वासो न ये ज्येष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यः सुदानवः । आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपा अङ्गिरसो न सामभिः

aśvāso na ye jyeṣṭhāsa āśavo didhiṣavo na rathyaḥ sudānavaḥ | āpo na nimnairudabhirjigatnavo viśvarūpā aṅgiraso na sāmabhiḥ

ग्रावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो न विश्वहा । शिशूला न क्रीळयः सुमातरो महाग्रामो न यामन्नुत त्विषा

grāvāṇo na sūrayaḥ sindhumātara ādardirāso adrayo na viśvahā | śiśūlā na krīl̤ayaḥ sumātaro mahāgrāmo na yāmannuta tviṣā

उषसां न केतवोऽध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन् । सिन्धवो न ययियो भ्राजदृष्टयः परावतो न योजनानि ममिरे

uṣasāṃ na ketavo'dhvaraśriyaḥ śubhaṃyavo nāñjibhirvyaśvitan | sindhavo na yayiyo bhrājadṛṣṭayaḥ parāvato na yojanāni mamire

सुभागान्नो देवाः कृणुता सुरत्नानस्मान्स्तोतॄन्मरुतो वावृधानाः । अधि स्तोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद्धि वो रत्नधेयानि सन्ति

subhāgānno devāḥ kṛṇutā suratnānasmānstotṝnmaruto vāvṛdhānāḥ | adhi stotrasya sakhyasya gāta sanāddhi vo ratnadheyāni santi

अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु । नाना हनू विभृते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः

apaśyamasya mahato mahitvamamartyasya martyāsu vikṣu | nānā hanū vibhṛte saṃ bharete asinvatī bapsatī bhūryattaḥ

गुहा शिरो निहितमृधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वया वनानि । अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्ता नमसाधि विक्षु

guhā śiro nihitamṛdhagakṣī asinvannatti jihvayā vanāni | atrāṇyasmai paḍbhiḥ saṃ bharantyuttānahastā namasādhi vikṣu

प्र मातुः प्रतरं गुह्यमिच्छन्कुमारो न वीरुधः सर्पदुर्वीः । ससं न पक्वमविदच्छुचन्तं रिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः

pra mātuḥ prataraṃ guhyamicchankumāro na vīrudhaḥ sarpadurvīḥ | sasaṃ na pakvamavidacchucantaṃ ririhvāṃsaṃ ripa upasthe antaḥ

तद्वामृतं रोदसी प्र ब्रवीमि जायमानो मातरा गर्भो अत्ति । नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङ्ग विचेताः स प्रचेताः

tadvāmṛtaṃ rodasī pra bravīmi jāyamāno mātarā garbho atti | nāhaṃ devasya martyaściketāgniraṅga vicetāḥ sa pracetāḥ

यो अस्मा अन्नं तृष्वादधात्याज्यैर्घृतैर्जुहोति पुष्यति । तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षेऽग्ने विश्वतः प्रत्यङ्ङसि त्वम्

yo asmā annaṃ tṛṣvādadhātyājyairghṛtairjuhoti puṣyati | tasmai sahasramakṣabhirvi cakṣe'gne viśvataḥ pratyaṅṅasi tvam

किं देवेषु त्यज एनश्चकर्थाग्ने पृच्छामि नु त्वामविद्वान् । अक्रीळन्क्रीळन्हरिरत्तवेऽदन्वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः

kiṃ deveṣu tyaja enaścakarthāgne pṛcchāmi nu tvāmavidvān | akrīl̤ankrīl̤anharirattave'danvi parvaśaścakarta gāmivāsiḥ

विषूचो अश्वान्युयुजे वनेजा ऋजीतिभी रशनाभिर्गृभीतान् । चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समानृधे पर्वभिर्वावृधानः

viṣūco aśvānyuyuje vanejā ṛjītibhī raśanābhirgṛbhītān | cakṣade mitro vasubhiḥ sujātaḥ samānṛdhe parvabhirvāvṛdhānaḥ

अग्निः सप्तिं वाजम्भरं ददात्यग्निर्वीरं श्रुत्यं कर्मनिष्ठाम् । अग्नी रोदसी वि चरत्समञ्जन्नग्निर्नारीं वीरकुक्षिं पुरंधिम्

agniḥ saptiṃ vājambharaṃ dadātyagnirvīraṃ śrutyaṃ karmaniṣṭhām | agnī rodasī vi caratsamañjannagnirnārīṃ vīrakukṣiṃ puraṃdhim

अग्नेरप्नसः समिदस्तु भद्राग्निर्मही रोदसी आ विवेश । अग्निरेकं चोदयत्समत्स्वग्निर्वृत्राणि दयते पुरूणि

agnerapnasaḥ samidastu bhadrāgnirmahī rodasī ā viveśa | agnirekaṃ codayatsamatsvagnirvṛtrāṇi dayate purūṇi

अग्निर्ह त्यं जरतः कर्णमावाग्निरद्भ्यो निरदहज्जरूथम् । अग्निरत्रिं घर्म उरुष्यदन्तरग्निर्नृमेधं प्रजयासृजत्सम्

agnirha tyaṃ jarataḥ karṇamāvāgniradbhyo niradahajjarūtham | agniratriṃ gharma uruṣyadantaragnirnṛmedhaṃ prajayāsṛjatsam

अग्निर्दाद्द्रविणं वीरपेशा अग्निरृषिं यः सहस्रा सनोति । अग्निर्दिवि हव्यमा ततानाग्नेर्धामानि विभृता पुरुत्रा

agnirdāddraviṇaṃ vīrapeśā agnirṛṣiṃ yaḥ sahasrā sanoti | agnirdivi havyamā tatānāgnerdhāmāni vibhṛtā purutrā

अग्निमुक्थैरृषयो वि ह्वयन्तेऽग्निं नरो यामनि बाधितासः । अग्निं वयो अन्तरिक्षे पतन्तोऽग्निः सहस्रा परि याति गोनाम्

agnimukthairṛṣayo vi hvayante'gniṃ naro yāmani bādhitāsaḥ | agniṃ vayo antarikṣe patanto'gniḥ sahasrā pari yāti gonām

अग्निं विश ईळते मानुषीर्या अग्निं मनुषो नहुषो वि जाताः । अग्निर्गान्धर्वीं पथ्यामृतस्याग्नेर्गव्यूतिर्घृत आ निषत्ता

agniṃ viśa īl̤ate mānuṣīryā agniṃ manuṣo nahuṣo vi jātāḥ | agnirgāndharvīṃ pathyāmṛtasyāgnergavyūtirghṛta ā niṣattā

अग्नये ब्रह्म ऋभवस्ततक्षुरग्निं महामवोचामा सुवृक्तिम् । अग्ने प्राव जरितारं यविष्ठाग्ने महि द्रविणमा यजस्व

agnaye brahma ṛbhavastatakṣuragniṃ mahāmavocāmā suvṛktim | agne prāva jaritāraṃ yaviṣṭhāgne mahi draviṇamā yajasva

य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वदृषिर्होता न्यसीदत्पिता नः । स आशिषा द्रविणमिच्छमानः प्रथमच्छदवराँ आ विवेश

ya imā viśvā bhuvanāni juhvadṛṣirhotā nyasīdatpitā naḥ | sa āśiṣā draviṇamicchamānaḥ prathamacchadavarā~ ā viveśa

किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत्स्वित्कथासीत् । यतो भूमिं जनयन्विश्वकर्मा वि द्यामौर्णोन्महिना विश्वचक्षाः

kiṃ svidāsīdadhiṣṭhānamārambhaṇaṃ katamatsvitkathāsīt | yato bhūmiṃ janayanviśvakarmā vi dyāmaurṇonmahinā viśvacakṣāḥ

विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुत विश्वतस्पात् । सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन्देव एकः

viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatobāhuruta viśvataspāt | saṃ bāhubhyāṃ dhamati saṃ patatrairdyāvābhūmī janayandeva ekaḥ

किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणो मनसा पृच्छतेदु तद्यदध्यतिष्ठद्भुवनानि धारयन्

kiṃ svidvanaṃ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivī niṣṭatakṣuḥ | manīṣiṇo manasā pṛcchatedu tadyadadhyatiṣṭhadbhuvanāni dhārayan

या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्नुतेमा । शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः

yā te dhāmāni paramāṇi yāvamā yā madhyamā viśvakarmannutemā | śikṣā sakhibhyo haviṣi svadhāvaḥ svayaṃ yajasva tanvaṃ vṛdhānaḥ

विश्वकर्मन्हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीमुत द्याम् । मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवा सूरिरस्तु

viśvakarmanhaviṣā vāvṛdhānaḥ svayaṃ yajasva pṛthivīmuta dyām | muhyantvanye abhito janāsa ihāsmākaṃ maghavā sūrirastu

वाचस्पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे अद्या हुवेम । स नो विश्वानि हवनानि जोषद्विश्वशम्भूरवसे साधुकर्मा

vācaspatiṃ viśvakarmāṇamūtaye manojuvaṃ vāje adyā huvema | sa no viśvāni havanāni joṣadviśvaśambhūravase sādhukarmā

चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतमेने अजनन्नम्नमाने । यदेदन्ता अददृहन्त पूर्व आदिद्द्यावापृथिवी अप्रथेताम्

cakṣuṣaḥ pitā manasā hi dhīro ghṛtamene ajanannamnamāne | yadedantā adadṛhanta pūrva ādiddyāvāpṛthivī aprathetām

विश्वकर्मा विमना आद्विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् । तेषामिष्टानि समिषा मदन्ति यत्रा सप्तऋषीन्पर एकमाहुः

viśvakarmā vimanā ādvihāyā dhātā vidhātā paramota saṃdṛk | teṣāmiṣṭāni samiṣā madanti yatrā saptaṛṣīnpara ekamāhuḥ

यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा । यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या

yo naḥ pitā janitā yo vidhātā dhāmāni veda bhuvanāni viśvā | yo devānāṃ nāmadhā eka eva taṃ sampraśnaṃ bhuvanā yantyanyā

त आयजन्त द्रविणं समस्मा ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना । असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानि समकृण्वन्निमानि

ta āyajanta draviṇaṃ samasmā ṛṣayaḥ pūrve jaritāro na bhūnā | asūrte sūrte rajasi niṣatte ye bhūtāni samakṛṇvannimāni

परो दिवा पर एना पृथिव्या परो देवेभिरसुरैर्यदस्ति । कं स्विद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त विश्वे

paro divā para enā pṛthivyā paro devebhirasurairyadasti | kaṃ svidgarbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥ samapaśyanta viśve

तमिद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुः

tamidgarbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥ samagacchanta viśve | ajasya nābhāvadhyekamarpitaṃ yasminviśvāni bhuvanāni tasthuḥ

न तं विदाथ य इमा जजानान्यद्युष्माकमन्तरं बभूव । नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप उक्थशासश्चरन्ति

na taṃ vidātha ya imā jajānānyadyuṣmākamantaraṃ babhūva | nīhāreṇa prāvṛtā jalpyā cāsutṛpa ukthaśāsaścaranti

यस्ते मन्योऽविधद्वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक् । साह्याम दासमार्यं त्वया युजा सहस्कृतेन सहसा सहस्वता

yaste manyo'vidhadvajra sāyaka saha ojaḥ puṣyati viśvamānuṣak | sāhyāma dāsamāryaṃ tvayā yujā sahaskṛtena sahasā sahasvatā

मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणो जातवेदाः । मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नो मन्यो तपसा सजोषाः

manyurindro manyurevāsa devo manyurhotā varuṇo jātavedāḥ | manyuṃ viśa īl̤ate mānuṣīryāḥ pāhi no manyo tapasā sajoṣāḥ

अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान्तपसा युजा वि जहि शत्रून् ।* अमित्रहा वृत्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरा त्वं नः

abhīhi manyo tavasastavīyāntapasā yujā vi jahi śatrūn |* amitrahā vṛtrahā dasyuhā ca viśvā vasūnyā bharā tvaṃ naḥ

त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयम्भूर्भामो अभिमातिषाहः । विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पृतनासु धेहि

tvaṃ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayambhūrbhāmo abhimātiṣāhaḥ | viśvacarṣaṇiḥ sahuriḥ sahāvānasmāsvojaḥ pṛtanāsu dhehi

अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव क्रत्वा तविषस्य प्रचेतः । तं त्वा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं स्वा तनूर्बलदेयाय मेहि

abhāgaḥ sannapa pareto asmi tava kratvā taviṣasya pracetaḥ | taṃ tvā manyo akraturjihīl̤āhaṃ svā tanūrbaladeyāya mehi

अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वाङ्प्रतीचीनः सहुरे विश्वधायः । मन्यो वज्रिन्नभि मामा ववृत्स्व हनाव दस्यूँरुत बोध्यापेः

ayaṃ te asmyupa mehyarvāṅpratīcīnaḥ sahure viśvadhāyaḥ | manyo vajrinnabhi māmā vavṛtsva hanāva dasyū~ruta bodhyāpeḥ

अभि प्रेहि दक्षिणतो भवा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि । जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशु प्रथमा पिबाव

abhi prehi dakṣiṇato bhavā me'dhā vṛtrāṇi jaṅghanāva bhūri | juhomi te dharuṇaṃ madhvo agramubhā upāṃśu prathamā pibāva

त्वया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धृषिता मरुत्वः । तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि प्र यन्तु नरो अग्निरूपाः

tvayā manyo sarathamārujanto harṣamāṇāso dhṛṣitā marutvaḥ | tigmeṣava āyudhā saṃśiśānā abhi pra yantu naro agnirūpāḥ

अग्निरिव मन्यो त्विषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूत एधि । हत्वाय शत्रून्वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मृधो नुदस्व

agniriva manyo tviṣitaḥ sahasva senānīrnaḥ sahure hūta edhi | hatvāya śatrūnvi bhajasva veda ojo mimāno vi mṛdho nudasva

सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन्मृणन्प्रमृणन्प्रेहि शत्रून् । उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशं नयस एकज त्वम्

sahasva manyo abhimātimasme rujanmṛṇanpramṛṇanprehi śatrūn | ugraṃ te pājo nanvā rurudhre vaśī vaśaṃ nayasa ekaja tvam

एको बहूनामसि मन्यवीळितो विशंविशं युधये सं शिशाधि । अकृत्तरुक्त्वया युजा वयं द्युमन्तं घोषं विजयाय कृण्महे

eko bahūnāmasi manyavīl̤ito viśaṃviśaṃ yudhaye saṃ śiśādhi | akṛttaruktvayā yujā vayaṃ dyumantaṃ ghoṣaṃ vijayāya kṛṇmahe

विजेषकृदिन्द्र इवानवब्रवोऽस्माकं मन्यो अधिपा भवेह । प्रियं ते नाम सहुरे गृणीमसि विद्मा तमुत्सं यत आबभूथ

vijeṣakṛdindra ivānavabravo'smākaṃ manyo adhipā bhaveha | priyaṃ te nāma sahure gṛṇīmasi vidmā tamutsaṃ yata ābabhūtha

आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्यभिभूत उत्तरम् । क्रत्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूत संसृजि

ābhūtyā sahajā vajra sāyaka saho bibharṣyabhibhūta uttaram | kratvā no manyo saha medyedhi mahādhanasya puruhūta saṃsṛji

संसृष्टं धनमुभयं समाकृतमस्मभ्यं दत्तां वरुणश्च मन्युः । भियं दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि लयन्ताम्

saṃsṛṣṭaṃ dhanamubhayaṃ samākṛtamasmabhyaṃ dattāṃ varuṇaśca manyuḥ | bhiyaṃ dadhānā hṛdayeṣu śatravaḥ parājitāso apa ni layantām

सत्येनोत्तभिता भूमिः सूर्येणोत्तभिता द्यौः । ऋतेनादित्यास्तिष्ठन्ति दिवि सोमो अधि श्रितः

satyenottabhitā bhūmiḥ sūryeṇottabhitā dyauḥ | ṛtenādityāstiṣṭhanti divi somo adhi śritaḥ

सोमेनादित्या बलिनः सोमेन पृथिवी मही । अथो नक्षत्राणामेषामुपस्थे सोम आहितः

somenādityā balinaḥ somena pṛthivī mahī | atho nakṣatrāṇāmeṣāmupasthe soma āhitaḥ

सोमं मन्यते पपिवान्यत्सम्पिंषन्त्योषधिम् । सोमं यं ब्रह्माणो विदुर्न तस्याश्नाति कश्चन

somaṃ manyate papivānyatsampiṃṣantyoṣadhim | somaṃ yaṃ brahmāṇo vidurna tasyāśnāti kaścana

आच्छद्विधानैर्गुपितो बार्हतैः सोम रक्षितः । ग्राव्णामिच्छृण्वन्तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः

ācchadvidhānairgupito bārhataiḥ soma rakṣitaḥ | grāvṇāmicchṛṇvantiṣṭhasi na te aśnāti pārthivaḥ

यत्त्वा देव प्रपिबन्ति तत आ प्यायसे पुनः । वायुः सोमस्य रक्षिता समानां मास आकृतिः

yattvā deva prapibanti tata ā pyāyase punaḥ | vāyuḥ somasya rakṣitā samānāṃ māsa ākṛtiḥ

रैभ्यासीदनुदेयी नाराशंसी न्योचनी । सूर्याया भद्रमिद्वासो गाथयैति परिष्कृतम्

raibhyāsīdanudeyī nārāśaṃsī nyocanī | sūryāyā bhadramidvāso gāthayaiti pariṣkṛtam

चित्तिरा उपबर्हणं चक्षुरा अभ्यञ्जनम् । द्यौर्भूमिः कोश आसीद्यदयात्सूर्या पतिम्

cittirā upabarhaṇaṃ cakṣurā abhyañjanam | dyaurbhūmiḥ kośa āsīdyadayātsūryā patim

स्तोमा आसन्प्रतिधयः कुरीरं छन्द ओपशः । सूर्याया अश्विना वराग्निरासीत्पुरोगवः

stomā āsanpratidhayaḥ kurīraṃ chanda opaśaḥ | sūryāyā aśvinā varāgnirāsītpurogavaḥ

सोमो वधूयुरभवदश्विनास्तामुभा वरा । सूर्यां यत्पत्ये शंसन्तीं मनसा सविताददात्

somo vadhūyurabhavadaśvināstāmubhā varā | sūryāṃ yatpatye śaṃsantīṃ manasā savitādadāt

मनो अस्या अन आसीद्द्यौरासीदुत च्छदिः । शुक्रावनड्वाहावास्तां यदयात्सूर्या गृहम्

mano asyā ana āsīddyaurāsīduta cchadiḥ | śukrāvanaḍvāhāvāstāṃ yadayātsūryā gṛham

ऋक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः । श्रोत्रं ते चक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः

ṛksāmābhyāmabhihitau gāvau te sāmanāvitaḥ | śrotraṃ te cakre āstāṃ divi panthāścarācāraḥ

शुची ते चक्रे यात्या व्यानो अक्ष आहतः । अनो मनस्मयं सूर्यारोहत्प्रयती पतिम्

śucī te cakre yātyā vyāno akṣa āhataḥ | ano manasmayaṃ sūryārohatprayatī patim

सूर्याया वहतुः प्रागात्सविता यमवासृजत् । अघासु हन्यन्ते गावोऽर्जुन्योः पर्युह्यते

sūryāyā vahatuḥ prāgātsavitā yamavāsṛjat | aghāsu hanyante gāvo'rjunyoḥ paryuhyate

यदश्विना पृच्छमानावयातं त्रिचक्रेण वहतुं सूर्यायाः । विश्वे देवा अनु तद्वामजानन्पुत्रः पितराववृणीत पूषा

yadaśvinā pṛcchamānāvayātaṃ tricakreṇa vahatuṃ sūryāyāḥ | viśve devā anu tadvāmajānanputraḥ pitarāvavṛṇīta pūṣā

यदयातं शुभस्पती वरेयं सूर्यामुप । क्वैकं चक्रं वामासीत्क्व देष्ट्राय तस्थथुः

yadayātaṃ śubhaspatī vareyaṃ sūryāmupa | kvaikaṃ cakraṃ vāmāsītkva deṣṭrāya tasthathuḥ

द्वे ते चक्रे सूर्ये ब्रह्माण ऋतुथा विदुः । अथैकं चक्रं यद्गुहा तदद्धातय इद्विदुः

dve te cakre sūrye brahmāṇa ṛtuthā viduḥ | athaikaṃ cakraṃ yadguhā tadaddhātaya idviduḥ

सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च । ये भूतस्य प्रचेतस इदं तेभ्योऽकरं नमः

sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca | ye bhūtasya pracetasa idaṃ tebhyo'karaṃ namaḥ

पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीळन्तौ परि यातो अध्वरम् । विश्वान्यन्यो भुवनाभिचष्ट ऋतूँरन्यो विदधज्जायते पुनः

pūrvāparaṃ carato māyayaitau śiśū krīl̤antau pari yāto adhvaram | viśvānyanyo bhuvanābhicaṣṭa ṛtū~ranyo vidadhajjāyate punaḥ

नवोनवो भवति जायमानोऽह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम् । भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन्प्र चन्द्रमास्तिरते दीर्घमायुः

navonavo bhavati jāyamāno'hnāṃ keturuṣasāmetyagram | bhāgaṃ devebhyo vi dadhātyāyanpra candramāstirate dīrghamāyuḥ

सुकिंशुकं शल्मलिं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुवृतं सुचक्रम् । आ रोह सूर्ये अमृतस्य लोकं स्योनं पत्ये वहतुं कृणुष्व

sukiṃśukaṃ śalmaliṃ viśvarūpaṃ hiraṇyavarṇaṃ suvṛtaṃ sucakram | ā roha sūrye amṛtasya lokaṃ syonaṃ patye vahatuṃ kṛṇuṣva

उदीर्ष्वातः पतिवती ह्येषा विश्वावसुं नमसा गीर्भिरीळे । अन्यामिच्छ पितृषदं व्यक्तां स ते भागो जनुषा तस्य विद्धि

udīrṣvātaḥ pativatī hyeṣā viśvāvasuṃ namasā gīrbhirīl̤e | anyāmiccha pitṛṣadaṃ vyaktāṃ sa te bhāgo januṣā tasya viddhi

उदीर्ष्वातो विश्वावसो नमसेळा महे त्वा । अन्यामिच्छ प्रफर्व्यं सं जायां पत्या सृज

udīrṣvāto viśvāvaso namasel̤ā mahe tvā | anyāmiccha prapharvyaṃ saṃ jāyāṃ patyā sṛja

अनृक्षरा ऋजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नो वरेयम् । समर्यमा सं भगो नो निनीयात्सं जास्पत्यं सुयममस्तु देवाः

anṛkṣarā ṛjavaḥ santu panthā yebhiḥ sakhāyo yanti no vareyam | samaryamā saṃ bhago no ninīyātsaṃ jāspatyaṃ suyamamastu devāḥ

प्र त्वा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद्येन त्वाबध्नात्सविता सुशेवः । ऋतस्य योनौ सुकृतस्य लोकेऽरिष्टां त्वा सह पत्या दधामि

pra tvā muñcāmi varuṇasya pāśādyena tvābadhnātsavitā suśevaḥ | ṛtasya yonau sukṛtasya loke'riṣṭāṃ tvā saha patyā dadhāmi

प्रेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाममुतस्करम् । यथेयमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति

preto muñcāmi nāmutaḥ subaddhāmamutaskaram | yatheyamindra mīḍhvaḥ suputrā subhagāsati

पूषा त्वेतो नयतु हस्तगृह्याश्विना त्वा प्र वहतां रथेन । गृहान्गच्छ गृहपत्नी यथासो वशिनी त्वं विदथमा वदासि

pūṣā tveto nayatu hastagṛhyāśvinā tvā pra vahatāṃ rathena | gṛhāngaccha gṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃ vidathamā vadāsi

इह प्रियं प्रजया ते समृध्यतामस्मिन्गृहे गार्हपत्याय जागृहि । एना पत्या तन्वं सं सृजस्वाधा जिव्री विदथमा वदाथः

iha priyaṃ prajayā te samṛdhyatāmasmingṛhe gārhapatyāya jāgṛhi | enā patyā tanvaṃ saṃ sṛjasvādhā jivrī vidathamā vadāthaḥ

नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर्व्यज्यते । एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते

nīlalohitaṃ bhavati kṛtyāsaktirvyajyate | edhante asyā jñātayaḥ patirbandheṣu badhyate

परा देहि शामुल्यं ब्रह्मभ्यो वि भजा वसु । कृत्यैषा पद्वती भूत्व्या जाया विशते पतिम्

parā dehi śāmulyaṃ brahmabhyo vi bhajā vasu | kṛtyaiṣā padvatī bhūtvyā jāyā viśate patim

अश्रीरा तनूर्भवति रुशती पापयामुया । पतिर्यद्वध्वो वाससा स्वमङ्गमभिधित्सते

aśrīrā tanūrbhavati ruśatī pāpayāmuyā | patiryadvadhvo vāsasā svamaṅgamabhidhitsate

ये वध्वश्चन्द्रं वहतुं यक्ष्मा यन्ति जनादनु । पुनस्तान्यज्ञिया देवा नयन्तु यत आगताः

ye vadhvaścandraṃ vahatuṃ yakṣmā yanti janādanu | punastānyajñiyā devā nayantu yata āgatāḥ

मा विदन्परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती । सुगेभिर्दुर्गमतीतामप द्रान्त्वरातयः

mā vidanparipanthino ya āsīdanti dampatī | sugebhirdurgamatītāmapa drāntvarātayaḥ

सुमङ्गलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत । सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन

sumaṅgalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata | saubhāgyamasyai dattvāyāthāstaṃ vi paretana

तृष्टमेतत्कटुकमेतदपाष्ठवद्विषवन्नैतदत्तवे । सूर्यां यो ब्रह्मा विद्यात्स इद्वाधूयमर्हति

tṛṣṭametatkaṭukametadapāṣṭhavadviṣavannaitadattave | sūryāṃ yo brahmā vidyātsa idvādhūyamarhati

आशसनं विशसनमथो अधिविकर्तनम् । सूर्यायाः पश्य रूपाणि तानि ब्रह्मा तु शुन्धति

āśasanaṃ viśasanamatho adhivikartanam | sūryāyāḥ paśya rūpāṇi tāni brahmā tu śundhati

गृभ्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासः । भगो अर्यमा सविता पुरंधिर्मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय देवाः

gṛbhṇāmi te saubhagatvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathāsaḥ | bhago aryamā savitā puraṃdhirmahyaṃ tvādurgārhapatyāya devāḥ

तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति । या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तः प्रहराम शेपम्

tāṃ pūṣañchivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyā vapanti | yā na ūrū uśatī viśrayāte yasyāmuśantaḥ praharāma śepam

तुभ्यमग्रे पर्यवहन्सूर्यां वहतुना सह । पुनः पतिभ्यो जायां दा अग्ने प्रजया सह

tubhyamagre paryavahansūryāṃ vahatunā saha | punaḥ patibhyo jāyāṃ dā agne prajayā saha

पुनः पत्नीमग्निरदादायुषा सह वर्चसा । दीर्घायुरस्या यः पतिर्जीवाति शरदः शतम्

punaḥ patnīmagniradādāyuṣā saha varcasā | dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam

सोमः प्रथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः ।* तृतीयो अग्निष्टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यजाः

somaḥ prathamo vivide gandharvo vivida uttaraḥ |* tṛtīyo agniṣṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ

सोमो ददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये । रयिं च पुत्राँश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम्

somo dadadgandharvāya gandharvo dadadagnaye | rayiṃ ca putrā~ścādādagnirmahyamatho imām

इहैव स्तं मा वि यौष्टं विश्वमायुर्व्यश्नुतम् । क्रीळन्तौ पुत्रैर्नप्तृभिर्मोदमानौ स्वे गृहे

ihaiva staṃ mā vi yauṣṭaṃ viśvamāyurvyaśnutam | krīl̤antau putrairnaptṛbhirmodamānau sve gṛhe

आ नः प्रजां जनयतु प्रजापतिराजरसाय समनक्त्वर्यमा । अदुर्मङ्गलीः पतिलोकमा विश शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे

ā naḥ prajāṃ janayatu prajāpatirājarasāya samanaktvaryamā | adurmaṅgalīḥ patilokamā viśa śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade

अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे

aghoracakṣurapatighnyedhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ | vīrasūrdevakāmā syonā śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade

इमां त्वमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रां सुभगां कृणु । दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेकादशं कृधि

imāṃ tvamindra mīḍhvaḥ suputrāṃ subhagāṃ kṛṇu | daśāsyāṃ putrānā dhehi patimekādaśaṃ kṛdhi

सम्राज्ञी श्वशुरे भव सम्राज्ञी श्वश्र्वां भव । ननान्दरि सम्राज्ञी भव सम्राज्ञी अधि देवृषु

samrājñī śvaśure bhava samrājñī śvaśrvāṃ bhava | nanāndari samrājñī bhava samrājñī adhi devṛṣu

समञ्जन्तु विश्वे देवाः समापो हृदयानि नौ । सं मातरिश्वा सं धाता समु देष्ट्री दधातु नौ

samañjantu viśve devāḥ samāpo hṛdayāni nau | saṃ mātariśvā saṃ dhātā samu deṣṭrī dadhātu nau

वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । यत्रामदद्वृषाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

vi hi sotorasṛkṣata nendraṃ devamamaṃsata | yatrāmadadvṛṣākapiraryaḥ puṣṭeṣu matsakhā viśvasmādindra uttaraḥ

परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः । नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

parā hīndra dhāvasi vṛṣākaperati vyathiḥ | no aha pra vindasyanyatra somapītaye viśvasmādindra uttaraḥ

किमयं त्वां वृषाकपिश्चकार हरितो मृगः । यस्मा इरस्यसीदु न्वर्यो वा पुष्टिमद्वसु विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

kimayaṃ tvāṃ vṛṣākapiścakāra harito mṛgaḥ | yasmā irasyasīdu nvaryo vā puṣṭimadvasu viśvasmādindra uttaraḥ

यमिमं त्वं वृषाकपिं प्रियमिन्द्राभिरक्षसि । श्वा न्वस्य जम्भिषदपि कर्णे वराहयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

yamimaṃ tvaṃ vṛṣākapiṃ priyamindrābhirakṣasi | śvā nvasya jambhiṣadapi karṇe varāhayurviśvasmādindra uttaraḥ

प्रिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता व्यदूदुषत् । शिरो न्वस्य राविषं न सुगं दुष्कृते भुवं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

priyā taṣṭāni me kapirvyaktā vyadūduṣat | śiro nvasya rāviṣaṃ na sugaṃ duṣkṛte bhuvaṃ viśvasmādindra uttaraḥ

न मत्स्त्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत् । न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

na matstrī subhasattarā na suyāśutarā bhuvat | na matpraticyavīyasī na sakthyudyamīyasī viśvasmādindra uttaraḥ

उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङ्ग भविष्यति । भसन्मे अम्ब सक्थि मे शिरो मे वीव हृष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

uve amba sulābhike yathevāṅga bhaviṣyati | bhasanme amba sakthi me śiro me vīva hṛṣyati viśvasmādindra uttaraḥ

किं सुबाहो स्वङ्गुरे पृथुष्टो पृथुजाघने । किं शूरपत्नि नस्त्वमभ्यमीषि वृषाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

kiṃ subāho svaṅgure pṛthuṣṭo pṛthujāghane | kiṃ śūrapatni nastvamabhyamīṣi vṛṣākapiṃ viśvasmādindra uttaraḥ

अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते । उताहमस्मि वीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

avīrāmiva māmayaṃ śarārurabhi manyate | utāhamasmi vīriṇīndrapatnī marutsakhā viśvasmādindra uttaraḥ

संहोत्रं स्म पुरा नारी समनं वाव गच्छति । वेधा ऋतस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

saṃhotraṃ sma purā nārī samanaṃ vāva gacchati | vedhā ṛtasya vīriṇīndrapatnī mahīyate viśvasmādindra uttaraḥ

इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम् । नह्यस्या अपरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

indrāṇīmāsu nāriṣu subhagāmahamaśravam | nahyasyā aparaṃ cana jarasā marate patirviśvasmādindra uttaraḥ

नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्वृषाकपेरृते । यस्येदमप्यं हविः प्रियं देवेषु गच्छति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

nāhamindrāṇi rāraṇa sakhyurvṛṣākaperṛte | yasyedamapyaṃ haviḥ priyaṃ deveṣu gacchati viśvasmādindra uttaraḥ

वृषाकपायि रेवति सुपुत्र आदु सुस्नुषे । घसत्त इन्द्र उक्षणः प्रियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

vṛṣākapāyi revati suputra ādu susnuṣe | ghasatta indra ukṣaṇaḥ priyaṃ kācitkaraṃ havirviśvasmādindra uttaraḥ

उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम् । उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पृणन्ति मे विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

ukṣṇo hi me pañcadaśa sākaṃ pacanti viṃśatim | utāhamadmi pīva idubhā kukṣī pṛṇanti me viśvasmādindra uttaraḥ

वृषभो न तिग्मशृङ्गोऽन्तर्यूथेषु रोरुवत् । मन्थस्त इन्द्र शं हृदे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

vṛṣabho na tigmaśṛṅgo'ntaryūtheṣu roruvat | manthasta indra śaṃ hṛde yaṃ te sunoti bhāvayurviśvasmādindra uttaraḥ

न सेशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृत् । सेदीशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

na seśe yasya rambate'ntarā sakthyā kapṛt | sedīśe yasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate viśvasmādindra uttaraḥ

न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते । सेदीशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

na seśe yasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate | sedīśe yasya rambate'ntarā sakthyā kapṛdviśvasmādindra uttaraḥ

अयमिन्द्र वृषाकपिः परस्वन्तं हतं विदत् । असिं सूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

ayamindra vṛṣākapiḥ parasvantaṃ hataṃ vidat | asiṃ sūnāṃ navaṃ carumādedhasyāna ācitaṃ viśvasmādindra uttaraḥ

अयमेमि विचाकशद्विचिन्वन्दासमार्यम् । पिबामि पाकसुत्वनोऽभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

ayamemi vicākaśadvicinvandāsamāryam | pibāmi pākasutvano'bhi dhīramacākaśaṃ viśvasmādindra uttaraḥ

धन्व च यत्कृन्तत्रं च कति स्वित्ता वि योजना । नेदीयसो वृषाकपेऽस्तमेहि गृहाँ उप विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

dhanva ca yatkṛntatraṃ ca kati svittā vi yojanā | nedīyaso vṛṣākape'stamehi gṛhā~ upa viśvasmādindra uttaraḥ

पुनरेहि वृषाकपे सुविता कल्पयावहै । य एष स्वप्ननंशनोऽस्तमेषि पथा पुनर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

punarehi vṛṣākape suvitā kalpayāvahai | ya eṣa svapnanaṃśano'stameṣi pathā punarviśvasmādindra uttaraḥ

यदुदञ्चो वृषाकपे गृहमिन्द्राजगन्तन । क्व स्य पुल्वघो मृगः कमगञ्जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

yadudañco vṛṣākape gṛhamindrājagantana | kva sya pulvagho mṛgaḥ kamagañjanayopano viśvasmādindra uttaraḥ

पर्शुर्ह नाम मानवी साकं ससूव विंशतिम् । भद्रं भल त्यस्या अभूद्यस्या उदरमामयद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः

parśurha nāma mānavī sākaṃ sasūva viṃśatim | bhadraṃ bhala tyasyā abhūdyasyā udaramāmayadviśvasmādindra uttaraḥ

रक्षोहणं वाजिनमा जिघर्मि मित्रं प्रथिष्ठमुप यामि शर्म । शिशानो अग्निः क्रतुभिः समिद्धः स नो दिवा स रिषः पातु नक्तम्

rakṣohaṇaṃ vājinamā jigharmi mitraṃ prathiṣṭhamupa yāmi śarma | śiśāno agniḥ kratubhiḥ samiddhaḥ sa no divā sa riṣaḥ pātu naktam

अयोदंष्ट्रो अर्चिषा यातुधानानुप स्पृश जातवेदः समिद्धः । आ जिह्वया मूरदेवान्रभस्व क्रव्यादो वृक्त्व्यपि धत्स्वासन्

ayodaṃṣṭro arciṣā yātudhānānupa spṛśa jātavedaḥ samiddhaḥ | ā jihvayā mūradevānrabhasva kravyādo vṛktvyapi dhatsvāsan

उभोभयाविन्नुप धेहि दंष्ट्रा हिंस्रः शिशानोऽवरं परं च । उतान्तरिक्षे परि याहि राजञ्जम्भैः सं धेह्यभि यातुधानान्

ubhobhayāvinnupa dhehi daṃṣṭrā hiṃsraḥ śiśāno'varaṃ paraṃ ca | utāntarikṣe pari yāhi rājañjambhaiḥ saṃ dhehyabhi yātudhānān

यज्ञैरिषूः संनममानो अग्ने वाचा शल्याँ अशनिभिर्दिहानः । ताभिर्विध्य हृदये यातुधानान्प्रतीचो बाहून्प्रति भङ्ध्येषाम्

yajñairiṣūḥ saṃnamamāno agne vācā śalyā~ aśanibhirdihānaḥ | tābhirvidhya hṛdaye yātudhānānpratīco bāhūnprati bhaṅdhyeṣām

अग्ने त्वचं यातुधानस्य भिन्धि हिंस्राशनिर्हरसा हन्त्वेनम् । प्र पर्वाणि जातवेदः शृणीहि क्रव्यात्क्रविष्णुर्वि चिनोतु वृक्णम्

agne tvacaṃ yātudhānasya bhindhi hiṃsrāśanirharasā hantvenam | pra parvāṇi jātavedaḥ śṛṇīhi kravyātkraviṣṇurvi cinotu vṛkṇam

यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस्तिष्ठन्तमग्न उत वा चरन्तम् । यद्वान्तरिक्षे पथिभिः पतन्तं तमस्ता विध्य शर्वा शिशानः

yatredānīṃ paśyasi jātavedastiṣṭhantamagna uta vā carantam | yadvāntarikṣe pathibhiḥ patantaṃ tamastā vidhya śarvā śiśānaḥ

उतालब्धं स्पृणुहि जातवेद आलेभानादृष्टिभिर्यातुधानात् । अग्ने पूर्वो नि जहि शोशुचान आमादः क्ष्विङ्कास्तमदन्त्वेनीः

utālabdhaṃ spṛṇuhi jātaveda ālebhānādṛṣṭibhiryātudhānāt | agne pūrvo ni jahi śośucāna āmādaḥ kṣviṅkāstamadantvenīḥ

इह प्र ब्रूहि यतमः सो अग्ने यो यातुधानो य इदं कृणोति । तमा रभस्व समिधा यविष्ठ नृचक्षसश्चक्षुषे रन्धयैनम्

iha pra brūhi yatamaḥ so agne yo yātudhāno ya idaṃ kṛṇoti | tamā rabhasva samidhā yaviṣṭha nṛcakṣasaścakṣuṣe randhayainam

तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यज्ञं प्राञ्चं वसुभ्यः प्र णय प्रचेतः । हिंस्रं रक्षांस्यभि शोशुचानं मा त्वा दभन्यातुधाना नृचक्षः

tīkṣṇenāgne cakṣuṣā rakṣa yajñaṃ prāñcaṃ vasubhyaḥ pra ṇaya pracetaḥ | hiṃsraṃ rakṣāṃsyabhi śośucānaṃ mā tvā dabhanyātudhānā nṛcakṣaḥ

नृचक्षा रक्षः परि पश्य विक्षु तस्य त्रीणि प्रति शृणीह्यग्रा । तस्याग्ने पृष्टीर्हरसा शृणीहि त्रेधा मूलं यातुधानस्य वृश्च

nṛcakṣā rakṣaḥ pari paśya vikṣu tasya trīṇi prati śṛṇīhyagrā | tasyāgne pṛṣṭīrharasā śṛṇīhi tredhā mūlaṃ yātudhānasya vṛśca

त्रिर्यातुधानः प्रसितिं त एत्वृतं यो अग्ने अनृतेन हन्ति । तमर्चिषा स्फूर्जयञ्जातवेदः समक्षमेनं गृणते नि वृङ्धि

triryātudhānaḥ prasitiṃ ta etvṛtaṃ yo agne anṛtena hanti | tamarciṣā sphūrjayañjātavedaḥ samakṣamenaṃ gṛṇate ni vṛṅdhi

तदग्ने चक्षुः प्रति धेहि रेभे शफारुजं येन पश्यसि यातुधानम् । अथर्ववज्ज्योतिषा दैव्येन सत्यं धूर्वन्तमचितं न्योष

tadagne cakṣuḥ prati dhehi rebhe śaphārujaṃ yena paśyasi yātudhānam | atharvavajjyotiṣā daivyena satyaṃ dhūrvantamacitaṃ nyoṣa

यदग्ने अद्य मिथुना शपातो यद्वाचस्तृष्टं जनयन्त रेभाः । मन्योर्मनसः शरव्या जायते या तया विध्य हृदये यातुधानान्

yadagne adya mithunā śapāto yadvācastṛṣṭaṃ janayanta rebhāḥ | manyormanasaḥ śaravyā jāyate yā tayā vidhya hṛdaye yātudhānān

परा शृणीहि तपसा यातुधानान्पराग्ने रक्षो हरसा शृणीहि । परार्चिषा मूरदेवाञ्छृणीहि परासुतृपो अभि शोशुचानः

parā śṛṇīhi tapasā yātudhānānparāgne rakṣo harasā śṛṇīhi | parārciṣā mūradevāñchṛṇīhi parāsutṛpo abhi śośucānaḥ

पराद्य देवा वृजिनं शृणन्तु प्रत्यगेनं शपथा यन्तु तृष्टाः । वाचास्तेनं शरव ऋच्छन्तु मर्मन्विश्वस्यैतु प्रसितिं यातुधानः

parādya devā vṛjinaṃ śṛṇantu pratyagenaṃ śapathā yantu tṛṣṭāḥ | vācāstenaṃ śarava ṛcchantu marmanviśvasyaitu prasitiṃ yātudhānaḥ

यः पौरुषेयेण क्रविषा समङ्क्ते यो अश्व्येन पशुना यातुधानः । यो अघ्न्याया भरति क्षीरमग्ने तेषां शीर्षाणि हरसापि वृश्च

yaḥ pauruṣeyeṇa kraviṣā samaṅkte yo aśvyena paśunā yātudhānaḥ | yo aghnyāyā bharati kṣīramagne teṣāṃ śīrṣāṇi harasāpi vṛśca

संवत्सरीणं पय उस्रियायास्तस्य माशीद्यातुधानो नृचक्षः । पीयूषमग्ने यतमस्तितृप्सात्तं प्रत्यञ्चमर्चिषा विध्य मर्मन्

saṃvatsarīṇaṃ paya usriyāyāstasya māśīdyātudhāno nṛcakṣaḥ | pīyūṣamagne yatamastitṛpsāttaṃ pratyañcamarciṣā vidhya marman

विषं गवां यातुधानाः पिबन्त्वा वृश्च्यन्तामदितये दुरेवाः । परैनान्देवः सविता ददातु परा भागमोषधीनां जयन्ताम्

viṣaṃ gavāṃ yātudhānāḥ pibantvā vṛścyantāmaditaye durevāḥ | paraināndevaḥ savitā dadātu parā bhāgamoṣadhīnāṃ jayantām

सनादग्ने मृणसि यातुधानान्न त्वा रक्षांसि पृतनासु जिग्युः । अनु दह सहमूरान्क्रव्यादो मा ते हेत्या मुक्षत दैव्यायाः

sanādagne mṛṇasi yātudhānānna tvā rakṣāṃsi pṛtanāsu jigyuḥ | anu daha sahamūrānkravyādo mā te hetyā mukṣata daivyāyāḥ

त्वं नो अग्ने अधरादुदक्तात्त्वं पश्चादुत रक्षा पुरस्तात् । प्रति ते ते अजरासस्तपिष्ठा अघशंसं शोशुचतो दहन्तु

tvaṃ no agne adharādudaktāttvaṃ paścāduta rakṣā purastāt | prati te te ajarāsastapiṣṭhā aghaśaṃsaṃ śośucato dahantu

पश्चात्पुरस्तादधरादुदक्तात्कविः काव्येन परि पाहि राजन् । सखे सखायमजरो जरिम्णेऽग्ने मर्ताँ अमर्त्यस्त्वं नः

paścātpurastādadharādudaktātkaviḥ kāvyena pari pāhi rājan | sakhe sakhāyamajaro jarimṇe'gne martā~ amartyastvaṃ naḥ

परि त्वाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि । धृषद्वर्णं दिवेदिवे हन्तारं भङ्गुरावताम्

pari tvāgne puraṃ vayaṃ vipraṃ sahasya dhīmahi | dhṛṣadvarṇaṃ divedive hantāraṃ bhaṅgurāvatām

विषेण भङ्गुरावतः प्रति ष्म रक्षसो दह । अग्ने तिग्मेन शोचिषा तपुरग्राभिरृष्टिभिः

viṣeṇa bhaṅgurāvataḥ prati ṣma rakṣaso daha | agne tigmena śociṣā tapuragrābhirṛṣṭibhiḥ

प्रत्यग्ने मिथुना दह यातुधाना किमीदिना । सं त्वा शिशामि जागृह्यदब्धं विप्र मन्मभिः

pratyagne mithunā daha yātudhānā kimīdinā | saṃ tvā śiśāmi jāgṛhyadabdhaṃ vipra manmabhiḥ

प्रत्यग्ने हरसा हरः शृणीहि विश्वतः प्रति । यातुधानस्य रक्षसो बलं वि रुज वीर्यम्

pratyagne harasā haraḥ śṛṇīhi viśvataḥ prati | yātudhānasya rakṣaso balaṃ vi ruja vīryam

हविष्पान्तमजरं स्वर्विदि दिविस्पृश्याहुतं जुष्टमग्नौ । तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कं स्वधया पप्रथन्त

haviṣpāntamajaraṃ svarvidi divispṛśyāhutaṃ juṣṭamagnau | tasya bharmaṇe bhuvanāya devā dharmaṇe kaṃ svadhayā paprathanta

गीर्णं भुवनं तमसापगूळ्हमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ । तस्य देवाः पृथिवी द्यौरुतापोऽरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य

gīrṇaṃ bhuvanaṃ tamasāpagūl̤hamāviḥ svarabhavajjāte agnau | tasya devāḥ pṛthivī dyaurutāpo'raṇayannoṣadhīḥ sakhye asya

देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं स्तोषाण्यजरं बृहन्तम् । यो भानुना पृथिवीं द्यामुतेमामाततान रोदसी अन्तरिक्षम्

devebhirnviṣito yajñiyebhiragniṃ stoṣāṇyajaraṃ bṛhantam | yo bhānunā pṛthivīṃ dyāmutemāmātatāna rodasī antarikṣam

यो होतासीत्प्रथमो देवजुष्टो यं समाञ्जन्नाज्येना वृणानाः । स पतत्रीत्वरं स्था जगद्यच्छ्वात्रमग्निरकृणोज्जातवेदाः

yo hotāsītprathamo devajuṣṭo yaṃ samāñjannājyenā vṛṇānāḥ | sa patatrītvaraṃ sthā jagadyacchvātramagnirakṛṇojjātavedāḥ

यज्जातवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन । तं त्वाहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवो रोदसिप्राः

yajjātavedo bhuvanasya mūrdhannatiṣṭho agne saha rocanena | taṃ tvāhema matibhirgīrbhirukthaiḥ sa yajñiyo abhavo rodasiprāḥ

मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सूर्यो जायते प्रातरुद्यन् । मायामू तु यज्ञियानामेतामपो यत्तूर्णिश्चरति प्रजानन्

mūrdhā bhuvo bhavati naktamagnistataḥ sūryo jāyate prātarudyan | māyāmū tu yajñiyānāmetāmapo yattūrṇiścarati prajānan

दृशेन्यो यो महिना समिद्धोऽरोचत दिवियोनिर्विभावा । तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व आजुहवुस्तनूपाः

dṛśenyo yo mahinā samiddho'rocata diviyonirvibhāvā | tasminnagnau sūktavākena devā havirviśva ājuhavustanūpāḥ

सूक्तवाकं प्रथममादिदग्निमादिद्धविरजनयन्त देवाः । स एषां यज्ञो अभवत्तनूपास्तं द्यौर्वेद तं पृथिवी तमापः

sūktavākaṃ prathamamādidagnimādiddhavirajanayanta devāḥ | sa eṣāṃ yajño abhavattanūpāstaṃ dyaurveda taṃ pṛthivī tamāpaḥ

यं देवासोऽजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानि विश्वा । सो अर्चिषा पृथिवीं द्यामुतेमामृजूयमानो अतपन्महित्वा

yaṃ devāso'janayantāgniṃ yasminnājuhavurbhuvanāni viśvā | so arciṣā pṛthivīṃ dyāmutemāmṛjūyamāno atapanmahitvā

स्तोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभी रोदसिप्राम् । तमू अकृण्वन्त्रेधा भुवे कं स ओषधीः पचति विश्वरूपाः

stomena hi divi devāso agnimajījanañchaktibhī rodasiprām | tamū akṛṇvantredhā bhuve kaṃ sa oṣadhīḥ pacati viśvarūpāḥ

यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम् । यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित्प्रापश्यन्भुवनानि विश्वा

yadedenamadadhuryajñiyāso divi devāḥ sūryamāditeyam | yadā cariṣṇū mithunāvabhūtāmāditprāpaśyanbhuvanāni viśvā

विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामकृण्वन् । आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमो अर्चिषा यन्

viśvasmā agniṃ bhuvanāya devā vaiśvānaraṃ ketumahnāmakṛṇvan | ā yastatānoṣaso vibhātīrapo ūrṇoti tamo arciṣā yan

वैश्वानरं कवयो यज्ञियासोऽग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम् । नक्षत्रं प्रत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षं तविषं बृहन्तम्

vaiśvānaraṃ kavayo yajñiyāso'gniṃ devā ajanayannajuryam | nakṣatraṃ pratnamaminaccariṣṇu yakṣasyādhyakṣaṃ taviṣaṃ bṛhantam

वैश्वानरं विश्वहा दीदिवांसं मन्त्रैरग्निं कविमच्छा वदामः । यो महिम्ना परिबभूवोर्वी उतावस्तादुत देवः परस्तात्

vaiśvānaraṃ viśvahā dīdivāṃsaṃ mantrairagniṃ kavimacchā vadāmaḥ | yo mahimnā paribabhūvorvī utāvastāduta devaḥ parastāt

द्वे स्रुती अशृणवं पितॄणामहं देवानामुत मर्त्यानाम् । ताभ्यामिदं विश्वमेजत्समेति यदन्तरा पितरं मातरं च

dve srutī aśṛṇavaṃ pitṝṇāmahaṃ devānāmuta martyānām | tābhyāmidaṃ viśvamejatsameti yadantarā pitaraṃ mātaraṃ ca

द्वे समीची बिभृतश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसा विमृष्टम् । स प्रत्यङ्विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुच्छन्तरणिर्भ्राजमानः

dve samīcī bibhṛtaścarantaṃ śīrṣato jātaṃ manasā vimṛṣṭam | sa pratyaṅviśvā bhuvanāni tasthāvaprayucchantaraṇirbhrājamānaḥ

यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद । आ शेकुरित्सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं क इदं वि वोचत्

yatrā vadete avaraḥ paraśca yajñanyoḥ kataro nau vi veda | ā śekuritsadhamādaṃ sakhāyo nakṣanta yajñaṃ ka idaṃ vi vocat

कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु स्विदापः । नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पृच्छामि वः कवयो विद्मने कम्

katyagnayaḥ kati sūryāsaḥ katyuṣāsaḥ katyu svidāpaḥ | nopaspijaṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛcchāmi vaḥ kavayo vidmane kam

यावन्मात्रमुषसो न प्रतीकं सुपर्ण्यो वसते मातरिश्वः । तावद्दधात्युप यज्ञमायन्ब्राह्मणो होतुरवरो निषीदन्

yāvanmātramuṣaso na pratīkaṃ suparṇyo vasate mātariśvaḥ | tāvaddadhātyupa yajñamāyanbrāhmaṇo hoturavaro niṣīdan

इन्द्रं स्तवा नृतमं यस्य मह्ना विबबाधे रोचना वि ज्मो अन्तान् । आ यः पप्रौ चर्षणीधृद्वरोभिः प्र सिन्धुभ्यो रिरिचानो महित्वा

indraṃ stavā nṛtamaṃ yasya mahnā vibabādhe rocanā vi jmo antān | ā yaḥ paprau carṣaṇīdhṛdvarobhiḥ pra sindhubhyo riricāno mahitvā

स सूर्यः पर्युरू वरांस्येन्द्रो ववृत्याद्रथ्येव चक्रा । अतिष्ठन्तमपस्यं न सर्गं कृष्णा तमांसि त्विष्या जघान

sa sūryaḥ paryurū varāṃsyendro vavṛtyādrathyeva cakrā | atiṣṭhantamapasyaṃ na sargaṃ kṛṣṇā tamāṃsi tviṣyā jaghāna

समानमस्मा अनपावृदर्च क्ष्मया दिवो असमं ब्रह्म नव्यम् । वि यः पृष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय न सखायमीषे

samānamasmā anapāvṛdarca kṣmayā divo asamaṃ brahma navyam | vi yaḥ pṛṣṭheva janimānyarya indraścikāya na sakhāyamīṣe

इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रेरयं सगरस्य बुध्नात् । यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम्

indrāya giro aniśitasargā apaḥ prerayaṃ sagarasya budhnāt | yo akṣeṇeva cakriyā śacībhirviṣvaktastambha pṛthivīmuta dyām

आपान्तमन्युस्तृपलप्रभर्मा धुनिः शिमीवाञ्छरुमाँ ऋजीषी । सोमो विश्वान्यतसा वनानि नार्वागिन्द्रं प्रतिमानानि देभुः

āpāntamanyustṛpalaprabharmā dhuniḥ śimīvāñcharumā~ ṛjīṣī | somo viśvānyatasā vanāni nārvāgindraṃ pratimānāni debhuḥ

न यस्य द्यावापृथिवी न धन्व नान्तरिक्षं नाद्रयः सोमो अक्षाः । यदस्य मन्युरधिनीयमानः शृणाति वीळु रुजति स्थिराणि

na yasya dyāvāpṛthivī na dhanva nāntarikṣaṃ nādrayaḥ somo akṣāḥ | yadasya manyuradhinīyamānaḥ śṛṇāti vīl̤u rujati sthirāṇi

जघान वृत्रं स्वधितिर्वनेव रुरोज पुरो अरदन्न सिन्धून् । बिभेद गिरिं नवमिन्न कुम्भमा गा इन्द्रो अकृणुत स्वयुग्भिः

jaghāna vṛtraṃ svadhitirvaneva ruroja puro aradanna sindhūn | bibheda giriṃ navaminna kumbhamā gā indro akṛṇuta svayugbhiḥ

त्वं ह त्यदृणया इन्द्र धीरोऽसिर्न पर्व वृजिना शृणासि । प्र ये मित्रस्य वरुणस्य धाम युजं न जना मिनन्ति मित्रम्

tvaṃ ha tyadṛṇayā indra dhīro'sirna parva vṛjinā śṛṇāsi | pra ye mitrasya varuṇasya dhāma yujaṃ na janā minanti mitram

प्र ये मित्रं प्रार्यमणं दुरेवाः प्र संगिरः प्र वरुणं मिनन्ति । न्यमित्रेषु वधमिन्द्र तुम्रं वृषन्वृषाणमरुषं शिशीहि

pra ye mitraṃ prāryamaṇaṃ durevāḥ pra saṃgiraḥ pra varuṇaṃ minanti | nyamitreṣu vadhamindra tumraṃ vṛṣanvṛṣāṇamaruṣaṃ śiśīhi

इन्द्रो दिव इन्द्र ईशे पृथिव्या इन्द्रो अपामिन्द्र इत्पर्वतानाम् । इन्द्रो वृधामिन्द्र इन्मेधिराणामिन्द्रः क्षेमे योगे हव्य इन्द्रः

indro diva indra īśe pṛthivyā indro apāmindra itparvatānām | indro vṛdhāmindra inmedhirāṇāmindraḥ kṣeme yoge havya indraḥ

प्राक्तुभ्य इन्द्रः प्र वृधो अहभ्यः प्रान्तरिक्षात्प्र समुद्रस्य धासेः । प्र वातस्य प्रथसः प्र ज्मो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे प्र क्षितिभ्यः

prāktubhya indraḥ pra vṛdho ahabhyaḥ prāntarikṣātpra samudrasya dhāseḥ | pra vātasya prathasaḥ pra jmo antātpra sindhubhyo ririce pra kṣitibhyaḥ

प्र शोशुचत्या उषसो न केतुरसिन्वा ते वर्ततामिन्द्र हेतिः । अश्मेव विध्य दिव आ सृजानस्तपिष्ठेन हेषसा द्रोघमित्रान्

pra śośucatyā uṣaso na keturasinvā te vartatāmindra hetiḥ | aśmeva vidhya diva ā sṛjānastapiṣṭhena heṣasā droghamitrān

अन्वह मासा अन्विद्वनान्यन्वोषधीरनु पर्वतासः । अन्विन्द्रं रोदसी वावशाने अन्वापो अजिहत जायमानम्

anvaha māsā anvidvanānyanvoṣadhīranu parvatāsaḥ | anvindraṃ rodasī vāvaśāne anvāpo ajihata jāyamānam

कर्हि स्वित्सा त इन्द्र चेत्यासदघस्य यद्भिनदो रक्ष एषत् । मित्रक्रुवो यच्छसने न गावः पृथिव्या आपृगमुया शयन्ते

karhi svitsā ta indra cetyāsadaghasya yadbhinado rakṣa eṣat | mitrakruvo yacchasane na gāvaḥ pṛthivyā āpṛgamuyā śayante

शत्रूयन्तो अभि ये नस्ततस्रे महि व्राधन्त ओगणास इन्द्र । अन्धेनामित्रास्तमसा सचन्तां सुज्योतिषो अक्तवस्ताँ अभि ष्युः

śatrūyanto abhi ye nastatasre mahi vrādhanta ogaṇāsa indra | andhenāmitrāstamasā sacantāṃ sujyotiṣo aktavastā~ abhi ṣyuḥ

पुरूणि हि त्वा सवना जनानां ब्रह्माणि मन्दन्गृणतामृषीणाम् । इमामाघोषन्नवसा सहूतिं तिरो विश्वाँ अर्चतो याह्यर्वाङ्

purūṇi hi tvā savanā janānāṃ brahmāṇi mandangṛṇatāmṛṣīṇām | imāmāghoṣannavasā sahūtiṃ tiro viśvā~ arcato yāhyarvāṅ

एवा ते वयमिन्द्र भुञ्जतीनां विद्याम सुमतीनां नवानाम् । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो विश्वामित्रा उत त इन्द्र नूनम्

evā te vayamindra bhuñjatīnāṃ vidyāma sumatīnāṃ navānām | vidyāma vastoravasā gṛṇanto viśvāmitrā uta ta indra nūnam

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम्

śunaṃ huvema maghavānamindramasminbhare nṛtamaṃ vājasātau | śṛṇvantamugramūtaye samatsu ghnantaṃ vṛtrāṇi saṃjitaṃ dhanānām

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् । स भूमिं विश्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम्

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt | sa bhūmiṃ viśvato vṛtvātyatiṣṭhaddaśāṅgulam

पुरुष एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भव्यम् । उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति

puruṣa evedaṃ sarvaṃ yadbhūtaṃ yacca bhavyam | utāmṛtatvasyeśāno yadannenātirohati

एतावानस्य महिमातो ज्यायाँश्च पूरुषः । पादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि

etāvānasya mahimāto jyāyā~śca pūruṣaḥ | pādo'sya viśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi

त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः पादोऽस्येहाभवत्पुनः । ततो विष्वङ्व्यक्रामत्साशनानशने अभि

tripādūrdhva udaitpuruṣaḥ pādo'syehābhavatpunaḥ | tato viṣvaṅvyakrāmatsāśanānaśane abhi

तस्माद्विराळजायत विराजो अधि पूरुषः । स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः

tasmādvirāl̤ajāyata virājo adhi pūruṣaḥ | sa jāto atyaricyata paścādbhūmimatho puraḥ

यत्पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत । वसन्तो अस्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्मः शरद्धविः

yatpuruṣeṇa haviṣā devā yajñamatanvata | vasanto asyāsīdājyaṃ grīṣma idhmaḥ śaraddhaviḥ

तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन्पुरुषं जातमग्रतः । तेन देवा अयजन्त साध्या ऋषयश्च ये

taṃ yajñaṃ barhiṣi praukṣanpuruṣaṃ jātamagrataḥ | tena devā ayajanta sādhyā ṛṣayaśca ye

तस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः सम्भृतं पृषदाज्यम् । पशून् ताँश्चक्रे वायव्यानारण्यान्ग्राम्याश्च ये

tasmādyajñātsarvahutaḥ sambhṛtaṃ pṛṣadājyam | paśūn tā~ścakre vāyavyānāraṇyāngrāmyāśca ye

तस्माद्यज्ञात्सर्वहुत ऋचः सामानि जज्ञिरे । छन्दांसि जज्ञिरे तस्माद्यजुस्तस्मादजायत

tasmādyajñātsarvahuta ṛcaḥ sāmāni jajñire | chandāṃsi jajñire tasmādyajustasmādajāyata

तस्मादश्वा अजायन्त ये के चोभयादतः । गावो ह जज्ञिरे तस्मात्तस्माज्जाता अजावयः

tasmādaśvā ajāyanta ye ke cobhayādataḥ | gāvo ha jajñire tasmāttasmājjātā ajāvayaḥ

यत्पुरुषं व्यदधुः कतिधा व्यकल्पयन् । मुखं किमस्य कौ बाहू का ऊरू पादा उच्येते

yatpuruṣaṃ vyadadhuḥ katidhā vyakalpayan | mukhaṃ kimasya kau bāhū kā ūrū pādā ucyete

ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीद्बाहू राजन्यः कृतः । ऊरू तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत

brāhmaṇo'sya mukhamāsīdbāhū rājanyaḥ kṛtaḥ | ūrū tadasya yadvaiśyaḥ padbhyāṃ śūdro ajāyata

चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत

candramā manaso jātaścakṣoḥ sūryo ajāyata | mukhādindraścāgniśca prāṇādvāyurajāyata

नाभ्या आसीदन्तरिक्षं शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत । पद्भ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात्तथा लोकाँ अकल्पयन्

nābhyā āsīdantarikṣaṃ śīrṣṇo dyauḥ samavartata | padbhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāttathā lokā~ akalpayan

सप्तास्यासन्परिधयस्त्रिः सप्त समिधः कृताः । देवा यद्यज्ञं तन्वाना अबध्नन्पुरुषं पशुम्

saptāsyāsanparidhayastriḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ | devā yadyajñaṃ tanvānā abadhnanpuruṣaṃ paśum

यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् । ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः

yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan | te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ

सं जागृवद्भिर्जरमाण इध्यते दमे दमूना इषयन्निळस्पदे । विश्वस्य होता हविषो वरेण्यो विभुर्विभावा सुषखा सखीयते

saṃ jāgṛvadbhirjaramāṇa idhyate dame damūnā iṣayannil̤aspade | viśvasya hotā haviṣo vareṇyo vibhurvibhāvā suṣakhā sakhīyate

स दर्शतश्रीरतिथिर्गृहेगृहे वनेवने शिश्रिये तक्ववीरिव । जनंजनं जन्यो नाति मन्यते विश आ क्षेति विश्यो विशंविशम्

sa darśataśrīratithirgṛhegṛhe vanevane śiśriye takvavīriva | janaṃjanaṃ janyo nāti manyate viśa ā kṣeti viśyo viśaṃviśam

सुदक्षो दक्षैः क्रतुनासि सुक्रतुरग्ने कविः काव्येनासि विश्ववित् । वसुर्वसूनां क्षयसि त्वमेक इद्द्यावा च यानि पृथिवी च पुष्यतः

sudakṣo dakṣaiḥ kratunāsi sukraturagne kaviḥ kāvyenāsi viśvavit | vasurvasūnāṃ kṣayasi tvameka iddyāvā ca yāni pṛthivī ca puṣyataḥ

प्रजानन्नग्ने तव योनिमृत्वियमिळायास्पदे घृतवन्तमासदः । आ ते चिकित्र उषसामिवेतयोऽरेपसः सूर्यस्येव रश्मयः

prajānannagne tava yonimṛtviyamil̤āyāspade ghṛtavantamāsadaḥ | ā te cikitra uṣasāmivetayo'repasaḥ sūryasyeva raśmayaḥ

तव श्रियो वर्ष्यस्येव विद्युतश्चित्राश्चिकित्र उषसां न केतवः । यदोषधीरभिसृष्टो वनानि च परि स्वयं चिनुषे अन्नमास्ये

tava śriyo varṣyasyeva vidyutaścitrāścikitra uṣasāṃ na ketavaḥ | yadoṣadhīrabhisṛṣṭo vanāni ca pari svayaṃ cinuṣe annamāsye

तमोषधीर्दधिरे गर्भमृत्वियं तमापो अग्निं जनयन्त मातरः । तमित्समानं वनिनश्च वीरुधोऽन्तर्वतीश्च सुवते च विश्वहा

tamoṣadhīrdadhire garbhamṛtviyaṃ tamāpo agniṃ janayanta mātaraḥ | tamitsamānaṃ vaninaśca vīrudho'ntarvatīśca suvate ca viśvahā

वातोपधूत इषितो वशाँ अनु तृषु यदन्ना वेविषद्वितिष्ठसे । आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पृथक्छर्धांस्यग्ने अजराणि धक्षतः

vātopadhūta iṣito vaśā~ anu tṛṣu yadannā veviṣadvitiṣṭhase | ā te yatante rathyo yathā pṛthakchardhāṃsyagne ajarāṇi dhakṣataḥ

मेधाकारं विदथस्य प्रसाधनमग्निं होतारं परिभूतमं मतिम् । तमिदर्भे हविष्या समानमित्तमिन्महे वृणते नान्यं त्वत्

medhākāraṃ vidathasya prasādhanamagniṃ hotāraṃ paribhūtamaṃ matim | tamidarbhe haviṣyā samānamittaminmahe vṛṇate nānyaṃ tvat

त्वामिदत्र वृणते त्वायवो होतारमग्ने विदथेषु वेधसः । यद्देवयन्तो दधति प्रयांसि ते हविष्मन्तो मनवो वृक्तबर्हिषः

tvāmidatra vṛṇate tvāyavo hotāramagne vidatheṣu vedhasaḥ | yaddevayanto dadhati prayāṃsi te haviṣmanto manavo vṛktabarhiṣaḥ

तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृत्वियं तव नेष्ट्रं त्वमग्निदृतायतः । तव प्रशास्त्रं त्वमध्वरीयसि ब्रह्मा चासि गृहपतिश्च नो दमे

tavāgne hotraṃ tava potramṛtviyaṃ tava neṣṭraṃ tvamagnidṛtāyataḥ | tava praśāstraṃ tvamadhvarīyasi brahmā cāsi gṛhapatiśca no dame

यस्तुभ्यमग्ने अमृताय मर्त्यः समिधा दाशदुत वा हविष्कृति । तस्य होता भवसि यासि दूत्यमुप ब्रूषे यजस्यध्वरीयसि

yastubhyamagne amṛtāya martyaḥ samidhā dāśaduta vā haviṣkṛti | tasya hotā bhavasi yāsi dūtyamupa brūṣe yajasyadhvarīyasi

इमा अस्मै मतयो वाचो अस्मदाँ ऋचो गिरः सुष्टुतयः समग्मत । वसूयवो वसवे जातवेदसे वृद्धासु चिद्वर्धनो यासु चाकनत्

imā asmai matayo vāco asmadā~ ṛco giraḥ suṣṭutayaḥ samagmata | vasūyavo vasave jātavedase vṛddhāsu cidvardhano yāsu cākanat

इमां प्रत्नाय सुष्टुतिं नवीयसीं वोचेयमस्मा उशते शृणोतु नः । भूया अन्तरा हृद्यस्य निस्पृशे जायेव पत्य उशती सुवासाः

imāṃ pratnāya suṣṭutiṃ navīyasīṃ voceyamasmā uśate śṛṇotu naḥ | bhūyā antarā hṛdyasya nispṛśe jāyeva patya uśatī suvāsāḥ

यस्मिन्नश्वास ऋषभास उक्षणो वशा मेषा अवसृष्टास आहुताः । कीलालपे सोमपृष्ठाय वेधसे हृदा मतिं जनये चारुमग्नये

yasminnaśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣā avasṛṣṭāsa āhutāḥ | kīlālape somapṛṣṭhāya vedhase hṛdā matiṃ janaye cārumagnaye

अहाव्यग्ने हविरास्ये ते स्रुचीव घृतं चम्वीव सोमः । वाजसनिं रयिमस्मे सुवीरं प्रशस्तं धेहि यशसं बृहन्तम्

ahāvyagne havirāsye te srucīva ghṛtaṃ camvīva somaḥ | vājasaniṃ rayimasme suvīraṃ praśastaṃ dhehi yaśasaṃ bṛhantam

यज्ञस्य वो रथ्यं विश्पतिं विशां होतारमक्तोरतिथिं विभावसुम् । शोचञ्छुष्कासु हरिणीषु जर्भुरद्वृषा केतुर्यजतो द्यामशायत

yajñasya vo rathyaṃ viśpatiṃ viśāṃ hotāramaktoratithiṃ vibhāvasum | śocañchuṣkāsu hariṇīṣu jarbhuradvṛṣā keturyajato dyāmaśāyata

इममञ्जस्पामुभये अकृण्वत धर्माणमग्निं विदथस्य साधनम् । अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते

imamañjaspāmubhaye akṛṇvata dharmāṇamagniṃ vidathasya sādhanam | aktuṃ na yahvamuṣasaḥ purohitaṃ tanūnapātamaruṣasya niṃsate

बळस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य प्रहुता आसुरत्तवे । यदा घोरासो अमृतत्वमाशतादिज्जनस्य दैव्यस्य चर्किरन्

bal̤asya nīthā vi paṇeśca manmahe vayā asya prahutā āsurattave | yadā ghorāso amṛtatvamāśatādijjanasya daivyasya carkiran

ऋतस्य हि प्रसितिर्द्यौरुरु व्यचो नमो मह्यरमतिः पनीयसी । इन्द्रो मित्रो वरुणः सं चिकित्रिरेऽथो भगः सविता पूतदक्षसः

ṛtasya hi prasitirdyaururu vyaco namo mahyaramatiḥ panīyasī | indro mitro varuṇaḥ saṃ cikitrire'tho bhagaḥ savitā pūtadakṣasaḥ

प्र रुद्रेण ययिना यन्ति सिन्धवस्तिरो महीमरमतिं दधन्विरे । येभिः परिज्मा परियन्नुरु ज्रयो वि रोरुवज्जठरे विश्वमुक्षते

pra rudreṇa yayinā yanti sindhavastiro mahīmaramatiṃ dadhanvire | yebhiḥ parijmā pariyannuru jrayo vi roruvajjaṭhare viśvamukṣate

क्राणा रुद्रा मरुतो विश्वकृष्टयो दिवः श्येनासो असुरस्य नीळयः । तेभिश्चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमेन्द्रो देवेभिरर्वशेभिरर्वशः

krāṇā rudrā maruto viśvakṛṣṭayo divaḥ śyenāso asurasya nīl̤ayaḥ | tebhiścaṣṭe varuṇo mitro aryamendro devebhirarvaśebhirarvaśaḥ

इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दृशीके वृषणश्च पौंस्ये । प्र ये न्वस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रं नृषदनेषु कारवः

indre bhujaṃ śaśamānāsa āśata sūro dṛśīke vṛṣaṇaśca pauṃsye | pra ye nvasyārhaṇā tatakṣire yujaṃ vajraṃ nṛṣadaneṣu kāravaḥ

सूरश्चिदा हरितो अस्य रीरमदिन्द्रादा कश्चिद्भयते तवीयसः । भीमस्य वृष्णो जठरादभिश्वसो दिवेदिवे सहुरि स्तन्नबाधितः

sūraścidā harito asya rīramadindrādā kaścidbhayate tavīyasaḥ | bhīmasya vṛṣṇo jaṭharādabhiśvaso divedive sahuri stannabādhitaḥ

स्तोमं वो अद्य रुद्राय शिक्वसे क्षयद्वीराय नमसा दिदिष्टन । येभिः शिवः स्ववाँ एवयावभिर्दिवः सिषक्ति स्वयशा निकामभिः

stomaṃ vo adya rudrāya śikvase kṣayadvīrāya namasā didiṣṭana | yebhiḥ śivaḥ svavā~ evayāvabhirdivaḥ siṣakti svayaśā nikāmabhiḥ

ते हि प्रजाया अभरन्त वि श्रवो बृहस्पतिर्वृषभः सोमजामयः । यज्ञैरथर्वा प्रथमो वि धारयद्देवा दक्षैर्भृगवः सं चिकित्रिरे

te hi prajāyā abharanta vi śravo bṛhaspatirvṛṣabhaḥ somajāmayaḥ | yajñairatharvā prathamo vi dhārayaddevā dakṣairbhṛgavaḥ saṃ cikitrire

ते हि द्यावापृथिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङ्गो यमोऽदितिः । देवस्त्वष्टा द्रविणोदा ऋभुक्षणः प्र रोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे

te hi dyāvāpṛthivī bhūriretasā narāśaṃsaścaturaṅgo yamo'ditiḥ | devastvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ pra rodasī maruto viṣṇurarhire

उत स्य न उशिजामुर्विया कविरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि । सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धिया शमीनहुषी अस्य बोधतम्

uta sya na uśijāmurviyā kavirahiḥ śṛṇotu budhnyo havīmani | sūryāmāsā vicarantā divikṣitā dhiyā śamīnahuṣī asya bodhatam

प्र नः पूषा चरथं विश्वदेव्योऽपां नपादवतु वायुरिष्टये । आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि श्रुतम्

pra naḥ pūṣā carathaṃ viśvadevyo'pāṃ napādavatu vāyuriṣṭaye | ātmānaṃ vasyo abhi vātamarcata tadaśvinā suhavā yāmani śrutam

विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु स्वयशसं गृणीमसि । ग्नाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नृमणा अधा पतिम्

viśāmāsāmabhayānāmadhikṣitaṃ gīrbhiru svayaśasaṃ gṛṇīmasi | gnābhirviśvābhiraditimanarvaṇamaktoryuvānaṃ nṛmaṇā adhā patim

रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङ्गिरा ग्रावाण ऊर्ध्वा अभि चक्षुरध्वरम् । येभिर्विहाया अभवद्विचक्षणः पाथः सुमेकं स्वधितिर्वनन्वति

rebhadatra januṣā pūrvo aṅgirā grāvāṇa ūrdhvā abhi cakṣuradhvaram | yebhirvihāyā abhavadvicakṣaṇaḥ pāthaḥ sumekaṃ svadhitirvananvati

महि द्यावापृथिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसी सदं नः । तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातं शूषणि

mahi dyāvāpṛthivī bhūtamurvī nārī yahvī na rodasī sadaṃ naḥ | tebhirnaḥ pātaṃ sahyasa ebhirnaḥ pātaṃ śūṣaṇi

यज्ञेयज्ञे स मर्त्यो देवान्सपर्यति । यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान्

yajñeyajñe sa martyo devānsaparyati | yaḥ sumnairdīrghaśruttama āvivāsatyenān

विश्वेषामिरज्यवो देवानां वार्महः । विश्वे हि विश्वमहसो विश्वे यज्ञेषु यज्ञियाः

viśveṣāmirajyavo devānāṃ vārmahaḥ | viśve hi viśvamahaso viśve yajñeṣu yajñiyāḥ

ते घा राजानो अमृतस्य मन्द्रा अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा । कद्रुद्रो नृणां स्तुतो मरुतः पूषणो भगः

te ghā rājāno amṛtasya mandrā aryamā mitro varuṇaḥ parijmā | kadrudro nṛṇāṃ stuto marutaḥ pūṣaṇo bhagaḥ

उत नो नक्तमपां वृषण्वसू सूर्यामासा सदनाय सधन्या । सचा यत्साद्येषामहिर्बुध्नेषु बुध्न्यः

uta no naktamapāṃ vṛṣaṇvasū sūryāmāsā sadanāya sadhanyā | sacā yatsādyeṣāmahirbudhneṣu budhnyaḥ

उत नो देवावश्विना शुभस्पती धामभिर्मित्रावरुणा उरुष्यताम् । महः स राय एषतेऽति धन्वेव दुरिता

uta no devāvaśvinā śubhaspatī dhāmabhirmitrāvaruṇā uruṣyatām | mahaḥ sa rāya eṣate'ti dhanveva duritā

उत नो रुद्रा चिन्मृळतामश्विना विश्वे देवासो रथस्पतिर्भगः । ऋभुर्वाज ऋभुक्षणः परिज्मा विश्ववेदसः

uta no rudrā cinmṛl̤atāmaśvinā viśve devāso rathaspatirbhagaḥ | ṛbhurvāja ṛbhukṣaṇaḥ parijmā viśvavedasaḥ

ऋभुरृभुक्षा ऋभुर्विधतो मद आ ते हरी जूजुवानस्य वाजिना । दुष्टरं यस्य साम चिदृधग्यज्ञो न मानुषः

ṛbhurṛbhukṣā ṛbhurvidhato mada ā te harī jūjuvānasya vājinā | duṣṭaraṃ yasya sāma cidṛdhagyajño na mānuṣaḥ

कृधी नो अह्रयो देव सवितः स च स्तुषे मघोनाम् । सहो न इन्द्रो वह्निभिर्न्येषां चर्षणीनां चक्रं रश्मिं न योयुवे

kṛdhī no ahrayo deva savitaḥ sa ca stuṣe maghonām | saho na indro vahnibhirnyeṣāṃ carṣaṇīnāṃ cakraṃ raśmiṃ na yoyuve

ऐषु द्यावापृथिवी धातं महदस्मे वीरेषु विश्वचर्षणि श्रवः । पृक्षं वाजस्य सातये पृक्षं रायोत तुर्वणे

aiṣu dyāvāpṛthivī dhātaṃ mahadasme vīreṣu viśvacarṣaṇi śravaḥ | pṛkṣaṃ vājasya sātaye pṛkṣaṃ rāyota turvaṇe

एतं शंसमिन्द्रास्मयुष्ट्वं कूचित्सन्तं सहसावन्नभिष्टये । सदा पाह्यभिष्टये मेदतां वेदता वसो

etaṃ śaṃsamindrāsmayuṣṭvaṃ kūcitsantaṃ sahasāvannabhiṣṭaye | sadā pāhyabhiṣṭaye medatāṃ vedatā vaso

एतं मे स्तोमं तना न सूर्ये द्युतद्यामानं वावृधन्त नृणाम् । संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम्

etaṃ me stomaṃ tanā na sūrye dyutadyāmānaṃ vāvṛdhanta nṛṇām | saṃvananaṃ nāśvyaṃ taṣṭevānapacyutam

वावर्त येषां राया युक्तैषां हिरण्ययी । नेमधिता न पौंस्या वृथेव विष्टान्ता

vāvarta yeṣāṃ rāyā yuktaiṣāṃ hiraṇyayī | nemadhitā na pauṃsyā vṛtheva viṣṭāntā

प्र तद्दुःशीमे पृथवाने वेने प्र रामे वोचमसुरे मघवत्सु । ये युक्त्वाय पञ्च शतास्मयु पथा विश्राव्येषाम्

pra tadduḥśīme pṛthavāne vene pra rāme vocamasure maghavatsu | ye yuktvāya pañca śatāsmayu pathā viśrāvyeṣām

अधीन्न्वत्र सप्ततिं च सप्त च । सद्यो दिदिष्ट तान्वः सद्यो दिदिष्ट पार्थ्यः सद्यो दिदिष्ट मायवः

adhīnnvatra saptatiṃ ca sapta ca | sadyo didiṣṭa tānvaḥ sadyo didiṣṭa pārthyaḥ sadyo didiṣṭa māyavaḥ

प्रैते वदन्तु प्र वयं वदाम ग्रावभ्यो वाचं वदता वदद्भ्यः । यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः श्लोकं घोषं भरथेन्द्राय सोमिनः

praite vadantu pra vayaṃ vadāma grāvabhyo vācaṃ vadatā vadadbhyaḥ | yadadrayaḥ parvatāḥ sākamāśavaḥ ślokaṃ ghoṣaṃ bharathendrāya sominaḥ

एते वदन्ति शतवत्सहस्रवदभि क्रन्दन्ति हरितेभिरासभिः । विष्ट्वी ग्रावाणः सुकृतः सुकृत्यया होतुश्चित्पूर्वे हविरद्यमाशत

ete vadanti śatavatsahasravadabhi krandanti haritebhirāsabhiḥ | viṣṭvī grāvāṇaḥ sukṛtaḥ sukṛtyayā hotuścitpūrve haviradyamāśata

एते वदन्त्यविदन्नना मधु न्यूङ्खयन्ते अधि पक्व आमिषि । वृक्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वा वृषभाः प्रेमराविषुः

ete vadantyavidannanā madhu nyūṅkhayante adhi pakva āmiṣi | vṛkṣasya śākhāmaruṇasya bapsataste sūbharvā vṛṣabhāḥ premarāviṣuḥ

बृहद्वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं क्रोशन्तोऽविदन्नना मधु । संरभ्या धीराः स्वसृभिरनर्तिषुराघोषयन्तः पृथिवीमुपब्दिभिः

bṛhadvadanti madireṇa mandinendraṃ krośanto'vidannanā madhu | saṃrabhyā dhīrāḥ svasṛbhiranartiṣurāghoṣayantaḥ pṛthivīmupabdibhiḥ

सुपर्णा वाचमक्रतोप द्यव्याखरे कृष्णा इषिरा अनर्तिषुः । न्यङ्नि यन्त्युपरस्य निष्कृतं पुरू रेतो दधिरे सूर्यश्वितः

suparṇā vācamakratopa dyavyākhare kṛṣṇā iṣirā anartiṣuḥ | nyaṅni yantyuparasya niṣkṛtaṃ purū reto dadhire sūryaśvitaḥ

उग्रा इव प्रवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वृषणो बिभ्रतो धुरः । यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुः शृण्व एषां प्रोथथो अर्वतामिव

ugrā iva pravahantaḥ samāyamuḥ sākaṃ yuktā vṛṣaṇo bibhrato dhuraḥ | yacchvasanto jagrasānā arāviṣuḥ śṛṇva eṣāṃ prothatho arvatāmiva

दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः । दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्ता वहद्भ्यः

daśāvanibhyo daśakakṣyebhyo daśayoktrebhyo daśayojanebhyaḥ | daśābhīśubhyo arcatājarebhyo daśa dhuro daśa yuktā vahadbhyaḥ

ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येति हर्यतम् । त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसोऽंशोः पीयूषं प्रथमस्य भेजिरे

te adrayo daśayantrāsa āśavasteṣāmādhānaṃ paryeti haryatam | ta ū sutasya somyasyāndhaso'ṃśoḥ pīyūṣaṃ prathamasya bhejire

ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसतेऽंशुं दुहन्तो अध्यासते गवि । तेभिर्दुग्धं पपिवान्सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धते प्रथते वृषायते

te somādo harī indrasya niṃsate'ṃśuṃ duhanto adhyāsate gavi | tebhirdugdhaṃ papivānsomyaṃ madhvindro vardhate prathate vṛṣāyate

वृषा वो अंशुर्न किला रिषाथनेळावन्तः सदमित्स्थनाशिताः । रैवत्येव महसा चारव स्थन यस्य ग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम्

vṛṣā vo aṃśurna kilā riṣāthanel̤āvantaḥ sadamitsthanāśitāḥ | raivatyeva mahasā cārava sthana yasya grāvāṇo ajuṣadhvamadhvaram

तृदिला अतृदिलासो अद्रयोऽश्रमणा अशृथिता अमृत्यवः । अनातुरा अजरा स्थामविष्णवः सुपीवसो अतृषिता अतृष्णजः

tṛdilā atṛdilāso adrayo'śramaṇā aśṛthitā amṛtyavaḥ | anāturā ajarā sthāmaviṣṇavaḥ supīvaso atṛṣitā atṛṣṇajaḥ

ध्रुवा एव वः पितरो युगेयुगे क्षेमकामासः सदसो न युञ्जते । अजुर्यासो हरिषाचो हरिद्रव आ द्यां रवेण पृथिवीमशुश्रवुः

dhruvā eva vaḥ pitaro yugeyuge kṣemakāmāsaḥ sadaso na yuñjate | ajuryāso hariṣāco haridrava ā dyāṃ raveṇa pṛthivīmaśuśravuḥ

तदिद्वदन्त्यद्रयो विमोचने यामन्नञ्जस्पा इव घेदुपब्दिभिः । वपन्तो बीजमिव धान्याकृतः पृञ्चन्ति सोमं न मिनन्ति बप्सतः

tadidvadantyadrayo vimocane yāmannañjaspā iva ghedupabdibhiḥ | vapanto bījamiva dhānyākṛtaḥ pṛñcanti somaṃ na minanti bapsataḥ

सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता क्रीळयो न मातरं तुदन्तः । वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः

sute adhvare adhi vācamakratā krīl̤ayo na mātaraṃ tudantaḥ | vi ṣū muñcā suṣuvuṣo manīṣāṃ vi vartantāmadrayaścāyamānāḥ

हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्रा कृणवावहै नु । न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस्करन्परतरे चनाहन्

haye jāye manasā tiṣṭha ghore vacāṃsi miśrā kṛṇavāvahai nu | na nau mantrā anuditāsa ete mayaskaranparatare canāhan

किमेता वाचा कृणवा तवाहं प्राक्रमिषमुषसामग्रियेव । पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वात इवाहमस्मि

kimetā vācā kṛṇavā tavāhaṃ prākramiṣamuṣasāmagriyeva | purūravaḥ punarastaṃ parehi durāpanā vāta ivāhamasmi

इषुर्न श्रिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः । अवीरे क्रतौ वि दविद्युतन्नोरा न मायुं चितयन्त धुनयः

iṣurna śriya iṣudherasanā goṣāḥ śatasā na raṃhiḥ | avīre kratau vi davidyutannorā na māyuṃ citayanta dhunayaḥ

सा वसु दधती श्वशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिगृहात् । अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन्दिवा नक्तं श्नथिता वैतसेन

sā vasu dadhatī śvaśurāya vaya uṣo yadi vaṣṭyantigṛhāt | astaṃ nanakṣe yasmiñcākandivā naktaṃ śnathitā vaitasena

त्रिः स्म माह्नः श्नथयो वैतसेनोत स्म मेऽव्यत्यै पृणासि । पुरूरवोऽनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः

triḥ sma māhnaḥ śnathayo vaitasenota sma me'vyatyai pṛṇāsi | purūravo'nu te ketamāyaṃ rājā me vīra tanvastadāsīḥ

या सुजूर्णिः श्रेणिः सुम्नआपिर्ह्रदेचक्षुर्न ग्रन्थिनी चरण्युः । ता अञ्जयोऽरुणयो न सस्रुः श्रिये गावो न धेनवोऽनवन्त

yā sujūrṇiḥ śreṇiḥ sumnaāpirhradecakṣurna granthinī caraṇyuḥ | tā añjayo'ruṇayo na sasruḥ śriye gāvo na dhenavo'navanta

समस्मिञ्जायमान आसत ग्ना उतेमवर्धन्नद्यः स्वगूर्ताः । महे यत्त्वा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः

samasmiñjāyamāna āsata gnā utemavardhannadyaḥ svagūrtāḥ | mahe yattvā purūravo raṇāyāvardhayandasyuhatyāya devāḥ

सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे । अप स्म मत्तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन्रथस्पृशो नाश्वाः

sacā yadāsu jahatīṣvatkamamānuṣīṣu mānuṣo niṣeve | apa sma mattarasantī na bhujyustā atrasanrathaspṛśo nāśvāḥ

यदासु मर्तो अमृतासु निस्पृक्सं क्षोणीभिः क्रतुभिर्न पृङ्क्ते । ता आतयो न तन्वः शुम्भत स्वा अश्वासो न क्रीळयो दन्दशानाः

yadāsu marto amṛtāsu nispṛksaṃ kṣoṇībhiḥ kratubhirna pṛṅkte | tā ātayo na tanvaḥ śumbhata svā aśvāso na krīl̤ayo dandaśānāḥ

विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः

vidyunna yā patantī davidyodbharantī me apyā kāmyāni | janiṣṭo apo naryaḥ sujātaḥ prorvaśī tirata dīrghamāyuḥ

जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत्पुरूरवो म ओजः । अशासं त्वा विदुषी सस्मिन्नहन्न म आशृणोः किमभुग्वदासि

jajñiṣa itthā gopīthyāya hi dadhātha tatpurūravo ma ojaḥ | aśāsaṃ tvā viduṣī sasminnahanna ma āśṛṇoḥ kimabhugvadāsi

कदा सूनुः पितरं जात इच्छाच्चक्रन्नाश्रु वर्तयद्विजानन् । को दम्पती समनसा वि यूयोदध यदग्निः श्वशुरेषु दीदयत्

kadā sūnuḥ pitaraṃ jāta icchāccakrannāśru vartayadvijānan | ko dampatī samanasā vi yūyodadha yadagniḥ śvaśureṣu dīdayat

प्रति ब्रवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन्न क्रन्ददाध्ये शिवायै । प्र तत्ते हिनवा यत्ते अस्मे परेह्यस्तं नहि मूर मापः

prati bravāṇi vartayate aśru cakranna krandadādhye śivāyai | pra tatte hinavā yatte asme parehyastaṃ nahi mūra māpaḥ

सुदेवो अद्य प्रपतेदनावृत्परावतं परमां गन्तवा उ । अधा शयीत निरृतेरुपस्थेऽधैनं वृका रभसासो अद्युः

sudevo adya prapatedanāvṛtparāvataṃ paramāṃ gantavā u | adhā śayīta nirṛterupasthe'dhainaṃ vṛkā rabhasāso adyuḥ

पुरूरवो मा मृथा मा प्र पप्तो मा त्वा वृकासो अशिवास उ क्षन् । न वै स्त्रैणानि सख्यानि सन्ति सालावृकाणां हृदयान्येता

purūravo mā mṛthā mā pra papto mā tvā vṛkāso aśivāsa u kṣan | na vai straiṇāni sakhyāni santi sālāvṛkāṇāṃ hṛdayānyetā

यद्विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः । घृतस्य स्तोकं सकृदह्न आश्नां तादेवेदं तातृपाणा चरामि

yadvirūpācaraṃ martyeṣvavasaṃ rātrīḥ śaradaścatasraḥ | ghṛtasya stokaṃ sakṛdahna āśnāṃ tādevedaṃ tātṛpāṇā carāmi

अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशीं वसिष्ठः । उप त्वा रातिः सुकृतस्य तिष्ठान्नि वर्तस्व हृदयं तप्यते मे

antarikṣaprāṃ rajaso vimānīmupa śikṣāmyurvaśīṃ vasiṣṭhaḥ | upa tvā rātiḥ sukṛtasya tiṣṭhānni vartasva hṛdayaṃ tapyate me

इति त्वा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद्भवसि मृत्युबन्धुः । प्रजा ते देवान्हविषा यजाति स्वर्ग उ त्वमपि मादयासे

iti tvā devā ima āhurail̤a yathemetadbhavasi mṛtyubandhuḥ | prajā te devānhaviṣā yajāti svarga u tvamapi mādayāse

प्र ते महे विदथे शंसिषं हरी प्र ते वन्वे वनुषो हर्यतं मदम् । घृतं न यो हरिभिश्चारु सेचत आ त्वा विशन्तु हरिवर्पसं गिरः

pra te mahe vidathe śaṃsiṣaṃ harī pra te vanve vanuṣo haryataṃ madam | ghṛtaṃ na yo haribhiścāru secata ā tvā viśantu harivarpasaṃ giraḥ

हरिं हि योनिमभि ये समस्वरन्हिन्वन्तो हरी दिव्यं यथा सदः । आ यं पृणन्ति हरिभिर्न धेनव इन्द्राय शूषं हरिवन्तमर्चत

hariṃ hi yonimabhi ye samasvaranhinvanto harī divyaṃ yathā sadaḥ | ā yaṃ pṛṇanti haribhirna dhenava indrāya śūṣaṃ harivantamarcata

सो अस्य वज्रो हरितो य आयसो हरिर्निकामो हरिरा गभस्त्योः । द्युम्नी सुशिप्रो हरिमन्युसायक इन्द्रे नि रूपा हरिता मिमिक्षिरे

so asya vajro harito ya āyaso harirnikāmo harirā gabhastyoḥ | dyumnī suśipro harimanyusāyaka indre ni rūpā haritā mimikṣire

दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद्वज्रो हरितो न रंह्या । तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोका अभवद्धरिम्भरः

divi na keturadhi dhāyi haryato vivyacadvajro harito na raṃhyā | tudadahiṃ hariśipro ya āyasaḥ sahasraśokā abhavaddharimbharaḥ

त्वंत्वमहर्यथा उपस्तुतः पूर्वेभिरिन्द्र हरिकेश यज्वभिः । त्वं हर्यसि तव विश्वमुक्थ्यमसामि राधो हरिजात हर्यतम्

tvaṃtvamaharyathā upastutaḥ pūrvebhirindra harikeśa yajvabhiḥ | tvaṃ haryasi tava viśvamukthyamasāmi rādho harijāta haryatam

ता वज्रिणं मन्दिनं स्तोम्यं मद इन्द्रं रथे वहतो हर्यता हरी । पुरूण्यस्मै सवनानि हर्यत इन्द्राय सोमा हरयो दधन्विरे

tā vajriṇaṃ mandinaṃ stomyaṃ mada indraṃ rathe vahato haryatā harī | purūṇyasmai savanāni haryata indrāya somā harayo dadhanvire

अरं कामाय हरयो दधन्विरे स्थिराय हिन्वन्हरयो हरी तुरा । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामं हरिवन्तमानशे

araṃ kāmāya harayo dadhanvire sthirāya hinvanharayo harī turā | arvadbhiryo haribhirjoṣamīyate so asya kāmaṃ harivantamānaśe

हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपा अवर्धत । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वा दुरिता पारिषद्धरी

hariśmaśārurharikeśa āyasasturaspeye yo haripā avardhata | arvadbhiryo haribhirvājinīvasurati viśvā duritā pāriṣaddharī

स्रुवेव यस्य हरिणी विपेततुः शिप्रे वाजाय हरिणी दविध्वतः । प्र यत्कृते चमसे मर्मृजद्धरी पीत्वा मदस्य हर्यतस्यान्धसः

sruveva yasya hariṇī vipetatuḥ śipre vājāya hariṇī davidhvataḥ | pra yatkṛte camase marmṛjaddharī pītvā madasya haryatasyāndhasaḥ

उत स्म सद्म हर्यतस्य पस्त्योरत्यो न वाजं हरिवाँ अचिक्रदत् । मही चिद्धि धिषणाहर्यदोजसा बृहद्वयो दधिषे हर्यतश्चिदा

uta sma sadma haryatasya pastyoratyo na vājaṃ harivā~ acikradat | mahī ciddhi dhiṣaṇāharyadojasā bṛhadvayo dadhiṣe haryataścidā

आ रोदसी हर्यमाणो महित्वा नव्यंनव्यं हर्यसि मन्म नु प्रियम् । प्र पस्त्यमसुर हर्यतं गोराविष्कृधि हरये सूर्याय

ā rodasī haryamāṇo mahitvā navyaṃnavyaṃ haryasi manma nu priyam | pra pastyamasura haryataṃ gorāviṣkṛdhi haraye sūryāya

आ त्वा हर्यन्तं प्रयुजो जनानां रथे वहन्तु हरिशिप्रमिन्द्र । पिबा यथा प्रतिभृतस्य मध्वो हर्यन्यज्ञं सधमादे दशोणिम्

ā tvā haryantaṃ prayujo janānāṃ rathe vahantu hariśipramindra | pibā yathā pratibhṛtasya madhvo haryanyajñaṃ sadhamāde daśoṇim

अपाः पूर्वेषां हरिवः सुतानामथो इदं सवनं केवलं ते । ममद्धि सोमं मधुमन्तमिन्द्र सत्रा वृषञ्जठर आ वृषस्व

apāḥ pūrveṣāṃ harivaḥ sutānāmatho idaṃ savanaṃ kevalaṃ te | mamaddhi somaṃ madhumantamindra satrā vṛṣañjaṭhara ā vṛṣasva

या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा । मनै नु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च

yā oṣadhīḥ pūrvā jātā devebhyastriyugaṃ purā | manai nu babhrūṇāmahaṃ śataṃ dhāmāni sapta ca

शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः । अधा शतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कृत

śataṃ vo amba dhāmāni sahasramuta vo ruhaḥ | adhā śatakratvo yūyamimaṃ me agadaṃ kṛta

ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः । अश्वा इव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः

oṣadhīḥ prati modadhvaṃ puṣpavatīḥ prasūvarīḥ | aśvā iva sajitvarīrvīrudhaḥ pārayiṣṇvaḥ

ओषधीरिति मातरस्तद्वो देवीरुप ब्रुवे । सनेयमश्वं गां वास आत्मानं तव पूरुष

oṣadhīriti mātarastadvo devīrupa bruve | saneyamaśvaṃ gāṃ vāsa ātmānaṃ tava pūruṣa

अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष्कृता । गोभाज इत्किलासथ यत्सनवथ पूरुषम्

aśvatthe vo niṣadanaṃ parṇe vo vasatiṣkṛtā | gobhāja itkilāsatha yatsanavatha pūruṣam

यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव । विप्रः स उच्यते भिषग्रक्षोहामीवचातनः

yatrauṣadhīḥ samagmata rājānaḥ samitāviva | vipraḥ sa ucyate bhiṣagrakṣohāmīvacātanaḥ

अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम् । आवित्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये

aśvāvatīṃ somāvatīmūrjayantīmudojasam | āvitsi sarvā oṣadhīrasmā ariṣṭatātaye

उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते । धनं सनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष

ucchuṣmā oṣadhīnāṃ gāvo goṣṭhādiverate | dhanaṃ saniṣyantīnāmātmānaṃ tava pūruṣa

इष्कृतिर्नाम वो माताथो यूयं स्थ निष्कृतीः । सीराः पतत्रिणी स्थन यदामयति निष्कृथ

iṣkṛtirnāma vo mātātho yūyaṃ stha niṣkṛtīḥ | sīrāḥ patatriṇī sthana yadāmayati niṣkṛtha

अति विश्वाः परिष्ठा स्तेन इव व्रजमक्रमुः । ओषधीः प्राचुच्यवुर्यत्किं च तन्वो रपः

ati viśvāḥ pariṣṭhā stena iva vrajamakramuḥ | oṣadhīḥ prācucyavuryatkiṃ ca tanvo rapaḥ

यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे । आत्मा यक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवगृभो यथा

yadimā vājayannahamoṣadhīrhasta ādadhe | ātmā yakṣmasya naśyati purā jīvagṛbho yathā

यस्यौषधीः प्रसर्पथाङ्गमङ्गं परुष्परुः । ततो यक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव

yasyauṣadhīḥ prasarpathāṅgamaṅgaṃ paruṣparuḥ | tato yakṣmaṃ vi bādhadhva ugro madhyamaśīriva

साकं यक्ष्म प्र पत चाषेण किकिदीविना । साकं वातस्य ध्राज्या साकं नश्य निहाकया

sākaṃ yakṣma pra pata cāṣeṇa kikidīvinā | sākaṃ vātasya dhrājyā sākaṃ naśya nihākayā

अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत । ताः सर्वाः संविदाना इदं मे प्रावता वचः

anyā vo anyāmavatvanyānyasyā upāvata | tāḥ sarvāḥ saṃvidānā idaṃ me prāvatā vacaḥ

याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः

yāḥ phalinīryā aphalā apuṣpā yāśca puṣpiṇīḥ | bṛhaspatiprasūtāstā no muñcantvaṃhasaḥ

मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत । अथो यमस्य पड्बीशात्सर्वस्माद्देवकिल्बिषात्

muñcantu mā śapathyādatho varuṇyāduta | atho yamasya paḍbīśātsarvasmāddevakilbiṣāt

अवपतन्तीरवदन्दिव ओषधयस्परि । यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः

avapatantīravadandiva oṣadhayaspari | yaṃ jīvamaśnavāmahai na sa riṣyāti pūruṣaḥ

या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः । तासां त्वमस्युत्तमारं कामाय शं हृदे

yā oṣadhīḥ somarājñīrbahvīḥ śatavicakṣaṇāḥ | tāsāṃ tvamasyuttamāraṃ kāmāya śaṃ hṛde

या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पृथिवीमनु । बृहस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम्

yā oṣadhīḥ somarājñīrviṣṭhitāḥ pṛthivīmanu | bṛhaspatiprasūtā asyai saṃ datta vīryam

मा वो रिषत्खनिता यस्मै चाहं खनामि वः । द्विपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम्

mā vo riṣatkhanitā yasmai cāhaṃ khanāmi vaḥ | dvipaccatuṣpadasmākaṃ sarvamastvanāturam

याश्चेदमुपशृण्वन्ति याश्च दूरं परागताः । सर्वाः संगत्य वीरुधोऽस्यै सं दत्त वीर्यम्

yāścedamupaśṛṇvanti yāśca dūraṃ parāgatāḥ | sarvāḥ saṃgatya vīrudho'syai saṃ datta vīryam

ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा । यस्मै कृणोति ब्राह्मणस्तं राजन्पारयामसि

oṣadhayaḥ saṃ vadante somena saha rājñā | yasmai kṛṇoti brāhmaṇastaṃ rājanpārayāmasi

(तु. ब्रह्मपुराणम् २.५०.१४) त्वमुत्तमास्योषधे तव वृक्षा उपस्तयः । उपस्तिरस्तु सोऽस्माकं यो अस्माँ अभिदासति

(tu. brahmapurāṇam 2.50.14) tvamuttamāsyoṣadhe tava vṛkṣā upastayaḥ | upastirastu so'smākaṃ yo asmā~ abhidāsati

बृहस्पते प्रति मे देवतामिहि मित्रो वा यद्वरुणो वासि पूषा । आदित्यैर्वा यद्वसुभिर्मरुत्वान्स पर्जन्यं शंतनवे वृषाय

bṛhaspate prati me devatāmihi mitro vā yadvaruṇo vāsi pūṣā | ādityairvā yadvasubhirmarutvānsa parjanyaṃ śaṃtanave vṛṣāya

आ देवो दूतो अजिरश्चिकित्वान्त्वद्देवापे अभि मामगच्छत् । प्रतीचीनः प्रति मामा ववृत्स्व दधामि ते द्युमतीं वाचमासन्

ā devo dūto ajiraścikitvāntvaddevāpe abhi māmagacchat | pratīcīnaḥ prati māmā vavṛtsva dadhāmi te dyumatīṃ vācamāsan

अस्मे धेहि द्युमतीं वाचमासन्बृहस्पते अनमीवामिषिराम् । यया वृष्टिं शंतनवे वनाव दिवो द्रप्सो मधुमाँ आ विवेश

asme dhehi dyumatīṃ vācamāsanbṛhaspate anamīvāmiṣirām | yayā vṛṣṭiṃ śaṃtanave vanāva divo drapso madhumā~ ā viveśa

आ नो द्रप्सा मधुमन्तो विशन्त्विन्द्र देह्यधिरथं सहस्रम् । नि षीद होत्रमृतुथा यजस्व देवान्देवापे हविषा सपर्य

ā no drapsā madhumanto viśantvindra dehyadhirathaṃ sahasram | ni ṣīda hotramṛtuthā yajasva devāndevāpe haviṣā saparya

आर्ष्टिषेणो होत्रमृषिर्निषीदन्देवापिर्देवसुमतिं चिकित्वान् । स उत्तरस्मादधरं समुद्रमपो दिव्या असृजद्वर्ष्या अभि

ārṣṭiṣeṇo hotramṛṣirniṣīdandevāpirdevasumatiṃ cikitvān | sa uttarasmādadharaṃ samudramapo divyā asṛjadvarṣyā abhi

अस्मिन्समुद्रे अध्युत्तरस्मिन्नापो देवेभिर्निवृता अतिष्ठन् । ता अद्रवन्नार्ष्टिषेणेन सृष्टा देवापिना प्रेषिता मृक्षिणीषु

asminsamudre adhyuttarasminnāpo devebhirnivṛtā atiṣṭhan | tā adravannārṣṭiṣeṇena sṛṣṭā devāpinā preṣitā mṛkṣiṇīṣu

यद्देवापिः शंतनवे पुरोहितो होत्राय वृतः कृपयन्नदीधेत् । देवश्रुतं वृष्टिवनिं रराणो बृहस्पतिर्वाचमस्मा अयच्छत्

yaddevāpiḥ śaṃtanave purohito hotrāya vṛtaḥ kṛpayannadīdhet | devaśrutaṃ vṛṣṭivaniṃ rarāṇo bṛhaspatirvācamasmā ayacchat

यं त्वा देवापिः शुशुचानो अग्न आर्ष्टिषेणो मनुष्यः समीधे । विश्वेभिर्देवैरनुमद्यमानः प्र पर्जन्यमीरया वृष्टिमन्तम्

yaṃ tvā devāpiḥ śuśucāno agna ārṣṭiṣeṇo manuṣyaḥ samīdhe | viśvebhirdevairanumadyamānaḥ pra parjanyamīrayā vṛṣṭimantam

त्वां पूर्व ऋषयो गीर्भिरायन्त्वामध्वरेषु पुरुहूत विश्वे । सहस्राण्यधिरथान्यस्मे आ नो यज्ञं रोहिदश्वोप याहि

tvāṃ pūrva ṛṣayo gīrbhirāyantvāmadhvareṣu puruhūta viśve | sahasrāṇyadhirathānyasme ā no yajñaṃ rohidaśvopa yāhi

एतान्यग्ने नवतिर्नव त्वे आहुतान्यधिरथा सहस्रा । तेभिर्वर्धस्व तन्वः शूर पूर्वीर्दिवो नो वृष्टिमिषितो रिरीहि

etānyagne navatirnava tve āhutānyadhirathā sahasrā | tebhirvardhasva tanvaḥ śūra pūrvīrdivo no vṛṣṭimiṣito rirīhi

एतान्यग्ने नवतिं सहस्रा सं प्र यच्छ वृष्ण इन्द्राय भागम् । विद्वान्पथ ऋतुशो देवयानानप्यौलानं दिवि देवेषु धेहि

etānyagne navatiṃ sahasrā saṃ pra yaccha vṛṣṇa indrāya bhāgam | vidvānpatha ṛtuśo devayānānapyaulānaṃ divi deveṣu dhehi

अग्ने बाधस्व वि मृधो वि दुर्गहापामीवामप रक्षांसि सेध । अस्मात्समुद्राद्बृहतो दिवो नोऽपां भूमानमुप नः सृजेह

agne bādhasva vi mṛdho vi durgahāpāmīvāmapa rakṣāṃsi sedha | asmātsamudrādbṛhato divo no'pāṃ bhūmānamupa naḥ sṛjeha

कं नश्चित्रमिषण्यसि चिकित्वान्पृथुग्मानं वाश्रं वावृधध्यै । कत्तस्य दातु शवसो व्युष्टौ तक्षद्वज्रं वृत्रतुरमपिन्वत्

kaṃ naścitramiṣaṇyasi cikitvānpṛthugmānaṃ vāśraṃ vāvṛdhadhyai | kattasya dātu śavaso vyuṣṭau takṣadvajraṃ vṛtraturamapinvat

स हि द्युता विद्युता वेति साम पृथुं योनिमसुरत्वा ससाद । स सनीळेभिः प्रसहानो अस्य भ्रातुर्न ऋते सप्तथस्य मायाः

sa hi dyutā vidyutā veti sāma pṛthuṃ yonimasuratvā sasāda | sa sanīl̤ebhiḥ prasahāno asya bhrāturna ṛte saptathasya māyāḥ

स वाजं यातापदुष्पदा यन्स्वर्षाता परि षदत्सनिष्यन् । अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घ्नञ्छिश्नदेवाँ अभि वर्पसा भूत्

sa vājaṃ yātāpaduṣpadā yansvarṣātā pari ṣadatsaniṣyan | anarvā yacchatadurasya vedo ghnañchiśnadevā~ abhi varpasā bhūt

स यह्व्योऽवनीर्गोष्वर्वा जुहोति प्रधन्यासु सस्रिः । अपादो यत्र युज्यासोऽरथा द्रोण्यश्वास ईरते घृतं वाः

sa yahvyo'vanīrgoṣvarvā juhoti pradhanyāsu sasriḥ | apādo yatra yujyāso'rathā droṇyaśvāsa īrate ghṛtaṃ vāḥ

स रुद्रेभिरशस्तवार ऋभ्वा हित्वी गयमारेअवद्य आगात् । वम्रस्य मन्ये मिथुना विवव्री अन्नमभीत्यारोदयन्मुषायन्

sa rudrebhiraśastavāra ṛbhvā hitvī gayamāreavadya āgāt | vamrasya manye mithunā vivavrī annamabhītyārodayanmuṣāyan

स इद्दासं तुवीरवं पतिर्दन्षळक्षं त्रिशीर्षाणं दमन्यत् । अस्य त्रितो न्वोजसा वृधानो विपा वराहमयोअग्रया हन्

sa iddāsaṃ tuvīravaṃ patirdanṣal̤akṣaṃ triśīrṣāṇaṃ damanyat | asya trito nvojasā vṛdhāno vipā varāhamayoagrayā han

स द्रुह्वणे मनुष ऊर्ध्वसान आ साविषदर्शसानाय शरुम् । स नृतमो नहुषोऽस्मत्सुजातः पुरोऽभिनदर्हन्दस्युहत्ये

sa druhvaṇe manuṣa ūrdhvasāna ā sāviṣadarśasānāya śarum | sa nṛtamo nahuṣo'smatsujātaḥ puro'bhinadarhandasyuhatye

सो अभ्रियो न यवस उदन्यन्क्षयाय गातुं विदन्नो अस्मे । उप यत्सीददिन्दुं शरीरैः श्येनोऽयोपाष्टिर्हन्ति दस्यून्

so abhriyo na yavasa udanyankṣayāya gātuṃ vidanno asme | upa yatsīdadinduṃ śarīraiḥ śyeno'yopāṣṭirhanti dasyūn

स व्राधतः शवसानेभिरस्य कुत्साय शुष्णं कृपणे परादात् । अयं कविमनयच्छस्यमानमत्कं यो अस्य सनितोत नृणाम्

sa vrādhataḥ śavasānebhirasya kutsāya śuṣṇaṃ kṛpaṇe parādāt | ayaṃ kavimanayacchasyamānamatkaṃ yo asya sanitota nṛṇām

अयं दशस्यन्नर्येभिरस्य दस्मो देवेभिर्वरुणो न मायी । अयं कनीन ऋतुपा अवेद्यमिमीताररुं यश्चतुष्पात्

ayaṃ daśasyannaryebhirasya dasmo devebhirvaruṇo na māyī | ayaṃ kanīna ṛtupā avedyamimītāraruṃ yaścatuṣpāt

अस्य स्तोमेभिरौशिज ऋजिश्वा व्रजं दरयद्वृषभेण पिप्रोः । सुत्वा यद्यजतो दीदयद्गीः पुर इयानो अभि वर्पसा भूत्

asya stomebhirauśija ṛjiśvā vrajaṃ darayadvṛṣabheṇa piproḥ | sutvā yadyajato dīdayadgīḥ pura iyāno abhi varpasā bhūt

एवा महो असुर वक्षथाय वम्रकः पड्भिरुप सर्पदिन्द्रम् । स इयानः करति स्वस्तिमस्मा इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः

evā maho asura vakṣathāya vamrakaḥ paḍbhirupa sarpadindram | sa iyānaḥ karati svastimasmā iṣamūrjaṃ sukṣitiṃ viśvamābhāḥ

इन्द्र दृह्य मघवन्त्वावदिद्भुज इह स्तुतः सुतपा बोधि नो वृधे । देवेभिर्नः सविता प्रावतु श्रुतमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

indra dṛhya maghavantvāvadidbhuja iha stutaḥ sutapā bodhi no vṛdhe | devebhirnaḥ savitā prāvatu śrutamā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

भराय सु भरत भागमृत्वियं प्र वायवे शुचिपे क्रन्ददिष्टये । गौरस्य यः पयसः पीतिमानश आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

bharāya su bharata bhāgamṛtviyaṃ pra vāyave śucipe krandadiṣṭaye | gaurasya yaḥ payasaḥ pītimānaśa ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

आ नो देवः सविता साविषद्वय ऋजूयते यजमानाय सुन्वते । यथा देवान्प्रतिभूषेम पाकवदा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

ā no devaḥ savitā sāviṣadvaya ṛjūyate yajamānāya sunvate | yathā devānpratibhūṣema pākavadā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

इन्द्रो अस्मे सुमना अस्तु विश्वहा राजा सोमः सुवितस्याध्येतु नः । यथायथा मित्रधितानि संदधुरा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

indro asme sumanā astu viśvahā rājā somaḥ suvitasyādhyetu naḥ | yathāyathā mitradhitāni saṃdadhurā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बृहस्पते प्रतरीतास्यायुषः । यज्ञो मनुः प्रमतिर्नः पिता हि कमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

indra ukthena śavasā parurdadhe bṛhaspate pratarītāsyāyuṣaḥ | yajño manuḥ pramatirnaḥ pitā hi kamā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

इन्द्रस्य नु सुकृतं दैव्यं सहोऽग्निर्गृहे जरिता मेधिरः कविः । यज्ञश्च भूद्विदथे चारुरन्तम आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

indrasya nu sukṛtaṃ daivyaṃ saho'gnirgṛhe jaritā medhiraḥ kaviḥ | yajñaśca bhūdvidathe cārurantama ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

न वो गुहा चकृम भूरि दुष्कृतं नाविष्ट्यं वसवो देवहेळनम् । माकिर्नो देवा अनृतस्य वर्पस आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

na vo guhā cakṛma bhūri duṣkṛtaṃ nāviṣṭyaṃ vasavo devahel̤anam | mākirno devā anṛtasya varpasa ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

अपामीवां सविता साविषन्न्यग्वरीय इदप सेधन्त्वद्रयः । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

apāmīvāṃ savitā sāviṣannyagvarīya idapa sedhantvadrayaḥ | grāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

ऊर्ध्वो ग्रावा वसवोऽस्तु सोतरि विश्वा द्वेषांसि सनुतर्युयोत । स नो देवः सविता पायुरीड्य आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

ūrdhvo grāvā vasavo'stu sotari viśvā dveṣāṃsi sanutaryuyota | sa no devaḥ savitā pāyurīḍya ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

ऊर्जं गावो यवसे पीवो अत्तन ऋतस्य याः सदने कोशे अङ्ग्ध्वे । तनूरेव तन्वो अस्तु भेषजमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

ūrjaṃ gāvo yavase pīvo attana ṛtasya yāḥ sadane kośe aṅgdhve | tanūreva tanvo astu bheṣajamā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

क्रतुप्रावा जरिता शश्वतामव इन्द्र इद्भद्रा प्रमतिः सुतावताम् । पूर्णमूधर्दिव्यं यस्य सिक्तय आ सर्वतातिमदितिं वृणीमहे

kratuprāvā jaritā śaśvatāmava indra idbhadrā pramatiḥ sutāvatām | pūrṇamūdhardivyaṃ yasya siktaya ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe

चित्रस्ते भानुः क्रतुप्रा अभिष्टिः सन्ति स्पृधो जरणिप्रा अधृष्टाः । रजिष्ठया रज्या पश्व आ गोस्तूतूर्षति पर्यग्रं दुवस्युः

citraste bhānuḥ kratuprā abhiṣṭiḥ santi spṛdho jaraṇiprā adhṛṣṭāḥ | rajiṣṭhayā rajyā paśva ā gostūtūrṣati paryagraṃ duvasyuḥ

उद्बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवः सनीळाः । दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि ह्वये वः

udbudhyadhvaṃ samanasaḥ sakhāyaḥ samagnimindhvaṃ bahavaḥ sanīl̤āḥ | dadhikrāmagnimuṣasaṃ ca devīmindrāvato'vase ni hvaye vaḥ

मन्द्रा कृणुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणीं कृणुध्वम् । इष्कृणुध्वमायुधारं कृणुध्वं प्राञ्चं यज्ञं प्र णयता सखायः

mandrā kṛṇudhvaṃ dhiya ā tanudhvaṃ nāvamaritraparaṇīṃ kṛṇudhvam | iṣkṛṇudhvamāyudhāraṃ kṛṇudhvaṃ prāñcaṃ yajñaṃ pra ṇayatā sakhāyaḥ

युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कृते योनौ वपतेह बीजम् । गिरा च श्रुष्टिः सभरा असन्नो नेदीय इत्सृण्यः पक्वमेयात्

yunakta sīrā vi yugā tanudhvaṃ kṛte yonau vapateha bījam | girā ca śruṣṭiḥ sabharā asanno nedīya itsṛṇyaḥ pakvameyāt

सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पृथक् । धीरा देवेषु सुम्नया

sīrā yuñjanti kavayo yugā vi tanvate pṛthak | dhīrā deveṣu sumnayā

निराहावान्कृणोतन सं वरत्रा दधातन । सिञ्चामहा अवतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम्

nirāhāvānkṛṇotana saṃ varatrā dadhātana | siñcāmahā avatamudriṇaṃ vayaṃ suṣekamanupakṣitam

इष्कृताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम् । उद्रिणं सिञ्चे अक्षितम्

iṣkṛtāhāvamavataṃ suvaratraṃ suṣecanam | udriṇaṃ siñce akṣitam

प्रीणीताश्वान्हितं जयाथ स्वस्तिवाहं रथमित्कृणुध्वम् । द्रोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशं सिञ्चता नृपाणम्

prīṇītāśvānhitaṃ jayātha svastivāhaṃ rathamitkṛṇudhvam | droṇāhāvamavatamaśmacakramaṃsatrakośaṃ siñcatā nṛpāṇam

व्रजं कृणुध्वं स हि वो नृपाणो वर्म सीव्यध्वं बहुला पृथूनि । पुरः कृणुध्वमायसीरधृष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दृंहता तम्

vrajaṃ kṛṇudhvaṃ sa hi vo nṛpāṇo varma sīvyadhvaṃ bahulā pṛthūni | puraḥ kṛṇudhvamāyasīradhṛṣṭā mā vaḥ susroccamaso dṛṃhatā tam

आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतां यज्ञियामिह । सा नो दुहीयद्यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः

ā vo dhiyaṃ yajñiyāṃ varta ūtaye devā devīṃ yajatāṃ yajñiyāmiha | sā no duhīyadyavaseva gatvī sahasradhārā payasā mahī gauḥ

आ तू षिञ्च हरिमीं द्रोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः । परि ष्वजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ प्रति वह्निं युनक्त

ā tū ṣiñca harimīṃ drorupasthe vāśībhistakṣatāśmanmayībhiḥ | pari ṣvajadhvaṃ daśa kakṣyābhirubhe dhurau prati vahniṃ yunakta

उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानोऽन्तर्योनेव चरति द्विजानिः । वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम्

ubhe dhurau vahnirāpibdamāno'ntaryoneva carati dvijāniḥ | vanaspatiṃ vana āsthāpayadhvaṃ ni ṣū dadhidhvamakhananta utsam

कपृन्नरः कपृथमुद्दधातन चोदयत खुदत वाजसातये । निष्टिग्र्यः पुत्रमा च्यावयोतय इन्द्रं सबाध इह सोमपीतये

kapṛnnaraḥ kapṛthamuddadhātana codayata khudata vājasātaye | niṣṭigryaḥ putramā cyāvayotaya indraṃ sabādha iha somapītaye

प्र ते रथं मिथूकृतमिन्द्रोऽवतु धृष्णुया । अस्मिन्नाजौ पुरुहूत श्रवाय्ये धनभक्षेषु नोऽव

pra te rathaṃ mithūkṛtamindro'vatu dhṛṣṇuyā | asminnājau puruhūta śravāyye dhanabhakṣeṣu no'va

उत्स्म वातो वहति वासोऽस्या अधिरथं यदजयत्सहस्रम् । रथीरभून्मुद्गलानी गविष्टौ भरे कृतं व्यचेदिन्द्रसेना

utsma vāto vahati vāso'syā adhirathaṃ yadajayatsahasram | rathīrabhūnmudgalānī gaviṣṭau bhare kṛtaṃ vyacedindrasenā

अन्तर्यच्छ जिघांसतो वज्रमिन्द्राभिदासतः । दासस्य वा मघवन्नार्यस्य वा सनुतर्यवया वधम्

antaryaccha jighāṃsato vajramindrābhidāsataḥ | dāsasya vā maghavannāryasya vā sanutaryavayā vadham

उद्नो ह्रदमपिबज्जर्हृषाणः कूटं स्म तृंहदभिमातिमेति । प्र मुष्कभारः श्रव इच्छमानोऽजिरं बाहू अभरत्सिषासन्

udno hradamapibajjarhṛṣāṇaḥ kūṭaṃ sma tṛṃhadabhimātimeti | pra muṣkabhāraḥ śrava icchamāno'jiraṃ bāhū abharatsiṣāsan

न्यक्रन्दयन्नुपयन्त एनममेहयन्वृषभं मध्य आजेः । तेन सूभर्वं शतवत्सहस्रं गवां मुद्गलः प्रधने जिगाय

nyakrandayannupayanta enamamehayanvṛṣabhaṃ madhya ājeḥ | tena sūbharvaṃ śatavatsahasraṃ gavāṃ mudgalaḥ pradhane jigāya

ककर्दवे वृषभो युक्त आसीदवावचीत्सारथिरस्य केशी । दुधेर्युक्तस्य द्रवतः सहानस ऋच्छन्ति ष्मा निष्पदो मुद्गलानीम्

kakardave vṛṣabho yukta āsīdavāvacītsārathirasya keśī | dudheryuktasya dravataḥ sahānasa ṛcchanti ṣmā niṣpado mudgalānīm

उत प्रधिमुदहन्नस्य विद्वानुपायुनग्वंसगमत्र शिक्षन् । इन्द्र उदावत्पतिमघ्न्यानामरंहत पद्याभिः ककुद्मान्

uta pradhimudahannasya vidvānupāyunagvaṃsagamatra śikṣan | indra udāvatpatimaghnyānāmaraṃhata padyābhiḥ kakudmān

शुनमष्ट्राव्यचरत्कपर्दी वरत्रायां दार्वानह्यमानः । नृम्णानि कृण्वन्बहवे जनाय गाः पस्पशानस्तविषीरधत्त

śunamaṣṭrāvyacaratkapardī varatrāyāṃ dārvānahyamānaḥ | nṛmṇāni kṛṇvanbahave janāya gāḥ paspaśānastaviṣīradhatta

इमं तं पश्य वृषभस्य युञ्जं काष्ठाया मध्ये द्रुघणं शयानम् । येन जिगाय शतवत्सहस्रं गवां मुद्गलः पृतनाज्येषु

imaṃ taṃ paśya vṛṣabhasya yuñjaṃ kāṣṭhāyā madhye drughaṇaṃ śayānam | yena jigāya śatavatsahasraṃ gavāṃ mudgalaḥ pṛtanājyeṣu

आरे अघा को न्वित्था ददर्श यं युञ्जन्ति तम्वा स्थापयन्ति । नास्मै तृणं नोदकमा भरन्त्युत्तरो धुरो वहति प्रदेदिशत्

āre aghā ko nvitthā dadarśa yaṃ yuñjanti tamvā sthāpayanti | nāsmai tṛṇaṃ nodakamā bharantyuttaro dhuro vahati pradediśat

परिवृक्तेव पतिविद्यमानट् पीप्याना कूचक्रेणेव सिञ्चन् । एषैष्या चिद्रथ्या जयेम सुमङ्गलं सिनवदस्तु सातम्

parivṛkteva patividyamānaṭ pīpyānā kūcakreṇeva siñcan | eṣaiṣyā cidrathyā jayema sumaṅgalaṃ sinavadastu sātam

त्वं विश्वस्य जगतश्चक्षुरिन्द्रासि चक्षुषः । वृषा यदाजिं वृषणा सिषाससि चोदयन्वध्रिणा युजा

tvaṃ viśvasya jagataścakṣurindrāsi cakṣuṣaḥ | vṛṣā yadājiṃ vṛṣaṇā siṣāsasi codayanvadhriṇā yujā

आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् । संक्रन्दनोऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः

āśuḥ śiśāno vṛṣabho na bhīmo ghanāghanaḥ kṣobhaṇaścarṣaṇīnām | saṃkrandano'nimiṣa ekavīraḥ śataṃ senā ajayatsākamindraḥ

संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना । तदिन्द्रेण जयत तत्सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा

saṃkrandanenānimiṣeṇa jiṣṇunā yutkāreṇa duścyavanena dhṛṣṇunā | tadindreṇa jayata tatsahadhvaṃ yudho nara iṣuhastena vṛṣṇā

स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर्वशी संस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन । संसृष्टजित्सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वा प्रतिहिताभिरस्ता

sa iṣuhastaiḥ sa niṣaṅgibhirvaśī saṃsraṣṭā sa yudha indro gaṇena | saṃsṛṣṭajitsomapā bāhuśardhyugradhanvā pratihitābhirastā

बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ अपबाधमानः । प्रभञ्जन्त्सेनाः प्रमृणो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम्

bṛhaspate pari dīyā rathena rakṣohāmitrā~ apabādhamānaḥ | prabhañjantsenāḥ pramṛṇo yudhā jayannasmākamedhyavitā rathānām

बलविज्ञाय स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित्

balavijñāya sthaviraḥ pravīraḥ sahasvānvājī sahamāna ugraḥ | abhivīro abhisatvā sahojā jaitramindra rathamā tiṣṭha govit

गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा । इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम्

gotrabhidaṃ govidaṃ vajrabāhuṃ jayantamajma pramṛṇantamojasā | imaṃ sajātā anu vīrayadhvamindraṃ sakhāyo anu saṃ rabhadhvam

अभि गोत्राणि सहसा गाहमानोऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाळयुध्योऽस्माकं सेना अवतु प्र युत्सु

abhi gotrāṇi sahasā gāhamāno'dayo vīraḥ śatamanyurindraḥ | duścyavanaḥ pṛtanāṣāl̤ayudhyo'smākaṃ senā avatu pra yutsu

इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्वग्रम्

indra āsāṃ netā bṛhaspatirdakṣiṇā yajñaḥ pura etu somaḥ | devasenānāmabhibhañjatīnāṃ jayantīnāṃ maruto yantvagram

इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां शर्ध उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात्

indrasya vṛṣṇo varuṇasya rājña ādityānāṃ marutāṃ śardha ugram | mahāmanasāṃ bhuvanacyavānāṃ ghoṣo devānāṃ jayatāmudasthāt

उद्धर्षय मघवन्नायुधान्युत्सत्वनां मामकानां मनांसि । उद्वृत्रहन्वाजिनां वाजिनान्युद्रथानां जयतां यन्तु घोषाः

uddharṣaya maghavannāyudhānyutsatvanāṃ māmakānāṃ manāṃsi | udvṛtrahanvājināṃ vājinānyudrathānāṃ jayatāṃ yantu ghoṣāḥ

अस्माकमिन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्वस्माकं या इषवस्ता जयन्तु । अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्माँ उ देवा अवता हवेषु

asmākamindraḥ samṛteṣu dhvajeṣvasmākaṃ yā iṣavastā jayantu | asmākaṃ vīrā uttare bhavantvasmā~ u devā avatā haveṣu

अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्यप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर्दह हृत्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसा सचन्ताम्

amīṣāṃ cittaṃ pratilobhayantī gṛhāṇāṅgānyapve parehi | abhi prehi nirdaha hṛtsu śokairandhenāmitrāstamasā sacantām

प्रेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यच्छतु । उग्रा वः सन्तु बाहवोऽनाधृष्या यथासथ

pretā jayatā nara indro vaḥ śarma yacchatu | ugrā vaḥ santu bāhavo'nādhṛṣyā yathāsatha

असावि सोमः पुरुहूत तुभ्यं हरिभ्यां यज्ञमुप याहि तूयम् । तुभ्यं गिरो विप्रवीरा इयाना दधन्विर इन्द्र पिबा सुतस्य

asāvi somaḥ puruhūta tubhyaṃ haribhyāṃ yajñamupa yāhi tūyam | tubhyaṃ giro vipravīrā iyānā dadhanvira indra pibā sutasya

अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नृभिः सुतस्य जठरं पृणस्व । मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्व मदमुक्थवाहः

apsu dhūtasya harivaḥ pibeha nṛbhiḥ sutasya jaṭharaṃ pṛṇasva | mimikṣuryamadraya indra tubhyaṃ tebhirvardhasva madamukthavāhaḥ

प्रोग्रां पीतिं वृष्ण इयर्मि सत्यां प्रयै सुतस्य हर्यश्व तुभ्यम् । इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गृणानः

progrāṃ pītiṃ vṛṣṇa iyarmi satyāṃ prayai sutasya haryaśva tubhyam | indra dhenābhiriha mādayasva dhībhirviśvābhiḥ śacyā gṛṇānaḥ

ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज ऋतज्ञाः । प्रजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्गृणन्तः सधमाद्यासः

ūtī śacīvastava vīryeṇa vayo dadhānā uśija ṛtajñāḥ | prajāvadindra manuṣo duroṇe tasthurgṛṇantaḥ sadhamādyāsaḥ

प्रणीतिभिष्टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचो जनासः । मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना स्तोतार इन्द्र तव सूनृताभिः

praṇītibhiṣṭe haryaśva suṣṭoḥ suṣumnasya pururuco janāsaḥ | maṃhiṣṭhāmūtiṃ vitire dadhānā stotāra indra tava sūnṛtābhiḥ

उप ब्रह्माणि हरिवो हरिभ्यां सोमस्य याहि पीतये सुतस्य । इन्द्र त्वा यज्ञः क्षममाणमानड् दाश्वाँ अस्यध्वरस्य प्रकेतः

upa brahmāṇi harivo haribhyāṃ somasya yāhi pītaye sutasya | indra tvā yajñaḥ kṣamamāṇamānaḍ dāśvā~ asyadhvarasya praketaḥ

सहस्रवाजमभिमातिषाहं सुतेरणं मघवानं सुवृक्तिम् । उप भूषन्ति गिरो अप्रतीतमिन्द्रं नमस्या जरितुः पनन्त

sahasravājamabhimātiṣāhaṃ suteraṇaṃ maghavānaṃ suvṛktim | upa bhūṣanti giro apratītamindraṃ namasyā jarituḥ pananta

सप्तापो देवीः सुरणा अमृक्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्र पूर्भित् । नवतिं स्रोत्या नव च स्रवन्तीर्देवेभ्यो गातुं मनुषे च विन्दः

saptāpo devīḥ suraṇā amṛktā yābhiḥ sindhumatara indra pūrbhit | navatiṃ srotyā nava ca sravantīrdevebhyo gātuṃ manuṣe ca vindaḥ

अपो महीरभिशस्तेरमुञ्चोऽजागरास्वधि देव एकः । इन्द्र यास्त्वं वृत्रतूर्ये चकर्थ ताभिर्विश्वायुस्तन्वं पुपुष्याः

apo mahīrabhiśasteramuñco'jāgarāsvadhi deva ekaḥ | indra yāstvaṃ vṛtratūrye cakartha tābhirviśvāyustanvaṃ pupuṣyāḥ

वीरेण्यः क्रतुरिन्द्रः सुशस्तिरुतापि धेना पुरुहूतमीट्टे । आर्दयद्वृत्रमकृणोदु लोकं ससाहे शक्रः पृतना अभिष्टिः

vīreṇyaḥ kraturindraḥ suśastirutāpi dhenā puruhūtamīṭṭe | ārdayadvṛtramakṛṇodu lokaṃ sasāhe śakraḥ pṛtanā abhiṣṭiḥ

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम्

śunaṃ huvema maghavānamindramasminbhare nṛtamaṃ vājasātau | śṛṇvantamugramūtaye samatsu ghnantaṃ vṛtrāṇi saṃjitaṃ dhanānām

कदा वसो स्तोत्रं हर्यत आव श्मशा रुधद्वाः । दीर्घं सुतं वाताप्याय

kadā vaso stotraṃ haryata āva śmaśā rudhadvāḥ | dīrghaṃ sutaṃ vātāpyāya

हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा । उभा रजी न केशिना पतिर्दन्

harī yasya suyujā vivratā verarvantānu śepā | ubhā rajī na keśinā patirdan

अप योरिन्द्रः पापज आ मर्तो न शश्रमाणो बिभीवान् । शुभे यद्युयुजे तविषीवान्

apa yorindraḥ pāpaja ā marto na śaśramāṇo bibhīvān | śubhe yadyuyuje taviṣīvān

सचायोरिन्द्रश्चर्कृष आँ उपानसः सपर्यन् । नदयोर्विव्रतयोः शूर इन्द्रः

sacāyorindraścarkṛṣa ā~ upānasaḥ saparyan | nadayorvivratayoḥ śūra indraḥ

अधि यस्तस्थौ केशवन्ता व्यचस्वन्ता न पुष्ट्यै । वनोति शिप्राभ्यां शिप्रिणीवान्

adhi yastasthau keśavantā vyacasvantā na puṣṭyai | vanoti śiprābhyāṃ śipriṇīvān

प्रास्तौदृष्वौजा ऋष्वेभिस्ततक्ष शूरः शवसा । ऋभुर्न क्रतुभिर्मातरिश्वा

prāstaudṛṣvaujā ṛṣvebhistatakṣa śūraḥ śavasā | ṛbhurna kratubhirmātariśvā

वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान् । अरुतहनुरद्भुतं न रजः

vajraṃ yaścakre suhanāya dasyave hirīmaśo hirīmān | arutahanuradbhutaṃ na rajaḥ

अव नो वृजिना शिशीह्यृचा वनेमानृचः । नाब्रह्मा यज्ञ ऋधग्जोषति त्वे

ava no vṛjinā śiśīhyṛcā vanemānṛcaḥ | nābrahmā yajña ṛdhagjoṣati tve

ऊर्ध्वा यत्ते त्रेतिनी भूद्यज्ञस्य धूर्षु सद्मन् । सजूर्नावं स्वयशसं सचायोः

ūrdhvā yatte tretinī bhūdyajñasya dhūrṣu sadman | sajūrnāvaṃ svayaśasaṃ sacāyoḥ

श्रिये ते पृश्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः । यया स्वे पात्रे सिञ्चस उत्

śriye te pṛśnirupasecanī bhūcchriye darvirarepāḥ | yayā sve pātre siñcasa ut

शतं वा यदसुर्य प्रति त्वा सुमित्र इत्थास्तौद्दुर्मित्र इत्थास्तौत् । आवो यद्दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं प्रावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम्

śataṃ vā yadasurya prati tvā sumitra itthāstauddurmitra itthāstaut | āvo yaddasyuhatye kutsaputraṃ prāvo yaddasyuhatye kutsavatsam

उभा उ नूनं तदिदर्थयेथे वि तन्वाथे धियो वस्त्रापसेव । सध्रीचीना यातवे प्रेमजीगः सुदिनेव पृक्ष आ तंसयेथे

ubhā u nūnaṃ tadidarthayethe vi tanvāthe dhiyo vastrāpaseva | sadhrīcīnā yātave premajīgaḥ sudineva pṛkṣa ā taṃsayethe

उष्टारेव फर्वरेषु श्रयेथे प्रायोगेव श्वात्र्या शासुरेथः । दूतेव हि ष्ठो यशसा जनेषु माप स्थातं महिषेवावपानात्

uṣṭāreva pharvareṣu śrayethe prāyogeva śvātryā śāsurethaḥ | dūteva hi ṣṭho yaśasā janeṣu māpa sthātaṃ mahiṣevāvapānāt

साकंयुजा शकुनस्येव पक्षा पश्वेव चित्रा यजुरा गमिष्टम् । अग्निरिव देवयोर्दीदिवांसा परिज्मानेव यजथः पुरुत्रा

sākaṃyujā śakunasyeva pakṣā paśveva citrā yajurā gamiṣṭam | agniriva devayordīdivāṃsā parijmāneva yajathaḥ purutrā

आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नृपतीव तुर्यै । इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै श्रुष्टीवानेव हवमा गमिष्टम्

āpī vo asme pitareva putrogreva rucā nṛpatīva turyai | iryeva puṣṭyai kiraṇeva bhujyai śruṣṭīvāneva havamā gamiṣṭam

वंसगेव पूषर्या शिम्बाता मित्रेव ऋता शतरा शातपन्ता । वाजेवोच्चा वयसा घर्म्येष्ठा मेषेवेषा सपर्या पुरीषा

vaṃsageva pūṣaryā śimbātā mitreva ṛtā śatarā śātapantā | vājevoccā vayasā gharmyeṣṭhā meṣeveṣā saparyā purīṣā

सृण्येव जर्भरी तुर्फरीतू नैतोशेव तुर्फरी पर्फरीका । उदन्यजेव जेमना मदेरू ता मे जराय्वजरं मरायु

sṛṇyeva jarbharī turpharītū naitośeva turpharī parpharīkā | udanyajeva jemanā maderū tā me jarāyvajaraṃ marāyu

पज्रेव चर्चरं जारं मरायु क्षद्मेवार्थेषु तर्तरीथ उग्रा । ऋभू नापत्खरमज्रा खरज्रुर्वायुर्न पर्फरत्क्षयद्रयीणाम्

pajreva carcaraṃ jāraṃ marāyu kṣadmevārtheṣu tartarītha ugrā | ṛbhū nāpatkharamajrā kharajrurvāyurna parpharatkṣayadrayīṇām

घर्मेव मधु जठरे सनेरू भगेविता तुर्फरी फारिवारम् । पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिङ्मनऋङ्गा मनन्या न जग्मी

gharmeva madhu jaṭhare sanerū bhagevitā turpharī phārivāram | patareva cacarā candranirṇiṅmanaṛṅgā mananyā na jagmī

बृहन्तेव गम्भरेषु प्रतिष्ठां पादेव गाधं तरते विदाथः । कर्णेव शासुरनु हि स्मराथोऽंशेव नो भजतं चित्रमप्नः

bṛhanteva gambhareṣu pratiṣṭhāṃ pādeva gādhaṃ tarate vidāthaḥ | karṇeva śāsuranu hi smarātho'ṃśeva no bhajataṃ citramapnaḥ

आरङ्गरेव मध्वेरयेथे सारघेव गवि नीचीनबारे । कीनारेव स्वेदमासिष्विदाना क्षामेवोर्जा सूयवसात्सचेथे

āraṅgareva madhverayethe sāragheva gavi nīcīnabāre | kīnāreva svedamāsiṣvidānā kṣāmevorjā sūyavasātsacethe

ऋध्याम स्तोमं सनुयाम वाजमा नो मन्त्रं सरथेहोप यातम् । यशो न पक्वं मधु गोष्वन्तरा भूतांशो अश्विनोः काममप्राः

ṛdhyāma stomaṃ sanuyāma vājamā no mantraṃ sarathehopa yātam | yaśo na pakvaṃ madhu goṣvantarā bhūtāṃśo aśvinoḥ kāmamaprāḥ

आविरभून्महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि । महि ज्योतिः पितृभिर्दत्तमागादुरुः पन्था दक्षिणाया अदर्शि

āvirabhūnmahi māghonameṣāṃ viśvaṃ jīvaṃ tamaso niramoci | mahi jyotiḥ pitṛbhirdattamāgāduruḥ panthā dakṣiṇāyā adarśi

उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह ते सूर्येण । हिरण्यदा अमृतत्वं भजन्ते वासोदाः सोम प्र तिरन्त आयुः

uccā divi dakṣiṇāvanto asthurye aśvadāḥ saha te sūryeṇa | hiraṇyadā amṛtatvaṃ bhajante vāsodāḥ soma pra tiranta āyuḥ

दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि ते पृणन्ति । अथा नरः प्रयतदक्षिणासोऽवद्यभिया बहवः पृणन्ति

daivī pūrtirdakṣiṇā devayajyā na kavāribhyo nahi te pṛṇanti | athā naraḥ prayatadakṣiṇāso'vadyabhiyā bahavaḥ pṛṇanti

शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम्

śatadhāraṃ vāyumarkaṃ svarvidaṃ nṛcakṣasaste abhi cakṣate haviḥ | ye pṛṇanti pra ca yacchanti saṃgame te dakṣiṇāṃ duhate saptamātaram

दक्षिणावान्प्रथमो हूत एति दक्षिणावान्ग्रामणीरग्रमेति । तमेव मन्ये नृपतिं जनानां यः प्रथमो दक्षिणामाविवाय

dakṣiṇāvānprathamo hūta eti dakṣiṇāvāngrāmaṇīragrameti | tameva manye nṛpatiṃ janānāṃ yaḥ prathamo dakṣiṇāmāvivāya

तमेव ऋषिं तमु ब्रह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम् । स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः प्रथमो दक्षिणया रराध

tameva ṛṣiṃ tamu brahmāṇamāhuryajñanyaṃ sāmagāmukthaśāsam | sa śukrasya tanvo veda tisro yaḥ prathamo dakṣiṇayā rarādha

दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद्धिरण्यम् । दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मा दक्षिणां वर्म कृणुते विजानन्

dakṣiṇāśvaṃ dakṣiṇā gāṃ dadāti dakṣiṇā candramuta yaddhiraṇyam | dakṣiṇānnaṃ vanute yo na ātmā dakṣiṇāṃ varma kṛṇute vijānan

न भोजा मम्रुर्न न्यर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न व्यथन्ते ह भोजाः । इदं यद्विश्वं भुवनं स्वश्चैतत्सर्वं दक्षिणैभ्यो ददाति

na bhojā mamrurna nyarthamīyurna riṣyanti na vyathante ha bhojāḥ | idaṃ yadviśvaṃ bhuvanaṃ svaścaitatsarvaṃ dakṣiṇaibhyo dadāti

भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं या सुवासाः । भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः प्रयन्ति

bhojā jigyuḥ surabhiṃ yonimagre bhojā jigyurvadhvaṃ yā suvāsāḥ | bhojā jigyurantaḥpeyaṃ surāyā bhojā jigyurye ahūtāḥ prayanti

भोजायाश्वं सं मृजन्त्याशुं भोजायास्ते कन्या शुम्भमाना । भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्कृतं देवमानेव चित्रम्

bhojāyāśvaṃ saṃ mṛjantyāśuṃ bhojāyāste kanyā śumbhamānā | bhojasyedaṃ puṣkariṇīva veśma pariṣkṛtaṃ devamāneva citram

भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुवृद्रथो वर्तते दक्षिणायाः । भोजं देवासोऽवता भरेषु भोजः शत्रून्समनीकेषु जेता

bhojamaśvāḥ suṣṭhuvāho vahanti suvṛdratho vartate dakṣiṇāyāḥ | bhojaṃ devāso'vatā bhareṣu bhojaḥ śatrūnsamanīkeṣu jetā

किमिच्छन्ती सरमा प्रेदमानड्दूरे ह्यध्वा जगुरिः पराचैः । कास्मेहितिः का परितक्म्यासीत्कथं रसाया अतरः पयांसि

kimicchantī saramā predamānaḍdūre hyadhvā jaguriḥ parācaiḥ | kāsmehitiḥ kā paritakmyāsītkathaṃ rasāyā ataraḥ payāṃsi

इन्द्रस्य दूतीरिषिता चरामि मह इच्छन्ती पणयो निधीन्वः । अतिष्कदो भियसा तन्न आवत्तथा रसाया अतरं पयांसि

indrasya dūtīriṣitā carāmi maha icchantī paṇayo nidhīnvaḥ | atiṣkado bhiyasā tanna āvattathā rasāyā ataraṃ payāṃsi

कीदृङ्ङिन्द्रः सरमे का दृशीका यस्येदं दूतीरसरः पराकात् । आ च गच्छान्मित्रमेना दधामाथा गवां गोपतिर्नो भवाति

kīdṛṅṅindraḥ sarame kā dṛśīkā yasyedaṃ dūtīrasaraḥ parākāt | ā ca gacchānmitramenā dadhāmāthā gavāṃ gopatirno bhavāti

नाहं तं वेद दभ्यं दभत्स यस्येदं दूतीरसरं पराकात् । न तं गूहन्ति स्रवतो गभीरा हता इन्द्रेण पणयः शयध्वे

nāhaṃ taṃ veda dabhyaṃ dabhatsa yasyedaṃ dūtīrasaraṃ parākāt | na taṃ gūhanti sravato gabhīrā hatā indreṇa paṇayaḥ śayadhve

इमा गावः सरमे या ऐच्छः परि दिवो अन्तान्सुभगे पतन्ती । कस्त एना अव सृजादयुध्व्युतास्माकमायुधा सन्ति तिग्मा

imā gāvaḥ sarame yā aicchaḥ pari divo antānsubhage patantī | kasta enā ava sṛjādayudhvyutāsmākamāyudhā santi tigmā

असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः । अधृष्टो व एतवा अस्तु पन्था बृहस्पतिर्व उभया न मृळात्

asenyā vaḥ paṇayo vacāṃsyaniṣavyāstanvaḥ santu pāpīḥ | adhṛṣṭo va etavā astu panthā bṛhaspatirva ubhayā na mṛl̤āt

अयं निधिः सरमे अद्रिबुध्नो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्न्यृष्टः । रक्षन्ति तं पणयो ये सुगोपा रेकु पदमलकमा जगन्थ

ayaṃ nidhiḥ sarame adribudhno gobhiraśvebhirvasubhirnyṛṣṭaḥ | rakṣanti taṃ paṇayo ye sugopā reku padamalakamā jagantha

एह गमन्नृषयः सोमशिता अयास्यो अङ्गिरसो नवग्वाः । त एतमूर्वं वि भजन्त गोनामथैतद्वचः पणयो वमन्नित्

eha gamannṛṣayaḥ somaśitā ayāsyo aṅgiraso navagvāḥ | ta etamūrvaṃ vi bhajanta gonāmathaitadvacaḥ paṇayo vamannit

एवा च त्वं सरम आजगन्थ प्रबाधिता सहसा दैव्येन । स्वसारं त्वा कृणवै मा पुनर्गा अप ते गवां सुभगे भजाम

evā ca tvaṃ sarama ājagantha prabādhitā sahasā daivyena | svasāraṃ tvā kṛṇavai mā punargā apa te gavāṃ subhage bhajāma

नाहं वेद भ्रातृत्वं नो स्वसृत्वमिन्द्रो विदुरङ्गिरसश्च घोराः । गोकामा मे अच्छदयन्यदायमपात इत पणयो वरीयः

nāhaṃ veda bhrātṛtvaṃ no svasṛtvamindro viduraṅgirasaśca ghorāḥ | gokāmā me acchadayanyadāyamapāta ita paṇayo varīyaḥ

दूरमित पणयो वरीय उद्गावो यन्तु मिनतीरृतेन । बृहस्पतिर्या अविन्दन्निगूळ्हाः सोमो ग्रावाण ऋषयश्च विप्राः

dūramita paṇayo varīya udgāvo yantu minatīrṛtena | bṛhaspatiryā avindannigūl̤hāḥ somo grāvāṇa ṛṣayaśca viprāḥ

तेऽवदन्प्रथमा ब्रह्मकिल्बिषेऽकूपारः सलिलो मातरिश्वा । वीळुहरास्तप उग्रो मयोभूरापो देवीः प्रथमजा ऋतेन

te'vadanprathamā brahmakilbiṣe'kūpāraḥ salilo mātariśvā | vīl̤uharāstapa ugro mayobhūrāpo devīḥ prathamajā ṛtena

सोमो राजा प्रथमो ब्रह्मजायां पुनः प्रायच्छदहृणीयमानः । अन्वर्तिता वरुणो मित्र आसीदग्निर्होता हस्तगृह्या निनाय

somo rājā prathamo brahmajāyāṃ punaḥ prāyacchadahṛṇīyamānaḥ | anvartitā varuṇo mitra āsīdagnirhotā hastagṛhyā nināya

हस्तेनैव ग्राह्य आधिरस्या ब्रह्मजायेयमिति चेदवोचन् । न दूताय प्रह्ये तस्थ एषा तथा राष्ट्रं गुपितं क्षत्रियस्य

hastenaiva grāhya ādhirasyā brahmajāyeyamiti cedavocan | na dūtāya prahye tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ gupitaṃ kṣatriyasya

देवा एतस्यामवदन्त पूर्वे सप्तऋषयस्तपसे ये निषेदुः । भीमा जाया ब्राह्मणस्योपनीता दुर्धां दधाति परमे व्योमन्

devā etasyāmavadanta pūrve saptaṛṣayastapase ye niṣeduḥ | bhīmā jāyā brāhmaṇasyopanītā durdhāṃ dadhāti parame vyoman

ब्रह्मचारी चरति वेविषद्विषः स देवानां भवत्येकमङ्गम् । तेन जायामन्वविन्दद्बृहस्पतिः सोमेन नीतां जुह्वं न देवाः

brahmacārī carati veviṣadviṣaḥ sa devānāṃ bhavatyekamaṅgam | tena jāyāmanvavindadbṛhaspatiḥ somena nītāṃ juhvaṃ na devāḥ

पुनर्वै देवा अददुः पुनर्मनुष्या उत । राजानः सत्यं कृण्वाना ब्रह्मजायां पुनर्ददुः

punarvai devā adaduḥ punarmanuṣyā uta | rājānaḥ satyaṃ kṛṇvānā brahmajāyāṃ punardaduḥ

पुनर्दाय ब्रह्मजायां कृत्वी देवैर्निकिल्बिषम् । ऊर्जं पृथिव्या भक्त्वायोरुगायमुपासते

punardāya brahmajāyāṃ kṛtvī devairnikilbiṣam | ūrjaṃ pṛthivyā bhaktvāyorugāyamupāsate

समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान्यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान्त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः

samiddho adya manuṣo duroṇe devo devānyajasi jātavedaḥ | ā ca vaha mitramahaścikitvāntvaṃ dūtaḥ kavirasi pracetāḥ

तनूनपात्पथ ऋतस्य यानान्मध्वा समञ्जन्स्वदया सुजिह्व । मन्मानि धीभिरुत यज्ञमृन्धन्देवत्रा च कृणुह्यध्वरं नः

tanūnapātpatha ṛtasya yānānmadhvā samañjansvadayā sujihva | manmāni dhībhiruta yajñamṛndhandevatrā ca kṛṇuhyadhvaraṃ naḥ

आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान्यक्षीषितो यजीयान्

ājuhvāna īḍyo vandyaścā yāhyagne vasubhiḥ sajoṣāḥ | tvaṃ devānāmasi yahva hotā sa enānyakṣīṣito yajīyān

प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् । व्यु प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम्

prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastorasyā vṛjyate agre ahnām | vyu prathate vitaraṃ varīyo devebhyo aditaye syonam

व्यचस्वतीरुर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः

vyacasvatīrurviyā vi śrayantāṃ patibhyo na janayaḥ śumbhamānāḥ | devīrdvāro bṛhatīrviśvaminvā devebhyo bhavata suprāyaṇāḥ

आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं दधाने

ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau | divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṃ śukrapiśaṃ dadhāne

दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै । प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता

daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñaṃ manuṣo yajadhyai | pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṃ jyotiḥ pradiśā diśantā

आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिह चेतयन्ती । तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वती स्वपसः सदन्तु

ā no yajñaṃ bhāratī tūyametvil̤ā manuṣvadiha cetayantī | tisro devīrbarhiredaṃ syonaṃ sarasvatī svapasaḥ sadantu

य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद्भुवनानि विश्वा । तमद्य होतरिषितो यजीयान्देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान्

ya ime dyāvāpṛthivī janitrī rūpairapiṃśadbhuvanāni viśvā | tamadya hotariṣito yajīyāndevaṃ tvaṣṭāramiha yakṣi vidvān

उपावसृज त्मन्या समञ्जन्देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन

upāvasṛja tmanyā samañjandevānāṃ pātha ṛtuthā havīṃṣi | vanaspatiḥ śamitā devo agniḥ svadantu havyaṃ madhunā ghṛtena

सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः

sadyo jāto vyamimīta yajñamagnirdevānāmabhavatpurogāḥ | asya hotuḥ pradiśyṛtasya vāci svāhākṛtaṃ haviradantu devāḥ

मनीषिणः प्र भरध्वं मनीषां यथायथा मतयः सन्ति नृणाम् । इन्द्रं सत्यैरेरयामा कृतेभिः स हि वीरो गिर्वणस्युर्विदानः

manīṣiṇaḥ pra bharadhvaṃ manīṣāṃ yathāyathā matayaḥ santi nṛṇām | indraṃ satyairerayāmā kṛtebhiḥ sa hi vīro girvaṇasyurvidānaḥ

ऋतस्य हि सदसो धीतिरद्यौत्सं गार्ष्टेयो वृषभो गोभिरानट् । उदतिष्ठत्तविषेणा रवेण महान्ति चित्सं विव्याचा रजांसि

ṛtasya hi sadaso dhītiradyautsaṃ gārṣṭeyo vṛṣabho gobhirānaṭ | udatiṣṭhattaviṣeṇā raveṇa mahānti citsaṃ vivyācā rajāṃsi

इन्द्रः किल श्रुत्या अस्य वेद स हि जिष्णुः पथिकृत्सूर्याय । आन्मेनां कृण्वन्नच्युतो भुवद्गोः पतिर्दिवः सनजा अप्रतीतः

indraḥ kila śrutyā asya veda sa hi jiṣṇuḥ pathikṛtsūryāya | ānmenāṃ kṛṇvannacyuto bhuvadgoḥ patirdivaḥ sanajā apratītaḥ

इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य व्रतामिनादङ्गिरोभिर्गृणानः । पुरूणि चिन्नि तताना रजांसि दाधार यो धरुणं सत्यताता

indro mahnā mahato arṇavasya vratāminādaṅgirobhirgṛṇānaḥ | purūṇi cinni tatānā rajāṃsi dādhāra yo dharuṇaṃ satyatātā

इन्द्रो दिवः प्रतिमानं पृथिव्या विश्वा वेद सवना हन्ति शुष्णम् । महीं चिद्द्यामातनोत्सूर्येण चास्कम्भ चित्कम्भनेन स्कभीयान्

indro divaḥ pratimānaṃ pṛthivyā viśvā veda savanā hanti śuṣṇam | mahīṃ ciddyāmātanotsūryeṇa cāskambha citkambhanena skabhīyān

वज्रेण हि वृत्रहा वृत्रमस्तरदेवस्य शूशुवानस्य मायाः । वि धृष्णो अत्र धृषता जघन्थाथाभवो मघवन्बाह्वोजाः

vajreṇa hi vṛtrahā vṛtramastaradevasya śūśuvānasya māyāḥ | vi dhṛṣṇo atra dhṛṣatā jaghanthāthābhavo maghavanbāhvojāḥ

सचन्त यदुषसः सूर्येण चित्रामस्य केतवो रामविन्दन् । आ यन्नक्षत्रं ददृशे दिवो न पुनर्यतो नकिरद्धा नु वेद

sacanta yaduṣasaḥ sūryeṇa citrāmasya ketavo rāmavindan | ā yannakṣatraṃ dadṛśe divo na punaryato nakiraddhā nu veda

दूरं किल प्रथमा जग्मुरासामिन्द्रस्य याः प्रसवे सस्रुरापः । क्व स्विदग्रं क्व बुध्न आसामापो मध्यं क्व वो नूनमन्तः

dūraṃ kila prathamā jagmurāsāmindrasya yāḥ prasave sasrurāpaḥ | kva svidagraṃ kva budhna āsāmāpo madhyaṃ kva vo nūnamantaḥ

सृजः सिन्धूँरहिना जग्रसानाँ आदिदेताः प्र विविज्रे जवेन । मुमुक्षमाणा उत या मुमुच्रेऽधेदेता न रमन्ते नितिक्ताः

sṛjaḥ sindhū~rahinā jagrasānā~ ādidetāḥ pra vivijre javena | mumukṣamāṇā uta yā mumucre'dhedetā na ramante nitiktāḥ

सध्रीचीः सिन्धुमुशतीरिवायन्सनाज्जार आरितः पूर्भिदासाम् । अस्तमा ते पार्थिवा वसून्यस्मे जग्मुः सूनृता इन्द्र पूर्वीः

sadhrīcīḥ sindhumuśatīrivāyansanājjāra āritaḥ pūrbhidāsām | astamā te pārthivā vasūnyasme jagmuḥ sūnṛtā indra pūrvīḥ

इन्द्र पिब प्रतिकामं सुतस्य प्रातःसावस्तव हि पूर्वपीतिः । हर्षस्व हन्तवे शूर शत्रूनुक्थेभिष्टे वीर्या प्र ब्रवाम

indra piba pratikāmaṃ sutasya prātaḥsāvastava hi pūrvapītiḥ | harṣasva hantave śūra śatrūnukthebhiṣṭe vīryā pra bravāma

यस्ते रथो मनसो जवीयानेन्द्र तेन सोमपेयाय याहि । तूयमा ते हरयः प्र द्रवन्तु येभिर्यासि वृषभिर्मन्दमानः

yaste ratho manaso javīyānendra tena somapeyāya yāhi | tūyamā te harayaḥ pra dravantu yebhiryāsi vṛṣabhirmandamānaḥ

हरित्वता वर्चसा सूर्यस्य श्रेष्ठै रूपैस्तन्वं स्पर्शयस्व । अस्माभिरिन्द्र सखिभिर्हुवानः सध्रीचीनो मादयस्वा निषद्य

haritvatā varcasā sūryasya śreṣṭhai rūpaistanvaṃ sparśayasva | asmābhirindra sakhibhirhuvānaḥ sadhrīcīno mādayasvā niṣadya

यस्य त्यत्ते महिमानं मदेष्विमे मही रोदसी नाविविक्ताम् । तदोक आ हरिभिरिन्द्र युक्तैः प्रियेभिर्याहि प्रियमन्नमच्छ

yasya tyatte mahimānaṃ madeṣvime mahī rodasī nāviviktām | tadoka ā haribhirindra yuktaiḥ priyebhiryāhi priyamannamaccha

यस्य शश्वत्पपिवाँ इन्द्र शत्रूननानुकृत्या रण्या चकर्थ । स ते पुरंधिं तविषीमियर्ति स ते मदाय सुत इन्द्र सोमः

yasya śaśvatpapivā~ indra śatrūnanānukṛtyā raṇyā cakartha | sa te puraṃdhiṃ taviṣīmiyarti sa te madāya suta indra somaḥ

इदं ते पात्रं सनवित्तमिन्द्र पिबा सोममेना शतक्रतो । पूर्ण आहावो मदिरस्य मध्वो यं विश्व इदभिहर्यन्ति देवाः

idaṃ te pātraṃ sanavittamindra pibā somamenā śatakrato | pūrṇa āhāvo madirasya madhvo yaṃ viśva idabhiharyanti devāḥ

वि हि त्वामिन्द्र पुरुधा जनासो हितप्रयसो वृषभ ह्वयन्ते । अस्माकं ते मधुमत्तमानीमा भुवन्सवना तेषु हर्य

vi hi tvāmindra purudhā janāso hitaprayaso vṛṣabha hvayante | asmākaṃ te madhumattamānīmā bhuvansavanā teṣu harya

प्र त इन्द्र पूर्व्याणि प्र नूनं वीर्या वोचं प्रथमा कृतानि । सतीनमन्युरश्रथायो अद्रिं सुवेदनामकृणोर्ब्रह्मणे गाम्

pra ta indra pūrvyāṇi pra nūnaṃ vīryā vocaṃ prathamā kṛtāni | satīnamanyuraśrathāyo adriṃ suvedanāmakṛṇorbrahmaṇe gām

नि षु सीद गणपते गणेषु त्वामाहुर्विप्रतमं कवीनाम् । न ऋते त्वत्क्रियते किं चनारे महामर्कं मघवञ्चित्रमर्च

ni ṣu sīda gaṇapate gaṇeṣu tvāmāhurvipratamaṃ kavīnām | na ṛte tvatkriyate kiṃ canāre mahāmarkaṃ maghavañcitramarca

अभिख्या नो मघवन्नाधमानान्सखे बोधि वसुपते सखीनाम् । रणं कृधि रणकृत्सत्यशुष्माभक्ते चिदा भजा राये अस्मान्

abhikhyā no maghavannādhamānānsakhe bodhi vasupate sakhīnām | raṇaṃ kṛdhi raṇakṛtsatyaśuṣmābhakte cidā bhajā rāye asmān

तमस्य द्यावापृथिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनु शुष्ममावताम् । यदैत्कृण्वानो महिमानमिन्द्रियं पीत्वी सोमस्य क्रतुमाँ अवर्धत

tamasya dyāvāpṛthivī sacetasā viśvebhirdevairanu śuṣmamāvatām | yadaitkṛṇvāno mahimānamindriyaṃ pītvī somasya kratumā~ avardhata

तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान्मधुनो वि रप्शते । देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्वृत्रं जघन्वाँ अभवद्वरेण्यः

tamasya viṣṇurmahimānamojasāṃśuṃ dadhanvānmadhuno vi rapśate | devebhirindro maghavā sayāvabhirvṛtraṃ jaghanvā~ abhavadvareṇyaḥ

वृत्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधये शंसमाविदे । विश्वे ते अत्र मरुतः सह त्मनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम्

vṛtreṇa yadahinā bibhradāyudhā samasthithā yudhaye śaṃsamāvide | viśve te atra marutaḥ saha tmanāvardhannugra mahimānamindriyam

जज्ञान एव व्यबाधत स्पृधः प्रापश्यद्वीरो अभि पौंस्यं रणम् । अवृश्चदद्रिमव सस्यदः सृजदस्तभ्नान्नाकं स्वपस्यया पृथुम्

jajñāna eva vyabādhata spṛdhaḥ prāpaśyadvīro abhi pauṃsyaṃ raṇam | avṛścadadrimava sasyadaḥ sṛjadastabhnānnākaṃ svapasyayā pṛthum

आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो द्यावापृथिवी अबाधत । अवाभरद्धृषितो वज्रमायसं शेवं मित्राय वरुणाय दाशुषे

ādindraḥ satrā taviṣīrapatyata varīyo dyāvāpṛthivī abādhata | avābharaddhṛṣito vajramāyasaṃ śevaṃ mitrāya varuṇāya dāśuṣe

इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन ऋघायतो अरंहयन्त मन्यवे । वृत्रं यदुग्रो व्यवृश्चदोजसापो बिभ्रतं तमसा परीवृतम्

indrasyātra taviṣībhyo virapśina ṛghāyato araṃhayanta manyave | vṛtraṃ yadugro vyavṛścadojasāpo bibhrataṃ tamasā parīvṛtam

या वीर्याणि प्रथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौ समीयतुः । ध्वान्तं तमोऽव दध्वसे हत इन्द्रो मह्ना पूर्वहूतावपत्यत

yā vīryāṇi prathamāni kartvā mahitvebhiryatamānau samīyatuḥ | dhvāntaṃ tamo'va dadhvase hata indro mahnā pūrvahūtāvapatyata

विश्वे देवासो अध वृष्ण्यानि तेऽवर्धयन्सोमवत्या वचस्यया । रद्धं वृत्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्न जम्भैस्तृष्वन्नमावयत्

viśve devāso adha vṛṣṇyāni te'vardhayansomavatyā vacasyayā | raddhaṃ vṛtramahimindrasya hanmanāgnirna jambhaistṛṣvannamāvayat

भूरि दक्षेभिर्वचनेभिरृक्वभिः सख्येभिः सख्यानि प्र वोचत । इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शृणुते दभीतये

bhūri dakṣebhirvacanebhirṛkvabhiḥ sakhyebhiḥ sakhyāni pra vocata | indro dhuniṃ ca cumuriṃ ca dambhayañchraddhāmanasyā śṛṇute dabhītaye

त्वं पुरूण्या भरा स्वश्व्या येभिर्मंसै निवचनानि शंसन् । सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्विया गाधमद्य

tvaṃ purūṇyā bharā svaśvyā yebhirmaṃsai nivacanāni śaṃsan | sugebhirviśvā duritā tarema vido ṣu ṇa urviyā gādhamadya

घर्मा समन्ता त्रिवृतं व्यापतुस्तयोर्जुष्टिं मातरिश्वा जगाम । दिवस्पयो दिधिषाणा अवेषन्विदुर्देवाः सहसामानमर्कम्

gharmā samantā trivṛtaṃ vyāpatustayorjuṣṭiṃ mātariśvā jagāma | divaspayo didhiṣāṇā aveṣanvidurdevāḥ sahasāmānamarkam

तिस्रो देष्ट्राय निरृतीरुपासते दीर्घश्रुतो वि हि जानन्ति वह्नयः । तासां नि चिक्युः कवयो निदानं परेषु या गुह्येषु व्रतेषु

tisro deṣṭrāya nirṛtīrupāsate dīrghaśruto vi hi jānanti vahnayaḥ | tāsāṃ ni cikyuḥ kavayo nidānaṃ pareṣu yā guhyeṣu vrateṣu

चतुष्कपर्दा युवतिः सुपेशा घृतप्रतीका वयुनानि वस्ते । तस्यां सुपर्णा वृषणा नि षेदतुर्यत्र देवा दधिरे भागधेयम्

catuṣkapardā yuvatiḥ supeśā ghṛtapratīkā vayunāni vaste | tasyāṃ suparṇā vṛṣaṇā ni ṣedaturyatra devā dadhire bhāgadheyam

एकः सुपर्णः स समुद्रमा विवेश स इदं विश्वं भुवनं वि चष्टे । तं पाकेन मनसापश्यमन्तितस्तं माता रेळ्हि स उ रेळ्हि मातरम्

ekaḥ suparṇaḥ sa samudramā viveśa sa idaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vi caṣṭe | taṃ pākena manasāpaśyamantitastaṃ mātā rel̤hi sa u rel̤hi mātaram

सुपर्णं विप्राः कवयो वचोभिरेकं सन्तं बहुधा कल्पयन्ति । छन्दांसि च दधतो अध्वरेषु ग्रहान्सोमस्य मिमते द्वादश

suparṇaṃ viprāḥ kavayo vacobhirekaṃ santaṃ bahudhā kalpayanti | chandāṃsi ca dadhato adhvareṣu grahānsomasya mimate dvādaśa

षट्त्रिंशाँश्च चतुरः कल्पयन्तश्छन्दांसि च दधत आद्वादशम् । यज्ञं विमाय कवयो मनीष ऋक्सामाभ्यां प्र रथं वर्तयन्ति

ṣaṭtriṃśā~śca caturaḥ kalpayantaśchandāṃsi ca dadhata ādvādaśam | yajñaṃ vimāya kavayo manīṣa ṛksāmābhyāṃ pra rathaṃ vartayanti

चतुर्दशान्ये महिमानो अस्य तं धीरा वाचा प्र णयन्ति सप्त । आप्नानं तीर्थं क इह प्र वोचद्येन पथा प्रपिबन्ते सुतस्य

caturdaśānye mahimāno asya taṃ dhīrā vācā pra ṇayanti sapta | āpnānaṃ tīrthaṃ ka iha pra vocadyena pathā prapibante sutasya

सहस्रधा पञ्चदशान्युक्था यावद्द्यावापृथिवी तावदित्तत् । सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद्ब्रह्म विष्ठितं तावती वाक्

sahasradhā pañcadaśānyukthā yāvaddyāvāpṛthivī tāvadittat | sahasradhā mahimānaḥ sahasraṃ yāvadbrahma viṣṭhitaṃ tāvatī vāk

कश्छन्दसां योगमावेद धीरः को धिष्ण्यां प्रति वाचं पपाद । कमृत्विजामष्टमं शूरमाहुर्हरी इन्द्रस्य नि चिकाय कः स्वित्

kaśchandasāṃ yogamāveda dhīraḥ ko dhiṣṇyāṃ prati vācaṃ papāda | kamṛtvijāmaṣṭamaṃ śūramāhurharī indrasya ni cikāya kaḥ svit

भूम्या अन्तं पर्येके चरन्ति रथस्य धूर्षु युक्तासो अस्थुः । श्रमस्य दायं वि भजन्त्येभ्यो यदा यमो भवति हर्म्ये हितः

bhūmyā antaṃ paryeke caranti rathasya dhūrṣu yuktāso asthuḥ | śramasya dāyaṃ vi bhajantyebhyo yadā yamo bhavati harmye hitaḥ

चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावप्येति धातवे । अनूधा यदि जीजनदधा च नु ववक्ष सद्यो महि दूत्यं चरन्

citra icchiśostaruṇasya vakṣatho na yo mātarāvapyeti dhātave | anūdhā yadi jījanadadhā ca nu vavakṣa sadyo mahi dūtyaṃ caran

अग्निर्ह नाम धायि दन्नपस्तमः सं यो वना युवते भस्मना दता । अभिप्रमुरा जुह्वा स्वध्वर इनो न प्रोथमानो यवसे वृषा

agnirha nāma dhāyi dannapastamaḥ saṃ yo vanā yuvate bhasmanā datā | abhipramurā juhvā svadhvara ino na prothamāno yavase vṛṣā

तं वो विं न द्रुषदं देवमन्धस इन्दुं प्रोथन्तं प्रवपन्तमर्णवम् । आसा वह्निं न शोचिषा विरप्शिनं महिव्रतं न सरजन्तमध्वनः

taṃ vo viṃ na druṣadaṃ devamandhasa induṃ prothantaṃ pravapantamarṇavam | āsā vahniṃ na śociṣā virapśinaṃ mahivrataṃ na sarajantamadhvanaḥ

वि यस्य ते ज्रयसानस्याजर धक्षोर्न वाताः परि सन्त्यच्युताः । आ रण्वासो युयुधयो न सत्वनं त्रितं नशन्त प्र शिषन्त इष्टये

vi yasya te jrayasānasyājara dhakṣorna vātāḥ pari santyacyutāḥ | ā raṇvāso yuyudhayo na satvanaṃ tritaṃ naśanta pra śiṣanta iṣṭaye

स इदग्निः कण्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्य तरुषः । अग्निः पातु गृणतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातु तेषामवो नः

sa idagniḥ kaṇvatamaḥ kaṇvasakhāryaḥ parasyāntarasya taruṣaḥ | agniḥ pātu gṛṇato agniḥ sūrīnagnirdadātu teṣāmavo naḥ

वाजिन्तमाय सह्यसे सुपित्र्य तृषु च्यवानो अनु जातवेदसे । अनुद्रे चिद्यो धृषता वरं सते महिन्तमाय धन्वनेदविष्यते

vājintamāya sahyase supitrya tṛṣu cyavāno anu jātavedase | anudre cidyo dhṛṣatā varaṃ sate mahintamāya dhanvanedaviṣyate

एवाग्निर्मर्तैः सह सूरिभिर्वसु ष्टवे सहसः सूनरो नृभिः । मित्रासो न ये सुधिता ऋतायवो द्यावो न द्युम्नैरभि सन्ति मानुषान्

evāgnirmartaiḥ saha sūribhirvasu ṣṭave sahasaḥ sūnaro nṛbhiḥ | mitrāso na ye sudhitā ṛtāyavo dyāvo na dyumnairabhi santi mānuṣān

ऊर्जो नपात्सहसावन्निति त्वोपस्तुतस्य वन्दते वृषा वाक् । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः

ūrjo napātsahasāvanniti tvopastutasya vandate vṛṣā vāk | tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ

इति त्वाग्ने वृष्टिहव्यस्य पुत्रा उपस्तुतास ऋषयोऽवोचन् । ताँश्च पाहि गृणतश्च सूरीन्वषड्वषळित्यूर्ध्वासो अनक्षन्नमो नम इत्यूर्ध्वासो अनक्षन्

iti tvāgne vṛṣṭihavyasya putrā upastutāsa ṛṣayo'vocan | tā~śca pāhi gṛṇataśca sūrīnvaṣaḍvaṣal̤ityūrdhvāso anakṣannamo nama ityūrdhvāso anakṣan

पिबा सोमं महत इन्द्रियाय पिबा वृत्राय हन्तवे शविष्ठ । पिब राये शवसे हूयमानः पिब मध्वस्तृपदिन्द्रा वृषस्व

pibā somaṃ mahata indriyāya pibā vṛtrāya hantave śaviṣṭha | piba rāye śavase hūyamānaḥ piba madhvastṛpadindrā vṛṣasva

अस्य पिब क्षुमतः प्रस्थितस्येन्द्र सोमस्य वरमा सुतस्य । स्वस्तिदा मनसा मादयस्वार्वाचीनो रेवते सौभगाय

asya piba kṣumataḥ prasthitasyendra somasya varamā sutasya | svastidā manasā mādayasvārvācīno revate saubhagāya

ममत्तु त्वा दिव्यः सोम इन्द्र ममत्तु यः सूयते पार्थिवेषु । ममत्तु येन वरिवश्चकर्थ ममत्तु येन निरिणासि शत्रून्

mamattu tvā divyaḥ soma indra mamattu yaḥ sūyate pārthiveṣu | mamattu yena varivaścakartha mamattu yena niriṇāsi śatrūn

आ द्विबर्हा अमिनो यात्विन्द्रो वृषा हरिभ्यां परिषिक्तमन्धः । गव्या सुतस्य प्रभृतस्य मध्वः सत्रा खेदामरुशहा वृषस्व

ā dvibarhā amino yātvindro vṛṣā haribhyāṃ pariṣiktamandhaḥ | gavyā sutasya prabhṛtasya madhvaḥ satrā khedāmaruśahā vṛṣasva

नि तिग्मानि भ्राशयन्भ्राश्यान्यव स्थिरा तनुहि यातुजूनाम् । उग्राय ते सहो बलं ददामि प्रतीत्या शत्रून्विगदेषु वृश्च

ni tigmāni bhrāśayanbhrāśyānyava sthirā tanuhi yātujūnām | ugrāya te saho balaṃ dadāmi pratītyā śatrūnvigadeṣu vṛśca

व्यर्य इन्द्र तनुहि श्रवांस्योज स्थिरेव धन्वनोऽभिमातीः । अस्मद्र्यग्वावृधानः सहोभिरनिभृष्टस्तन्वं वावृधस्व

vyarya indra tanuhi śravāṃsyoja sthireva dhanvano'bhimātīḥ | asmadryagvāvṛdhānaḥ sahobhiranibhṛṣṭastanvaṃ vāvṛdhasva

इदं हविर्मघवन्तुभ्यं रातं प्रति सम्राळहृणानो गृभाय । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यं पक्वोऽद्धीन्द्र पिब च प्रस्थितस्य

idaṃ havirmaghavantubhyaṃ rātaṃ prati samrāl̤ahṛṇāno gṛbhāya | tubhyaṃ suto maghavantubhyaṃ pakvo'ddhīndra piba ca prasthitasya